Ocena brak

PROBLEMY ŻYWIENIOWE MAŁYCH DZIECI

Autor /niebieska Dodano /13.02.2014

U małych dzieci w wieku 1-3 lat najczęściej popełnianym błędem jest zbył szybkie odejście od posiłków przygotowanych specjalnie dla nich i korzystanie z posiłków ..stołu rodzinnego", co może wpływać na jednostronny skład racji pokarmowej i sprzyjać jej niezbilansowaniu. a w konsekwencji niedoborom pokarmowym.

Do głównych czynników sprzyjających błędom w odżywianiu małych dzieci zalicza się :

o niedostateczną wiedzę żywieniową i nicwłaściwc zwyczaje rodziny':

uleganie preferencjom dzieci i ich niechęci do poznawania nowych smaków;

o kierowanie się reklamą, głównie telewizyjną; o zły status społeczno-ekonomiczny rodziny.

Podstawę racji pokarmowych dzieci w drugim roku życia stanowi mleko modyfikowane, mleko płynne i produkty mleczne. Mimo to. ryzyko niedoborów wapnia dotyczy prawic wszystkich dzieci w wieku 1-3 lat. Skutki niskiego spożycia wapnia mogą być odczuwane przez dzieci bezpośrednio w okresie dzieciństwa, głównie jako opóźnienie wzrastania i zaburzenia w mineralizacji szkieletu oraz w wieku dojrzałym i podeszłym, jako zwiększona podatność na deformacje kręgosłupa i złamania osteoporotyczne.

Sposób żywienia dzieci w wieku przedszkolnym powiela większość błędów żywieniowych popełnianych w okresie poniemowlęcym (tab. 14.1). Racje pokarmowe dzieci w wieku 4-6 łat zawierają zbyt mało produktów mlecznych, przetworów zbożowych i warzyw, a zbyt dużo tłuszczów, mięsa i wędlin oraz cukru i słodyczy. Sprzyja to wysokiej zawartości białka i tłuszczu oraz sacharozy. Przeciętna 

zawartość białka w racji pokarmowej dzieci w wieku 1-6 lat wynosi 220-270% normy, a ryzyko jego niedoborów jest stosunkow o malc. Racjc pokarmowe dzicci mo/na określić jako ..słodkie, tłuste i bogate w białko”. Tłuszcz stanowi około 36c< energii ogółem, a jego źródłami są masło i oleje, mięso i jego przetwory, produkty mleczne oraz słodycze Nadmierne spożycie tłuszczu dotyczy około 50% dzieci z tej grupy wiekowej. Z cukru i słodyczy pochodzi ponad 13% energii ogółem, a dodatkowe ponad 5% energii ogółem wnoszą cukrowce pochodzące z owoców. W ten sposób w racji pokarmowej dzieci w wieku 4-6 lat cukry łatwo przyswajalne dostarczają niemal 20c/r energii ogółem. Jedną z przyczyn nadmiernego spożycia słodyczy i wysokoenergetycznych przekąsek jest reklama, ponieważ wiele dzicci w wieku przedszkolnym spędza dużo czasu przed telewizorem. W ten sposób zaczynają się kształtować niepożądane zachowania odnoszące się do konsumpcji i biernego trybu życia, w połączeniu z przejmowaniem wzorców żywieniowych promowanych w mediach.

Posiłki dla dzicci są często nadmiernie słodzone lub solone w ccłu nadania im określonego smaku lub z powodu przyzwyczajeń dorosłych. Wczesny wiek dziecięcy jest okresem kształtowania się preferencji pokarmowy ch, dlatego nadmierne dosładzanie lub dosalanic potraw może wpływać na „zakodowanie” niepożądanych przyzwyczajeń, sprzyjając późniejszym błędom żywieniowym w życiu dorosłym i rozwojowi chorób dietozależnych. takich jak otyłość, cukrzyca ty pu 11. nadciśnienie tętnicze, miażdżyca.

Nowym problemem żywieniowym staje się częste pojadanie między posiłkami (tab. 14.2). które dotyczy ponad 90% dzieci. Między posiłkami dzieci najczęściej jadają owoce, chipsy, frytki, batony, ciastka i kanapki, które przeciętnie wnoszą do ich racji pokarmowej około 15% energii ogółem. Wprawdzie w tej grupie wiekowej wartość energetyczna pojadania z reguły uzupełnia spożycie energii w posiłkach, to jednak wykształcenie zwyczaju pojadania i jego utrwalenie może w przyszłości sprzyjać przekarmieniu i jego negatywnym konsekwencjom dla zdrowia.

Niewystarczające Urozmaicęn.e racji pokarmowych małych dzicci i zbyt rzadkie spożywanie produktów o wysokiej wartości odżywczej sprzyjają niczbilanso-waniu racji pokarmowych i zwiększają ryzyko chorób z niedoboru (tab. 14.3). Wysokie populacyjne ryzyko niecoborów dotyczy większości witamin i składników mineralnych, w tym żelaza i cynku. Umiarkowane populacyjne ryzyko niedoborów występuje nawet dla witaminy A. pomimo jej średniego spożycia 2-2,5 razy większego od zalecanych norm. Skutkami subklinicznych niedoborów witaminy A, żelaza i cynku może być obniżenie odporności organizmu, opóźnienie wzrastania i rozwoju psychicznego, osłabienie funkcji poznawczych.

Przeciętna wartość energetyczna racji pokarmowej z posiłków i pojadania u dzieci w wieku 1-6 lat jest na ogół zgodna z zaleceniami, jednak spożycie indywidualne jest zróżnicowane. Część małych dzicci jest przekarmiana, a niektóre z nich są niedokarmiane. U dzieci przekarmianych z reguły rozwija się nadwaga lub otyłość. Z kolei reakcją organizmu na nicdokarmianic i zbyt niskie spożycie energii oraz z reguły współistniejące niskie spożycie składników odżywczych (np. białka, witaminy A, żelaza, cynku) są niedowaga (tj. masa-do-wicku poniżej -2 odchyleń standardowych mediany krajowych lub międzynarodowych standardów rozwoju dzieci WHO) i niskoroslość (tj. wysokość-do-wieku poniżej -2 odchyleń standardowych mediany krajowych lub międzynarodowych standardów rozwoju dzieci WHO) oraz towarzyszące im niedobory witaminowo-mine-ralne i białkowe. W Polsce zaburzenia masy ciała występują u około 30% dziewczynek i około 40% chłopców. Nadwagę (BMI>90 percentyla) lub niedobór masy ciała (BMIclO percentyla) ma po około 20% chłopców w wieku 1-6 lat. U dziewczynek w wieku 1-3 lat nadwaga występuje 2-krotnic częściej niż niedobór masy ciała, potem w wieku 4-6 lat proporcje nadwagi i niedoboru masy ciała się odwracają. Znaczny niedobór nasy ciała (BMI<3 percentyla). wskazujący na niedożywienie białkowo-cncrgetyczne, ma około 10% dzieci w wieku 1-6 lat.

Podobne prace

Do góry