Ocena brak

Próba klasyfikacji metod i technik pedagogicznych

Autor /jolka Dodano /26.05.2014

Na użytek niniejszej publikacji przyjmuje się ich podział ze względu na możliwie częste zastosowanie różnego rodzaju metod i technik w badaniach pedagogicznych. Jest to również podział nie w pełni wyczerpujący i rozłączny. Niemniej jednak stanowi przynajmniej próbę pewnego uporządkowania większości stosowanych obecnie metod i technik badawczych na gruncie pedagogiki. Przy czym przez metody badań —jak sygnalizowano już — rozumie się tu sposoby dotyczące ogólnych reguł czy zasad związanego z nimi postępowania badawczego, a techniki badań odnoszą się zawsze do bliżej skonkretyzowanych (uszczegółowionych) dyrektyw, czyli ściśle określonych zaleceń takiego postępowania.

Oto zaproponowany tu podział metod i podporządkowanych im technik badań pedagogicznych:

—    metoda obserwacji: a) techniki obserwacji standaryzowanej, czyli technika obserwacji skategoryzowanej i technika obserwacji próbek czasowych,

b) techniki obserwacji niestandaryzowanej, tj. technika obserwacji dorywczej, technika dzienniczków obserwacyjnych, technika obserwacji fotograficznej i technika próbek zdarzeń;

—    metoda szacowania (skale ocen): skale numeryczne i graficzne, skale przymiotnikowe i opisowe, skale dyskretne i ciągłe, skale z wymuszonym wyborem i inne;

—    eksperyment pedagogiczny: technika grup równoległych, technika rotacji (podziału krzyżowego), technika czterech grup (Solomona), technika jednej grupy i badania ąuasi-eksperymentalne;

—    testy osiągnięć szkolnych: testy według mierzonej cechy osiągnięć badanego, testy według układu odniesienia wyników testowania, testy według stopnia ich zaawansowania konstrukcyjnego, testy według zasięgu ich stosowania i inne, np. testy pisemne, ustne i praktyczne;

—    metoda socjometryczna: klasyczna technika socjometryczna, plebiscyt życzliwości i niechęci, technika „Zgadnij kto?” i technika szeregowania rangowego;

    analiza dokumentów: a) klasyczne techniki analizy dokumentów — analiza wewnętrzna i zewnętrzna dokumentów, b) nowoczesne techniki analizy dokumentów, c) analiza jakościowa, ilościowa i formalna dokumentów, d) analiza wypracowań, dzienników, rysunków i inne techniki analizy dokumentów;

    metoda sondażu: a) techniki sondażu z zastosowaniem ankiety — technika ankiety audytoryjnej, pocztowej i prasowej, w tym ankieta anonimowa i jawna, b) techniki sondażu z zastosowaniem wywiadu, tj. częściowo lub całkowicie swobodnego wywiadu i wywiadu ustrukturalizowanego czy skategoryzowanego oraz wywiadu jawnego i ukrytego, a także wywiadu indywidualnego i zbiorowego;

    metoda dialogowa: rozmowa indywidualna i grupowa, rozmowa bezpośrednia i pośrednia, rozmowa oparta na słuchaniu biernym lub czynnym;

    metoda biograficzna wraz z dwiemajej odmianami, tj. metodą monograficzną i metodą indywidualnych przypadków.

Pewnym niedomaganiem powyższej klasyfikacji metod i technik badań pedagogicznych jest nie zawsze w pełni zadowalająca ich rozłączność i brak podporządkowania niektórym metodom określonych technik badawczych. Podział ten nie wydaje się też obejmować wszystkich znanych i stosowanych współcześnie sposobów postępowania badawczego. Niemniej dobrze orientuje —jak sądzę — w wielości przeróżnych metod i technik badań pedagogicznych stosowanych obecnie.

 

Podobne prace

Do góry