Ocena brak

Problem najstarszego przekazu Eucharystii

Autor /Mietek Dodano /25.04.2011

Jednakże sama Tradycja nowotestamentowa ustala powielkanocne celebrowanie Eucharystii przede wszystkim na podstawie wydarzenia Ostatniej Wieczerzy. Co da się jeszcze wydobyć historycznie pytając z tej Ostatniej Wieczerzy? Gdzie da się uchwycić najstarszy przekaz? Wiadomo, że z czterech przekazów o ustanowieniu Eucharystii, które opowiadają o Ostatniej Uczcie Mk 14,22-25; Mt 26,26-29; Łk 22,17-20; 1Kor 11, 23-26.

Żaden w swojej słownej warstwie nie zgadza się z drugim. Mk-Mt z jednej strony i Paweł-Łk z drugiej strony. Są jednakże blisko ze sobą spokrewnieni. Dlatego mówi się o Markowym i Pawłowym typie opowiadania o ustanowieniu Eucharystii. Te dwa typy rozróżniają słowa wypowiedziane nad kielichem. Mk i Mt piszą: to jest moja Krew Przymierza, która za wielu będzie wylana. (Mk14,24; Mt 26,28). Podczas gdy Paweł i Łk formuują następująco: ten Kielich jest Nowym Przymierzem we Krwi mojej. (Łk 22,20; 1Kor 11,25). Ale jest też uderzające, że u Mk i u Mt nie ma tzw. nakazu powtarzania – To czyńcie... Łk 22,19; 1Kor 11,24, a pojawia się tylko w tradycji pawłowo – łukaszowej.

Ew Łk ostatecznie została zredagowana w 80 r., a zatem Łukaszowe opowiadanie o ustanowieniu Euch jest bez wątpienia tekstem najpóźniej napisanym. Natomiast 1Kor został napisany ok. 55r. Zresztą Paweł przypomina, że już w r. 49/50 przekazywał w Koryncie ustnie tę relację. Dokładne badania wykazują, że relacja Łukaszowa nie odpisuje wprost ani nie dopełnia ujęcia pawłowego, lecz że obie formy – każda dla siebie sięgają do wersji tekstu, która pochodziła prawdopodobnie z gr. jęz. Antiochii i sformułowana została ok. r. 40.

Inaczej wygląda zależność Mt i Mk. Tutaj rzeczywiście tekst Mk został przepracowany. Mt piszący zaraz po r. 70 jest młodszy i zależny od pierwotniejszej Ew Mk, która została prawdopodobnie zredagowana ok. r. 68. Przede wszystkim powtórne tłumaczenie na aramejski oryginalnych słów pozwala stwierdzić, że Mk całkowicie zachował stary semicki przekaz, choć jego opowiadanie o ustanowieniu Euch powstało prawie po 40 latach już w formie liturgicznej. Między egzegetami jest zatem od dawna sporną kwestią. Pierwotna forma z okresu przedpawłowego czy semicki przekaz przed Mk zachowały najstarsze tradycje. Opinie do dziś są podzielone. Wydaje się, że argumenty przemawiające za tym, iż w relacji Mk możemy uchwycić najstarszy przekaz Ostatniej Wieczerzy posiadają największą siłę argumentów.

Łukasz jest językowo i rzeczowo pierwotniejszy niż Paweł, sięga do przed pawłowego stadium pawłowej tradycji. Jeszcze bardziej wstecz prowadzi nas Marek, ponieważ pod względem językowym zachował bardziej pierwotniejsze stadium niż Łk. i P. Mk jest najbardziej bliższy tradycji o ostatniej wieczerzy. Widzieliśmy że sformułowanie pawłowe jest rezultatem dokonującego się przed rokiem 45 w obrębie helleńskim kształtowania i przekształcania się przekazu ostatniej wieczerzy. Z tego okresu przekształceń jaki dokonał się na początku lat 40 wyrósł tekst Łk. za nim leży przekaz semicki, który językowo najwierniej oddaje Mk. zależy od pierwszego dziesięciolecia po śm. Jezusa.

Podobne prace

Do góry