Ocena brak

PRÓBA

Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012

Próbowanie; doświadczanie; przygotowanie przedstawienia, koncertu itd.; zawartość platyny, złota a. srebra w stopie z innymi metalami. Ogniowa próba bitwa, w której żołnierz mógł okazać swoją wartość bojową; przen. trudny sprawdzian czyichś umiejętności, zalet, hartu itd.; por. Chrzest (ogniowy). Próba boża zob. Sąd (boży).

Próba generalna ostateczna próba kostiumowa przed premierą w teatrze. Próba ognia zob. Sąd (boży). Próba wody zob. Sąd (boży). Próby, fr. Essais, gł. dzieło (1580-88; wyd. pośmiertne 1595; wyd. pol. 1917) Montaigne'a, jedno z arcydzieł lit. fr., gdzie świeżym, prostym i żywym językiem, z licznymi cytatami, epigramami, metaforami, dygresjami, autor wykłada swoje poglądy filozoficzne.

Ze skromnych początkowych not, wypisów i komentarzy z lektury rozwija się zbiór studiów o umyśle ludzkim pisanych na podstawie własnych przeżyć, lektur, obserwacji otoczenia, z początku o charakterze stoickim, wzorujących się na filozofii Seneki i na Katonie Młodszym.

Później przez fazę sceptycyzmu w stosunku do możliwości umysłu ludzkiego i wiedzy autor przechodzi w epikureizm oparty na własnym doświadczeniu życiowym; cnota polega teraz dla niego na harmonijnym rozwijaniu wszystkich możliwości umysłu i ducha ludzkiego. Próby wywarły znaczny wpływ na lit. i filozofię XVII w., tytuł ich stał się nazwą gatunku lit. - eseju.

Kościół potępił książkę i umieścił w 1676 na indeksie. Montaigne ukazuje się w niej jako humanista, którego dewizą mogłoby być powiedzenie Terencjusza: homo sum, humani nil a me alienum puto łac., 'człowiekiem jestem i nic ludzkiego nie jest mi obce'.

Podobne prace

Do góry