Ocena brak

Proces rzymski (1420 - 1421)

Autor /Salwin Dodano /03.05.2012

 

  • Działania dyplomacji polskiej sprawiły, że Marcin V nie zatwierdził wyroku wrocławskiego, mimo usilnych zabiegów krzyżackich i króla rzymskiego.

  • Latem 1420 r. Jagiełło wysłał do Stolicy Pawła Włodkowica wraz z dostojnikami świeckimi, celem wystarania się u papieża o przejęcie sporu przez Kurię. W tych zabiegach aktywny udział brał Szymon z Teramo.

    Prokurator krzyżacki w Rzymie donosił Wielkiemu Mistrzowi o współpracy Włodkowica z prawnikami włoskimi. Poświadcza to również mandat wystawiony przez Jagiełłę dla Szymona z Teramo. Władca prosił włoskiego prawnika, aby ten dał wiarę wszystkiemu, co przekaże mu poseł królewski, i żeby pomógł rozwiązać spór na korzyść Polaków. Wówczas Szymon utrzymywał z królem korespondencję, informując o losach polskiej sprawy w Kurii.

  • Jeszcze w 1420 r. Marcin V wystawił we Florencji dwie bulle:

  • I: przedłużenie rozejmu polsko- krzyżackiego do 1421 r. i wezwanie obu stron do przedstawienia dowodów, by proces mógł zakończyć się jeszcze na Wielkanoc 1421 r., gdyż wyrok króla rzymskiego nie został przyjęty przez stronę polską.

  • II (skierowana do Wielkiego Mistrza Michała Kuchmeistera): Podkreślenie zabiegów Jagiełły i Witolda o unieważnienie niesprawiedliwego i skandalicznego wyroku Zygmunta.

    Bulle otwierały proces rzymski. Zarówno Krzyżacy, jak i Zygmunt usilnie starali się, by zmierzał on do potwierdzenia wyroku wrocławskiego. Jednak Marcin V odmówił.

  • Od 1420 r. działał w Kurii Paweł Włodkowic, wspierany opiniami włoskich prawników. Miały one podważyć wyrok wrocławski i wesprzeć polską argumentację w procesie.

    5 opinii zamówił Włodkowic u:

  • Dominika z San Gimignano

  • Jana Milis z Bressanone

  • Kaspara z Perugii

  • Pawła z Castro

  • kolegium prawników padewskich.

    Cztery pierwsze opinie powstały jeszcze pod koniec 1420 r., kolegium profesorskie z Padwy sporządziło swoją na początku 1421 r. W liście Włodkowica do Jagiełły wskazywał on, iż będą one stanowiły trzon polskiej argumentacji w procesie.

Dominik z San Gimignano

  • Dominik z san Gimigniano był doktorem prawa kanonicznego, profesorem Uniwersytetu Bolońskiego, Sieneńskiego i Florenckiego (do 1422 r.) i jednym z najwybitniejszych prawników włoskich oraz ważnym autorem dzieł z tej dziedziny. W 1420 r. Marcin V mianował go audytorem generalnym Kamery Apostolskiej.

  • Consilium Dominika z San Gimignano:

  • Omówienie historii sporu polsko- krzyżackiego od zajęcia Pomorza Gdańskiego po wyrok wrocławski.

  • Królowi przysługuje środek prawny w postaci reductio ad arbitrum viri boni od wyrok wrocławskiego Zygmunta, wyrządzającego wielką szkodę Królestwu. W zaistniałej sytuacji papież jest właściwą instancją do apelacji.

  • Zakon nie może opierać swych roszczeń na:

  • wyroku wyszehradzkim (1335)

  • pokoju kaliskim (1343)

  • pokoju raciąskim (1404)

  • pokoju toruńskim (1411)

  • orzeczeniu budzińskim (1412)

  • orzeczeniu wrocławskim (1420).

    Nie mają one wartości, gdyż król nie może nadawać dóbr komukolwiek, jeśli jest to na szkodę królestwa. Nawet zgoda Kazimierza Wielkiego na cesję ¼ terytorium była nieprawna. Nie mógł tego uczynić król nawet za zgodą panów Królestwa. Potwierdzenia Jagiełły z 1404 i 1411 r. nie uczyniły donacji Kazimierzowej prawomocną. Do tego Jagiełło podczas koronacji złożył przysięgę na ręce abp, że nie będzie alienował dóbr Królestwa. Ponieważ cesje Kazimierza są nieważne, Krzyżacy nie mają praw do spornych ziem.

  • Donacja Żmudzi jest nieważna, gdyż dokonali jej Wielki Mistrz i król Polski, a powinni papież i Wielki Książę Litewski, jako prawowici posiadacze tych ziem.

  • Krzyżacy nie mogą rościć sobie praw do Żmudzi na mocy przywilejów cesarskich Fryderyka II (1245) i Ludwika IV Bawarskiego (1337), ponieważ w momencie wystawienia tych dokumentów ziemie te nie należały do cesarstwa.

  • Władcom chrześcijańskim nie wolno bez powodu napadać na spokojnych pogan, nie uznających władzy cesarskiej, pozbawiać ich dobytku i ojcowizny, gdyż posiadają je z tytułu prawa narodów.

  • Dokument papieża Aleksandra IV (1259) nie stanowi podstawy prawnej do zajęcia przez Krzyżaków Żmudzi, gdyż była ona podówczas pod władzą chrześcijan, tj. Królestwa Polskiego.

Jan Milis z Bressanone

  • Jan Milis z Bressanone był doktorem obojga praw, adwokatem konsystorza, autorem licznych prac z dziedziny prawniczej. Jeden z najwybitniejszych cywilistów. W latach 1420- 1425 reprezentował interesy Polski.

    W 1425 r. wystąpił na konsystorzu generalnym jako prokurator Jagiełły i Witolda, wycofując w ich imieniu apelację w sprawie Falkenberga, złożoną w 1418 r.

  • Consilium Jana Milis z Bressanone miało na celu wykazanie prawomocności wyroku warszawskiego z 1339 r. i konieczności jego wykonania:

  • Wyrok sądu polubownego powinien by słuszny i sprawiedliwy. Ponieważ tak się nie stało w przypadku wyroku wrocławskiego, nie posiada on mocy prawnej. Ze względu na to, że wyrządził on tak wielką szkodę Królestwu, może Jagiełło prosić o reductio ad arbitrium boni viri. W zaistniałej sytuacji papież jest właściwą instancją do apelacji.

  • Wyrok króla rzymskiego z 1420 r. jest nieważny, gdyż:

  • Wielki mistrz nie może zawierać żadnych traktatów bez zgody papieża, który jest zwierzchnikiem Zakonu, oraz kapituły zakonnej.

  • Król polski nie może alienować ziem i praw Królestwa.

  • Wyrok dotyczył ziem, co do których został wydany ostateczny wyrok przez sąd papieski w 1339 r. Papież powinien ogłosić wyrok warszawski ex suo officio.

  • Dokument Konrada Mazowieckiego (1230), dotyczący Ziemi Chełmińskiej, a potwierdzony przez Fryderyka II, Grzegorza IX i Aleksandra IV jest nieważny, gdyż darowizna nie jest udowodniona.

    Ziemia Chełmińska, jako część Księstwa Mazowieckiego, nie mogła być alienowana.

  • Podważenie:

  • wyroku wyszehradzkiego (1335)

  • traktatu kaliskiego (1343)

  • traktatu raciąskiego (1404)

  • traktatu toruńskiego (1411)

  • orzeczenia budzińskiego (1412)

    Traktat raciąski (1404) i toruński (1411) Władysław ma prawo i obowiązek odwołać, gdyż tak ogromne szkody są plamą na honorze królewskiej korony.

  • Krzyżacy nie mogą posiadać spornych ziem z tytułu przedawnienia, gdyż ziemie te stanowią 1/3 terytorium Królestwa i ze względu na ogrom szkód król ma prawo upomnieć się o nie nawet po 40 latach.

  • Wszystkie przywileje cesarskie i papieskie dot. Żmudzi są nieważne, gdyż nie przyjęła ona zwierzchnictwa cesarza, ale króla polskiego. Papież nie może nakazać wojny przeciw poganom, jeśli w pokojowy sposób dzierżą swoje ziemie, mają je bowiem z tytułu prawa narodów.

  • Z dokumentu cesarza Ludwika IV Bawarskiego (1337) jasno wynika, że Żmudź należy do Litwy, a więc podlega władzy Wielkiego Księcia.

  • Dokument Mendoga (1259), w którym nadał Żmudź Zakonowi, nie ma wartości, gdyż nie miał prawa tego uczynić.

  • Tytuły prawne Krzyżaków, wynikające z układów z Jagiełłą i Witoldem, są nieważne, bowiem król i Wielki Książę nie mogą alienować ziem na szkodę Królestwa i Wielkiego Księstwa.

  • Wyrok Zygmunta co do Żmudzi jest nieważny, gdyż Witold nie przekazał sprawy pod sąd polubowny króla rzymskiego.

     

    Kaspar z Perugii

  • Kaspar z Perugii był doktorem dekretów i adwokatem konsystorza, od kilku lat związany z dyplomacją polską w sporach polsko- krzyżackich.

  • Kaspar, podobnie jak Dominik z San Gimignano i Jan Milis Bressanone, uznał, że królowi polskiemu przysługuje prawo do odwołania się od wyroku wrocławskiego na mocy reductio ad arbitrium boni viri.

  • Consilium Kaspara z Perugii:

  • Wyrok sądu warszawskiego (1339) zachowuje swoją moc.

  • Donacje Kazimierza Wielkiego (1343) są nieważne, gdyż były dokonane bez zasięgnięcia rady panów.

  • Król jest tylko administratorem dóbr w państwie, a nie ich posiadaczem, dlatego nie może ich alienować, co zresztą zaprzysięga podczas koronacji.

  • Król i papież mają prawo odwołać donacje uczynione ze szkodą dla królestwa.

  • Potwierdzenie traktatu kaliskiego w traktacie raciąskim (1404) nie uprawomocniło cesji terytorialnych Kazimierza Wielkiego.

  • Na pokój toruński (1411) Krzyżacy nie mogą się powoływać, gdyż sami go naruszali.

  • W kwestii przedawnienia istnieje prawo, które mówi, że żadne zło i krzywda nie ulegają przedawnieniu. Na tej podstawie Zakon nie ma praw do zagarniętych ziem.

     

    Paweł z Castro

     

  • Paweł z Castro był doktorem obojga praw, podówczas profesorem Uniwersytetu Florenckiego, jednym z najwybitniejszych cywilistów I poł. XV w. Prawo rzymskie wykładał na Uniwersytetach w:

  • Awinionie

  • Florencji

  • Sienie

  • Bolonii

  • Padwie.

    Napisał komentarze do poszczególnych części kodyfikacji justyniańskich.

  • Opinia Pawła z Castro z niewiadomych powodów nie weszła do materiałów procesowych.

  • Consilium Pawła z Castro:

  • Uznanie odwołania królewskiego z tytułu reductio ad arbitrium boni viri. W zaistniałej sytuacji papież jest właściwą instytucją do apelacji.

  • Podważenie:

  • wyroku wyszehradzkiego (1335)

  • traktatu kaliskiego (1343)

  • traktatu raciąskiego (1404)

  • traktatu toruńskiego (1411)

  • wyroku budzińskiego (1412).

    Dokumenty te nie podważają w żaden sposób wyroku warszawskiego (1339).

  • Kazimierz Wielki nie miał prawa przekazać w 1343 r. ziem Zakonowi, gdyż nie był ich posiadaczem i dokonał tego ponadto bez zgody panów.

  • Przedawnienia nie można liczyć od traktatu kaliskiego (1343), gdyż od tego momentu wszelkie tytuły prawne Krzyżaków były niesprawiedliwe i nieważne.

  • Konfirmacja donacji Kazimierzowskiej przez Jagiełłę traktatem raciąskim (1404) została uczyniona z wielka szkodą dla Królestwa, dlatego jest nieważna.

  • Pokój toruński (1411) nie obowiązuje króla, gdyż sami Krzyżacy naruszyli go.

     

    Kolegium profesorów z Uniwersytetu Padewskiego

     

  • Kolegium w składzie najwybitniejszych prawników orzekło, że wyroki sądów papieskich z lat 1321 i 1339 są ważne.

  • Consilium kolegium profesorskiego:

  • Powołując się na zeznania świadków i wyrok warszawski uznali, że tytuły prawne Krzyżaków do zagarniętych przez nich ziem są nieważne. Zagrabili oni owe ziemie i dzierżą je nieprawnie, wyrządzając olbrzymią szkodę Królestwu, które jest prawomocnych ich posiadaczem.

  • Wielki Mistrz i bracia zakonni powinni podporządkować się wyrokowi papieskiemu, gdyż papież jest ich zwierzchnikiem.

  • Wyroki sądów polubownych wyszehradzkiego (1335), budzińskiego (1412) i wrocławskiego (1420) są nieważne, podobnie jak cesje Kazimierza Wielkiego z traktatu kaliskiego (1343). oraz postanowienia traktatów raciąskiego (1404) i toruńskiego (1411).

  • Jagielle przysługuje prawo do apelacji papieskiej z tytułu reductio ad arbitrium boni viri, gdyż wyrok wrocławski wyrządził Polsce olbrzymie i niepowetowane krzywdy. Papież zaś, jako zwierzchnik wszystkich chrześcijan, ma prawo rozsądzić spór polsko- krzyżacki.

Rola consiliów w procesie rzymskim

  • Paweł Włodkowic pozyskał do napisania wybitnych prawników włoskich, co świadczy o jego świetnym rozeznaniu w tamtejszym środowisku prawniczym. Dzięki studiom prawniczym w Padwie mistrz Paweł nawiązał liczne kontakty z uczonymi o wielkim autorytecie, m.in. Franciszkiem Zabarellą.

    Wysoką pozycję wśród uczonych posiadało kolegium padewskie oraz dwaj profesorowie florenccy: Dominik z San Gimignano i Paweł z Castro. Należeli oni do najlepiej opłacanych prawników uniwersyteckich, a ich dzieła z zakresu prawa rzymskiego i kanonicznego cieszyły się olbrzymim uznaniem, wydawane później drukiem w XV i XVI w.

    Na zamówienie Włodkowica pisali dwaj prawnicy związani z Kurią, adwokaci konsystorza, Kaspar z Perugii i Jan Milis z Bressanone, zaufani Marcina V.

    Natomiast Dominik z San Gimignano miał także silne związku z Kurią, gdyż papież zlecał mu ważne misje i mianował go adwokatem Kamery Apostolskiej.

  • Materiały historyczno- prawne do opracowania ekspertyz dostarczył prawnikom włoskim Paweł Włodkowic. W swych opiniach używali podobnej argumentacji, z niewielkimi różnicami.

  • Przyznali królowi polskiemu prawo do apelacji z tytułu reductio ad arbitrium boni viri.

  • Podkreślali ważność orzeczeń sądów papieskich z lat 1321 i 1339, podważając wyroki sądów polubownych:

  • wyszehradzkiego (1335)

  • budzińskiego (1412)

  • wrocławskiego (1420)

     

    oraz cesji terytorialnych w traktatach:

  • kaliskim (1343)

  • raciąskim (1404)

  • toruńskim (1411).

  • Odrzucali możliwość przedawnienia spraw polskich.

  • Podważyli (Jan Milis z Bressanone i Dominik z san Gimignano) prawomocność przywilejów cesarskich i papieskich dot. Żmudzi.

  • Prawa Litwy do Żmudzi i Sudowii oraz posiadania własnego pańśtwa uzasadniali prawem narodów.

  • Wszystkie argumenty używane przez włoski prawników znalazły się już w dziełach Pawła Włodkowica, m.in.:

  • Ad videndum

    Sporządzone na przełomie 1420/1421 r. dla kardynała koordynującego przygotowania do procesu. Włodkowic oparł się na opinii Dominika z San Gimignano, gdy udowadniał, że nadania cesarskie ziem pogańskich są nieważne. Na autorytecie włoskich prawników zbudował tezę, że wyrok procesu warszawskiego (1339) zachowuje swoją ważność.

  • In causa serenissimi Regis Poloniae (2 traktaty)

  • Allegationes...

  • Saevientibus olim Pruthensis.

    Pierwsze 4 pisma weszły wraz z opiniami włoskich prawników w skład polskich przedłożeń w procesie rzymskim.

  • Już tylko przykład dzieła Włodkowica Ad videndum ukazuje, jak wielką rolę miały odegrać consilia włoskich prawników, do których mistrz Paweł i król przywiązywali olbrzymią wagę.

    We wspomnianym już liście z 1420 r. Włodkowic przesyłał królowi argumenty wykorzystane przez włoskich prawników w consiliach, stwierdzając, że będą one stanowiły trzon polskiej argumentacji w procesie. Włodkowic upatrywał realne szanse na zwycięstwo w procesie rzymskim. Wsparty opiniami prawników włoskich pisał do króla, że jest on w o wiele lepszej sytuacji, niż ongiś był Kazimierz Wielki.

    Król Władysław w liście do Marcina V z 1421 r., powołując się na opinie włoskich prawników i jego prawa królewskie, domagał się potwierdzenia przez papieża ważności wyroku warszawskiego (1339) i wydanie egzekucji do niego.

    Z wagi consiliów zdawali sobie sprawę Krzyżacy, piszący z zaniepokojeniem do Wielkiego Mistrza.

Materiały dowodowe obu stron

  • Pod koniec 1420 r. Władysław Jagiełło wystawił pełnomocnictwa dla swoich rzeczników w procesie:

  • Pawła Włodkowica

  • Jakuba z Paravesino.

    Określił także och główne cele, które zakładały:

  • unieważnienie wyroku wrocławskiego (1420)

  • papieskie potwierdzenie ważności wyroku warszawskiego (1339)

  • wydanie papieskiej egzekucji do wyroku warszawskiego (1339).

  • Obie strony zostały poproszone do przedłożenia dokumentów. Z relacji prokuratora krzyżackiego wynika, że Paweł Włodkowic uczynił to już wcześniej w postaci supliki procesowej i 22 artykułów.

  • Suplika królewska, autorstwa Włodkowica, w zwięzłej formie przedstawiała dzieje stosunków polsko- krzyżackich. Główny nacisk kładła na bezprawny zabór ziem przez Krzyżaków i krzywdy wyrządzone przez nich Królestwu i Kościołowi w czasie najazdów.

    W suplice podkreślono, że wyroki procesów papieskich: inowrocławskiego (1321) i warszawskiego (1339), skazujące Zakon na zwrot zagarniętych ziem, nie doczekały się egzekucji. Jagiełło zwracał się więc do papieża o przeprowadzenie sumarycznego procesu i uskutecznienie wykonania wyroków inowrocławskiego (1321) i warszawskiego (1339).

  • 22 artykuły (XXII positiones et articuli...), autorstwa Włodkowica, zostały sformułowane w tym samym duchu i przekazane wraz z supliką. Obszerniej zostały zredagowane artykuły o stratach poniesionych przez Polskę w wyniku agresji krzyżackiej.

  • Krzyżacy przekazali w dwóch turach dokumenty i przywileje dla poparcia swojego stanowiska. Po usilnych nastawaniach strony polskiej przedłożyli jej te dokumenty do wglądu.

  • W czasie postępowania Polacy posłużyli się mapą, wykazując, że Pomorze Gdańskie i Ziemia Chełmińska leżą w granicach Królestwa Polskiego. Gdy w czasie audiencji papież pokazał ową mapę krzyżakom, prokurator zakonny stwierdził, że ziemie te należały do Zakonu zanim Polska stała się królestwem.

  • Papież nastawał na stronę krzyżacką, aby poczyniła ustępstwa terytorialne na rzecz Polski i Litwy, wskazując na siłę militarną Jagiełły i Witolda. Papież już na początku postępowania zażądał od pełnomocników Zakonu zgody na piśmie co do ustępstw terytorialnych, które zaproponowali Polsce podczas negocjacji w Gniewkowie (1419).

    W bezkompromisowym stanowisku Zakonu utwierdzała go dyplomacja Zygmunta Luksemburskiego.

  • W odpowiedzi na Suplikę królewską i 22 artykuły strona krzyżacka przedłożyła swoje 34 artykułów, uznając prawomocność wszelkich przywilejów i wyroków, z wyłączeniem wyroków procesu inowrocławskiego (1321) i warszawskiego (1339).

  • W kwestii Żmudzi Paweł Włodkowic napisał i przedstawił kardynałowi 46 artykułów, które miały być poparte zeznaniami świadków. Udowadniał, że Litwa istniała jako państwo od niepamiętnych czasów, w określonych granicach, pod władzą książąt, a w jej skład wchodziły Żmudź z Kłajpedą i Sudowia. Powoływał się przy tym na orzecznictwo graniczne Benedykta Makraia. Wszelkie donacje Mendoga (m.in. 1259) na rzecz Zakonu są nieważne, gdyż zostały dokonane pod wpływem przemocy krzyżackiej.

  • Krzyżacy oburzenie 46 artykułami Włodkowica zarzucali mu kłamstwo, posiłkując się dokumentami Mendoga (1259), cesarza Ludwika IV Wittelsbacha (1337) oraz traktatami: salińskim, raciąskim i toruńskim.

  • Po pierwszych spotkaniach z pełnomocnikami polskimi i krzyżackimi Marcin V zorientował się, że nie zdoła zakończyć procesu do Wielkanocy 1421 r.

    Polacy szczególny nacisk kładli na ważność postanowień wyroku warszawskiego (1339) i z niego uczynili fundament argumentacji, wspierając się opiniami uczonych prawników.

    Adwokat krzyżacki sporządził krótki traktacik, podważający prawomocność wyroku warszawskiego (1339), wydobywając przy tym na światło dzienne krzyżacka apelację od niego.

  • Na traktat adwokata krzyżackiego odpowiedział Włodkowic w dwóch polemikach o tytule: In causa serenissimi Regis Poloniae... Opierając się na autorytetach, bronił w nich ważności wyroku warszawskiego (1339) i udowadniał, że nie uległ on przedawnieniu, a tym samym prawa Królestwa do zagarniętych ziem są aktualne.

  • Po otrzymaniu przywilejów i dokumentów krzyżackich sporządził dziełko Privilegiorum..., gdzie zajął się każdym aktem z osobna, od przywileju Fryderyka II (1226) na wyroku wrocławskim (1420) kończąc.

    Po gruntownej krytyce podważył prawa Zakonu do:

  • Pomorza Gdańskiego

  • Ziemi Chełmińskiej

  • Ziemi Michałowskiej.

    Wykazał fałszerstwa krzyżackie, wskazując na:

  • dokument Konrada Mazowieckiego, tzw. dyplom kruszwicki (1230)

  • dokument Kazimierza Konradowica (1233).

    Zakwestionował moc prawną:

  • wyroku wyszehradzkiego (1335)

  • traktatu kaliskiego (1343)

  • traktatu raciąskiego (1404)

  • traktatu toruńskiego (1411)

  • wyroku budzińskiego (1412)

  • wyroku wrocławskiego (1420).

    Wspomniane układy zostały zawarte przez stronę polską w sytuacji przymusowej, a Zakon i tak złamał je wszystkie, dlatego nie ma prawa powoływać się na nie. Dodatkowo wszelkie cesje terytorialne, dokonane bez zgody mieszkańców zamieszkujących te ziemie, są bezprawne.

    W podobny sposób rozprawił się z dokumentami dot. Żmudzi i Sudowii.

  • Obszerny traktat Ad videndum clare został skierowany przez Włodkowica do kardynała koordynującego proces lub kogoś z jego otoczenia. W szerokim kontekście prawniczym uczony omówił dokumenty krzyżackie, kwestionując przede wszystkim wszelkie nadania na rzecz Zakonu. Oparł się przy tym na autorytetach najwybitniejszych włoskich uczonych, w tym znanego i szanowanego w Kurii Dominika z San Gimignano, który stwierdzał za Włodkowicem jednoznacznie, że nadania cesarskie i papieskie ziem pogańskich nie posiadają mocy prawnej.

    Także w obronie wyroku warszawskiego (1339) powoływał się na opinie prawników włoskich.

    Nawiązywał także do wyższości władzy papieskiej nad cesarską, o czym wspomniał już w dziele Saevientibus olim Pruthenis.

  •  
    •  
      •  
        •  
          •  

               

Dalszy przebieg procesu rzymskiego (1420- 1421)

  • Około Wielkanocy 1421 r. Marcin V bezskutecznie próbował nakłonić delegację krzyżacką do rezygnacji z Pomorza Gdańskiego. Krzyżacy zasłaniali się dokumentami i przywilejami oraz podważali zasadność polskiej apelacji od wyroku wrocławskiego.

  • Na rozprawie przed papieżem i kardynałami Włodkowic przedstawił kompleksowo w Allegationes... stanowisko polskie w sporze z Zakonem. Allegationes są całościową wykładnią tego stanowiska, oparta na wyroku delegatów papieskich z 1339 r., dotychczasowych argumentach i opiniach prawników włoskich.

    Później przedłożył wszystkie pisma i traktaty broniące ważności wyroku warszawskiego (1339) oraz kwestionujące prawa i dokumenty krzyżackie w odniesieniu do Pomorza Gdańskiego, Ziemi Chełmińskiej i Michałowskiej.

    W tym momencie przedstawił także myśl płynącą z jego dzieła Articuli contra articulos Cruciferorum. Kończyło ją uderzenie w podstawy ideowe Zakonu. W ten sposób Paweł Włodkowic nawiązywał do procesu doktrynalnego w Konstancji, uznając Zakon za instytucję przeciwną prawu Bożemu i naturalnemu oraz domagając się jej zniszczenia.

  • Papież po wystąpieniach obu stron zorientował się, że nie zdoła rozstrzygnąć sporu w Rzymie. Zdecydował się na wysłanie legata, aby na drodze ugody doprowadzić do pokoju.

  • Brak wyraźnego stanowiska Marcina V w procesie i decyzja o jego odroczeniu zaniepokoiły stronę polską, która opuściła Rzym i poinformowała o zaistniałej sytuacji króla.

  • Król zareagował listem, wysłanym jeszcze na przełomie maja/ czerwca. Wyrzucał w nim odroczenie procesu, mimo obietnic składanych na początku postępowania. Władysław domagał się potwierdzenia wyroku warszawskiego (1339) i nakazu jego egzekucji. Podkreślił, że prawa polskich uczonych zostały poparte stanowiskiem uczonych włoskich.

  • List nie wpłynął na decyzję Marcina V. Przedłużył on o kolejny rok rozejm polsko- krzyżacki (do 1422 r.). Wyznaczył na legata nieznanego z imienia opata Mantui.

  • Nominacji papieskiej sprzeciwili się Krzyżacy i Marcin V pod koniec 1421 r. na nowego legata mianował Antoniego Zeno z Mediolanu, doktora dekretów i referendarza papieskiego.

Podobne prace

Do góry