Ocena brak

PROCES DIAGNOSTYCZNY I DIAGNOZA

Autor /Norman Dodano /30.08.2011

Diagnoza pedagogiczna dotyczy trudności wychowawczych w pracy z jednostką lub grupą i polega na rozpoznaniu środowiska wychowawczego, w którym pracuje pedagog czy wychowawca. Diagnostyka pedagogiczna wymaga diagnozy interdyscyplinarnej. Badanie dziecka musi odbywać się pod kątem psychologicznym, pedagogicznym, medycznym i społecznym. Aby diagnoza pedagogiczna była pełna, badanie zaburzeń musi obejmować każdą z tych płaszczyzn.

Etapy postępowania diagnostycznego w pedagogice, według Ziemskiego:

Etap typologiczny (klasyfikacyjny). Poznanie objawów i zakwalifikowanie jednostki do określonego rodzaju zaburzenia

Etap genetycznej diagnozy. Wyjaśnianie z jakiego powodu jest taki stan rzeczy, czyli określenie przyczyn zaburzenia (dotyczy zarówno zaburzeń pozytywnych i zaburzeń negatywnych, odchylenia od normy przyjętej w społeczeństwie). Poprzez cofanie się do czasu przeszłego by tam poszukiwać uwarunkowań czasu teraźniejszego. Często trzeba się cofać do momentu poczęcia, do źródła, bo od tego momentu kształtują się już cechy osobowości dziecka i od tego momentu człowiek ten może już ponieść szkody fizyczne lub psychiczne, które odzywają się w wieku późniejszym; kształtują się cechy wrodzone (od poczęcia do urodzenia).

Etap całości. Wnioskowanie z części o całości. Jak te cechy świadczące o zaburzeniu mają się do całego funkcjonowania jednostki, jak wpływają na funkcjonowanie innych jej organów.

Etap diagnozy fazy. Ustalenie fazy aktualnej, w której dziecko się znajduje; określenie rozwoju psychicznego i fizycznego dziecka. W jakiej fazie rozwoju psychicznego dziecko się znajduje ze względu na zaburzenie, które często opóźnia daną fazę rozwoju (czyli w stosunku do fazy w której się powinien znajdować). Fazę tą określa norma ustalona przez daną naukę (np. przez psychologię)

Etap diagnozy rozwojowej. Określanie rozwoju przyszłościowego, prognozowanie. Przewidywanie w jaki sposób będzie się dany przypadek dalej rozwijał (cały człowiek, nie tylko zaburzenie), aby potem zastosować odpowiednie działanie terapeutyczne.Ziemski podkreśla, że metoda diagnostyczna to zestaw czynności wzajemnie powiązanych, zatem ważne jest zachowanie kolejności etapów. Na zakończenie dodać należy jeszcze jeden etap - etap katamnezy, które wprowadziła Natalia Han-Ilgiewicz, czyli permanentnej pracy i łączności z wychowankiem po ustąpieniu objawów zaburzenia, by dane zaburzenie nie powróciło. Walory dobrej diagnozy: trafność, prawdziwość, wierne, szczegółowe i obiektywne odzwierciedlenie rzeczywistości, dokładność, staranność, wytrwałość.

Etapy postępowania diagnostycznego:

1. Czynniki przygotowawcze: najistotniejsze jest określenie przyczyn pojęcia badania. Punktem wyjścia dla diagnosty – pedagoga jest zebranie możliwie wszystkich informacji dot. danego przypadku, podejrzewanych odchyleń, np. od normy rozwojowej i danych dot. poziomu funkcjonowania środowiska wychowawczego, historii życia itp. W badaniach diagnostycznych ważna jest w każdym przypadku analiza dokumentacji z której można odczytać szczegóły istotne dla diagnosty

2. Prawidłowe postawienie problemów diagnostycznych i hipotez: oparte jest na znajomości faktów, danych dot. badanej osoby charakterystyce środowiska wychowawczego, analizie związków pomiędzy poszczególnymi elementami środowiska, czy też rodzaju odchyleń od normy rozwojowej czy normy dydaktycznej. Konieczne jest ustalenie pewnych danych, które są znane oraz ustalenie niewiadomej diagnostycznej wymagającej sprecyzowania postaci problemu diagnostycznego. Często rozstrzygnięcie i weryfikacja problemu badawczego jest niemożliwa bez sformułowania określonej hipotezy. W diagnostyce pedagogicznej rolę hipotezy roboczej spełnia diagnoza wstępna. Jest to tzw. rozpoznanie skrócone, które zostało sformułowane na podstawie objawów poprzez doświadczonego pedagoga. Diagnoza wstępna wymaga jednak weryfikacji, a więc zastosowania pełnej procedury badawczej.

3. Opracowanie szczegółowego programu i planu badania. Zadaniem diagnosty jest opracowanie szczegółowego programu badania, z określeniem celu badania poszczególnych deficytów rozwojowych, stopnia ich nasilenia, genezy fazy rozwojowej i rokowania na przyszłość. Plan badania dot. formalnej strony badania w środowisku naturalnym dziecka, badania ambulatoryjnego, charakteru badania: jednorazowe lub kompleksowe interdyscyplinarne.

4. Dobór odpowiednich metod i technik badawczych. Do podstawowych technik badawczych dostępnych pedagogowi – diagnoście zalicza się: Wywiad; Rozmowę; Obserwację; Analizę dokumentów; Analizę wytworów; Testy osiągnięć szkolnych.; Techniki socjometryczne badające różnego rodzaju stosunki społeczne; Eksperyment pedagogiczny; Techniki autoekspresyjne (autobiografie, dzienniki, swobodne wypowiedzi ustne, techniki inscenizacji o charakterze diagnostycznym, metody sytuacyjne, dyskusje, technikę niedokończonych historyjek, technikę nie dokończonych zdań).

Etapy postępowania diagnostycznego:

* czynności przygotowawcze – najważniejsze jest określenie przyczyn podjęcia badania. Punktem wyjścia dla diagnosty-pedagoga jest zebranie informacji dotyczących danego przypadku, podejrzewanych odchyleń i danych dotyczących poziomu funkc., historii życia itp... W badaniach tych ważna jest analiza dokumentacji w każdym przypadku, z której można odczytać szczegóły istotne dla diagnozy.

* prawidłowe postawienie problemów diagnostycznych i hipotez – oparte jest na znajomości faktów, danych dotyczących badanej osoby, charakt. środ. wychowawczego, analizie związków pomiędzy poszczególnymi elementami środ., czy też rodzaju odchyleń od normy rozwojowej lub dydaktycznej. Konieczne jest ustalenie pewnych danych, które są znane lub ustalenie niewiadomej diagnozy wymagającej sprecyzowania w postaci problemu diagn. Diagnoza wstępna – rozpoznanie skrócone.

* opracowanie szczegółowego programu i planu badania – zadaniem diag. jest opracowanie szczegółowego programu badania z określeniem celu badania poszczególnych deficytów rozwojowych, stopnia ich nasilenia genezy fazy rozwojowej i rokowanie na przyszłość.

* dobór odpowiednich metod i technik badawczych. Podst. techniki: wywiad, rozmowa, obserwacje, analiza dokumentów, analiza wytworów, testy osiągnięć szkolnych, techniki socjometryczne badające różnego rodzaju stosunki społ., eksperyment pedagogiczny, techniki autoekspresyjne ( autobiografie, dzienniki, swobodne wypowiedzi ustne ipt…).

Schemat diagnozy(Obruchowska)

1.Wywiad

2.Problem kliniczny

3.Dane kliniczne -wywiad(dane biograficzne) –obserwacja –rozmowa -analiza wytworow(szkolnych)

4.Dane testowe

5.Dane eksperymentalne

6.Hipoteza diagnostyczna -mechanizm zaburzenia -skutki zaburzenia -istota zaburzenia -przejawy zaburzenia -przyczyny zaburzenia: a)uwarunkowania psychiczne b)uwarunkowania społeczne c)uwarunkowania somatyczne

7.Wartosci pozytywne -właściwości psychiczne -mechanizmy osobowości -wpływy środowiska

Podobne prace

Do góry