Ocena brak

PROCES KSZTAŁTOWANIA SIĘ ZACHODNIEJ HEMISFERY (AMERYKA ŁACIŃSKA I ANGLOSASKA) - REWOLUCJA NIEPODLEGŁOŚCIOWA W AMERYCE ŁACIŃSKIEJ (1810 - 1825)

Autor /Edzio Dodano /10.06.2011

Przyczyny:

  • dekadencja systemu kolonialnego w sferze ekonomicznej i społeczno-politycznej

  • protest elit miejscowych i oligarchii, które same chciały decydować o rozwoju ekonomicznym i korzyściach z niego płynących

  • ideologia Oświecenia i przykład dwóch wielkich rewolucji: północnoamerykańskiej i francuskiej

  • rozwój literatury, sztuki i kultury

  • potępianie absolutyzmu i despotyzmu, kult rozumu, wiedzy, oświaty

  • ciągle trwająca rywalizacja angielsko-francuska również na obszarach kolonii amerykańskich

  • kryzys w Hiszpanii

  • sprzyjająca sytuacja międzynarodowa, konflikty mocarstw, upadek Napoleona

  • poparcie i pomoc Anglii (liczyła ona na własne korzyści dążąc do niepodległości kolonii hiszp.) oraz USA

Przebieg:

  1. Haiti – tutaj ruch niepodległościowy pojawił się najwcześniej (pod wpływem rewolucji francuskiej) i prowadził do powstania niepodległego państwa. Władzom francuskim nie udało się stłumić rewolty, a całkowita niepodległość Haiti została ogłoszona 01.01.1804 r.

  2. Hispanoameryka – główne centra ruchu wyzwoleńczego: Meksyk, Wenezuela, Kolumbia (Simon Bolivar), rejon La Platy (Jose de San Martina).

  • Meksyk – w 1821 r. siły powstańcze odnoszą zwycięstwo nad Hiszpanami; 1822 r. Inturbide koronuje się na cesarza niepodległego Meksyku, zostaje obalony jednak rok później i w Meksyku zostaje wprowadzona republika z prezydentem Vincente Guerrero. Tego samego roku ogłosiły niepodległość Zjednoczone Prowincje Ameryki Środkowej.

  • Wenezuela rewolucja zaczęła się w kwietniu 1811 r. zniesieniem władzy kapitana generalnego, a 07.07.1811 r. Kongres wenezuelski ogłosił Akt niepodległości. Rewolucja szybko rozszerzyła się na sąsiednie tereny. Zwycięska bitwa nad Hiszpanami pod Boyaca przesądziła o niepodległości Kolumbii (dowódca – Bolivar). Powstaje Wielka Kolumbia (symboliczny akt) złożona z terenów Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru i Panamy. Całkowitą niepodległość Wenezuela zdobywa w 1823 r.

  • Teren La Platyproces emancypacyjny rozpoczął się w 1810 r. powołaniem patriotycznej junty, która przejęła władzę. 09.07.1816 r. ogłoszono niepodległość Zjednoczonych Prowincji Ameryki Południowej (La Platy), które miały stać się republiką. Armia La Platy rozpoczęła odzyskiwanie Chile (1817) i Peru. Główna bitwa, która zadecydowała o wyzwoleniu Am. Łacińskiej rozegrała się 09.12.1824 r. pod Ayacucho (Peru). Zwycięskim wodzem został Bolivara. Niepodległość Republiki Bolivara zwanej później Boliwią została ogłoszona 06.08.1825 r.

  • Brazylia – portugalski regent Joao VI ustanowił Królestwo Brazylii 16.12.1815 r. związane unią personalną z Portugalią. Jego następca Pedro koronował się na cesarza w 1822 r. jako Pedro I, zerwał z Portugalią i staną na czele niepodległej Brazylii.

Do góry