Ocena brak

PROCES KOGNICYJNY – ZMIANY W STOSUNKU DO PROCESU FORMUŁKOWEGO

Autor /Pompejusz Dodano /21.11.2011

Proces kognicyjny – polegał na tym, iż toczył się wyłącznie przed urzędnikami cesarskimi. Przed jednym urzędnikiem. Władzę sądowniczą mieli: prefekt miasta i namiestnicy prowincji. Władza cywilna i sądownicza była połączona.

NOWOŚCI!!!!! Po raz pierwszy pojawiał się możliwość apelacji (dwuinstancyjność) Od decyzji odwołać się można było do cesarza. Rozstrzygał je oczywiście prefekt pretorianów (jego kancelaria). Sądy odbywają się już nie na placach (w miejscach publicznych) lecz w sądach (budynkach). Wyposażona są już one w organy (urzędników), pracujących w tym sądzie. Byli to pisarze, woźni sądowi itd. Sąd wzywał poprzez woźnych sądowych świadków, strony. Egzekucje też przeprowadzał sąd (nie jak do tej pory strona, która sprawę wygrała). Wchodzi też pismo. Wszystko się już opisuje. Tworzy się archiwa w sądach. Pojawiły się więzienia publiczne, gdzie osadzano więźniów.

Wytworzyły się dwa typy procesów kognicyjnych:

1. Proces reskryptowyreskrypt (konstytucja cesarska, w której cesarz rozstrzygał sprawę pojedynczą na prowincjach). Na prowincjach nie znano prawa, więc kierowano pismo (suplikację) do cesarza opisujące konkretne wydarzenie i prośbę o rozstrzygnięcie sprawy. W kancelarii cesarza pisano reskrypt (odpowiedź jak rozstrzygnąć sprawę) i przesyłano na prowincję. Sędzia dostawał reskrypt, sprawdzał czy zgadza się on ze stanem faktycznym i rozstrzygał sprawę. Reskrypty stały się więc prawem powszechnie obowiązującym. Z czasem reskrypty zaczęto podrabiać i stało to się wręcz plagą. Konstantyn Wielki zakazał wydawania reskryptów i zakończył proces reskryptowy.

2. Proces episkopalis-audiencja – sądy biskupie. Sądy kościelne rozstrzygały sprawy cywilne, co znacznie rozładowało sytuację (sądy cywilne były „zawalone” sprawami).

Do góry