Ocena brak

Problem Zaolzia w okresie międzywojennym

Autor /Lewin Dodano /02.05.2012

 

Kształtując swoje granice, odradzające się państwo polskie prócz sporów o Śląsk, Warmię i Mazury (z Niemcami) miało jeszcze jeden spór graniczny - z Czechosłowacją, o Śląsk Cieszyński (Zaolzie).

Ten wysoce uprzemysłowiony region, w większości był zamieszkały przez Polaków, mniej przez Czechów, a najmniej przez Niemców. Dla Czechosłowacji Zaolzie miało życiowe znaczenie ze względu na zasoby węgla koksującego i względy komunikacyjne; tędy wiodło bowiem jedyne połączenie kolejowe Pragi ze Słowacją.

W listopadzie 1918 r. w sprawie podziału Zaolzia doszło do porozumienia między Polakami i Czechami, a jego podstawą była zasada etnograficzna. Wykorzystując trudną sytuację polityczną Polski (walki przeciw Ukraińcom) oddziały czeskie wkroczyły jednak i zajęły w styczniu 1919 roku większość polskiej części Zaolzia.

Zajęcie to usankcjonowała konferencja w Spa w 1920 r. W rok później, decyzją mocarstw przyznano Czechom także większość wsi na Orawie i Spiszu. Fakty te złożyły się na to, że w ciągu całego dwudziestolecia stosunki polsko-czeskie układały się bardzo źle. Potęgował to fakt że Praga ciążyła do Niemiec podważając konsekwentnie opinię Polski na arenie europejskiej.

Czechosłowacja wyraźnie nie wyrażała chęci współpracowania z Polską, czego dowodzą fakty zaszłe w okresie Locarno. Czesi sądzili, że uda im się zabezpieczyć granicę z Niemcami -bez współdziałania z Polakami. Mimo to doszło do oderwania Sudetów od Czechosłowacji (układ Monachijski - Daladier, Chamberlain, Mussolini, Hitler).

Wtedy płk J. Beck postanowił odebrać Czechom również Śląsk Cieszyński. 30 IX 1938 rząd polski wystosował ultimatum do Pragi, a 2 X 1938 witane entuzjastycznie wojsko polskie wkroczyło na Zaolzie. Ton krok, zrobiony w momencie oderwania Sudetów, pogorszył opinię o Polsce w Londynie, Paryżu i Waszyngtonie.

Został on odczytany jako wspieranie Hitlera. 15 III 1939 r. wkroczenie Hitlera do Pragi i zabór Czech ostatecznie zamknął stosunki dyplomatyczne Polski i Czechosłowacji. Oprócz Zaolzia włączono do Polski część słowackiego Spiszu i Orawy, a w tym Jaworzynę Spiską.

Patrząc na sprawę Zaolzia, widać z perspektywy lat, że zaważyła ona mocno na stosunkach polsko-czeskich i tym samym istniejące napięcie na linii Praga-Warszawa ułatwiło Hitlerowi agresywną politykę. Ostatecznie w roku 1958 w układzie granicznym Zaolzie przyznano Czechosłowacji.

Podobne prace

Do góry