Ocena brak

PROBLEMATYKA TEORII POZNANIA

Autor /KiLLbiLL Dodano /07.07.2011

Wstępna, niejako metateoretyczna grupa zagadnień związana jest z wyborem przedmiotu i celu teorii poznania, z ustaleniem punktu wyjścia oraz metody. PoniewaŜ i w tych rozważaniach chodzi o badanie poznania w aspekcie jego prawdziwości w sposób niedogmatyczny i uchylający niebezpieczeństwo popełnienia  petitio principii,  metodologicznie ów wstęp do teorii poznania jest jej integralną częścią. W ramach ogólnej teorii poznania wyróŜnia się następujące grupy zagadnień:

1) zagadnienia dotyczące źródeł poznania (struktura i rodzaje czynności poznawczych), spór między aprioryzmem i aposterioryzmem o ilość i wzajemne związki  źródeł poznania i pozycję doświadczenia, spór między racjonalizmem a irracjonalizmem o rolę intelektu jako ostatecznej instancji w ocenie wartości poznania,

2) zagadnienia dotyczące przedmiotu poznania (zwane teŜ zagadnieniami granic poznania, spór między realizmem a idealizmem),

3) zagadnienia dotyczące podmiotu poznania (filozofującego „ja"),

4) zagadnienia roli znaków, języka w poznaniu,

5) zagadnienia definicji, właściwości i poznawalności (kryteriów) prawdziwości poznania (klasyczna a nieklasyczne koncepcje prawdy, absolutyzm a relatywizm, agnostycyzm, sceptycyzm i dogmatyzm).

W związku z oceną sprawności poznawczej głównych naszych czynności wyróŜnia się szereg problemów (dających się potraktować jako szczegółowe przypadki wyŜej wymienionych), jak zagadnienie jakości zmysłowych, zagadnienie uniwersaliów, zagadnienie wiedzy koniecznej (sądów syntetycznych koniecznych), zagadnienie wiedzy  prawdopodobnej (upra-womocnienia zabiegów indukcyjnych). Szczegółowa teoria poznania zajmuje się róŜnymi odmianami poznania ludzkiego (poznanie potoczne, naukowe, religijne, estetyczne, paranormalne stany poznawcze). Mówiąc o filozofii poznania moŜna mieć na myśli bądź właściwą teorię poznania (gnozeologię), bądź metafizykę poznania.

Podobne prace

Do góry