Ocena brak

PREZYDENT UKRAINY

Autor /Valdemar Dodano /21.06.2011

Jest głową państwa i zwierzchnią władzą w państwie oraz najwyższym przedstawicielem reprezentującym Republikę Ukrainy w stosunkach międzynarodowych. Pozycja ustrojowa prezydenta w stosunkach wewnętrznych wynika z określenia w konstytucji jego roli ustrojowej jako gwaranta suwerenności państwa i integracji terytorialnej Ukrainy, gwaranta przestrzegania Konstytucji Ukrainy oraz praw, wolności człowieka i obywatela. Prezydent jest zwierzchnikiem i głównodowodzącym Sił Zbrojnych Ukrainy oraz przewodniczącym Rady Bezpieczeństwa i Obrony Narodowej Ukrainy.

Prezydenta Ukrainy wybierają na 5 lat obywatele Ukrainy na podstawie powszechnego, równego i bezpośredniego prawa wyborczego, w głosowaniu tajnym. Wybór powszechny Prezydenta Ukrainy jest nieodłączną cechą ustrojową ukraińskiej prezydentury od 1990 roku.

Prezydentem Ukrainy może zostać obywatel Ukrainy, który ukończył 35 lat, posiada czynne prawo wyborcze, zamieszkuje na Ukrainie przez ostatnie 10 lat przed dniem wyborów i włada językiem państwowym, tj. językiem ukraińskim. Ustawa o wyborach prezydenckich wprowadza kolejny warunek, zgodnie z którym kandydat musi uzyskać milion podpisów wyborców popierających jego zgłoszenie do rejestracji w Centralnej Komisji Wyborczej. Ustawa wymaga też, aby podpisy były udzielone przynajmniej w 17 z 24 regionów Ukrainy, po nie mniej niż 30 000 podpisów z każdego regionu. Wybory Prezydenta Ukrainy przeprowadza się w ostatnią niedzielę października w piątym roku kadencji, a w razie przedterminowego skrócenia tej kadencji w ciągu 90 dni od dnia wygaśnięcia mandatu. Konstytucja wprowadza ograniczenie długości sprawowania urzędu Prezydenta Ukrainy, stanowiąc, iż ta sama osoba nie może być prezydentem dłużej niż przez dwie kolejne kadencje.

Wybrany w wyborach powszechnych prezydent obejmuje urząd nie później niż w ciągu 30 dni po urzędowym ogłoszeniu wyników wyborów, z chwilą złożenia przysięgi narodowi ukraińskiemu na uroczystym posiedzeniu Rady Najwyższej Ukrainy. Prezydent składa przysięgę na ręce przewodniczącego Sądu Konstytucyjnego Ukrainy. Swoje uprawnienia wykonuje do czasu objęcia urzędu przez nowo wybranego prezydenta, chyba że jego uprawnienia wygasają przedterminowo, może to nastąpić w razie:

1) zrzeczenia się urzędu,

2) śmierci,

3) niezdolności do wykonywania uprawnień ze względu na stan zdrowia,

4) złożenia z urzędu w trybie impeachmentu.

Prezydent Ukrainy w czasie sprawowania urzędu korzysta z immunitetu nietykalności. Zachowuje on tytuł Prezydenta Ukrainy dożywotnio po zakończeniu sprawowania urzędu, chyba że został złożony z urzędu w trybie impeachmentu.

Uprawnienia Prezydenta można podzielić na kilka zasadniczych grup:

1) Prezydent Ukrainy jako głowa państwa dysponuje uprawnieniami

-w zakresie stosunków międzynarodowych,

-w zakresie spraw związanych z bezpieczeństwem państwa oraz w sprawach obywatelstwa.,

-reprezentację państwa w stosunkach międzynarodowych,

-sprawowanie kierownictwa nad polityką zagraniczną państwa,

-zawieranie umów międzynarodowych,

-podejmowanie decyzji o uznaniu państw obcych,

2) Rola Prezydenta Ukrainy jako gwaranta suwerenności państwa i integralności terytorialnej Ukrainy:

-prezydent stoi na straży niepodległości państwa, prawnej ciągłości państwa i bezpieczeństwa narodowego.

-kieruje sprawami bezpieczeństwa narodowego,

-powołuje na najwyższe stanowiska w Siłach Zbrojnych oraz w innych formacjach wojskowych,

-prezydent składa w Radzie Najwyższej wniosek o ogłaszanie stanu wojny i podejmuje decyzje o użyciu Sił Zbrojnych Ukrainy w razie napaści zbrojnej na kraj,

- podejmuje decyzje o mobilizacji Sił Zbrojnych, wprowadzeniu stanu wojennego albo stanu wyjątkowego,

Nowym organem w Konstytucji Ukrainy jest Rada Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Narodowej Ukrainy, na czele której stoi Prezydent Ukrainy. Jest to organ usytuowany przy Prezydencie Ukrainy, powołany do koordynowania spraw bezpieczeństwa narodowego i obrony państwa oraz koordynowania i kontroli działania organów władzy wykonawczej w sferze bezpieczeństwa narodowego i obrony. Decyzje Rady są wprowadzane w życie za pośrednictwem dekretów prezydenta

Prezydent Ukrainy podejmuje decyzje o nadaniu i utracie obywatelstwa Ukrainy oraz przyznaniu prawa azylu na Ukrainie, stosowanie prawa łaski, przyznawanie nagród i odznaczeń państwowych oraz powoływanie na najwyższe stanowiska w służbie państwowej. Status ustrojowy Prezydenta Ukrainy wyznaczają w szczególności jego uprawnienia w stosunku do różnych sfer władzy. Szczególny charakter mają relacje Prezydenta Ukrainy z Radą Najwyższą Ukrainy.

Pozycja ustrojowa Rady Najwyższej uległa osłabieniu na rzecz wzmocnienia roli ustrojowej prezydenta. Prowadziło to do licznych konfliktów pomiędzy parlamentem a głową państwa. Konstytucja z 1996 roku utrwaliła ukształtowany w praktyce ustrojowej model rządów parlamentarno-prezydenckich. Jego powstanie było wynikiem kompromisu między Radą Najwyższą a prezydentem, ale kompromisu, który nikogo w pełni nie zadowalał. W praktyce ustrojowej stosunki między tymi organami były zawsze bardzo napięte, a często przybierały postać otwartego konfliktu, pod rządami ukraińskiej ustawy zasadniczej z 1996roku.

Aspekty wzajemnych stosunków między Radą Najwyższą a Prezydentem Ukrainy:

Prezydent: Posiada wpływ na tworzenie ustawodawstwa przez ukraiński Parlament, posiada konstytucyjne uprawnienia do podpisywania ustaw z prawem ich wetowania, ma bardzo ograniczone prawo rozwiązania Rady Najwyższej, zobowiązany jest do przedkładania Radzie Najwyższej corocznych albo nadzwyczajnych orędzi o stanie państwa.

Rada Najwyższa: posiada uprawnienia kontrolne w stosunku do Prezydenta Ukrainy, może zainicjować procedurę złożenia z urzędu Prezydenta Ukrainy w trybie impeachmentu, w przypadku gdy dopuści się on zdrady państwa albo popełni inne przestępstwo.

Postępowanie w tej sprawie rozpoczyna się z inicjatywy deputowanych ludowych, stanowiących większość konstytucyjnego składu Rady. Decyzję o złożeniu z urzędu Prezydenta Ukrainy podejmuje Rada Najwyższa większością co najmniej 3/4 głosów jej konstytucyjnego składu, po spełnieniu warunków określonych w Konstytucji Ukrainy.

Dekret Prezydenta Ukrainy z 15 stycznia 2000 roku, poddano:

1) uzupełnienie art. 90 ust. 2 Konstytucji, dające Prezydentowi Ukrainy prawo rozwiązania Rady Najwyższej w przypadku wyrażenia jej wotum nieufności w ogólnoukraińskim referendum;

2) uzupełnienie art. 90 o nowy ustęp, określający prawo prezydenta do przedterminowego skrócenia kadencji Rady Najwyższej, jeżeli ta w ciągu jednego miesiąca nie jest zdolna sformować stałej większości parlamentarnej lub w przypadku nieuchwalenia przez nią w ciągu trzech miesięcy budżetu państwa;

3) zmianę art. 76 ust. 1 Konstytucji, polegającą na zmniejszeniu ogólnej liczby deputowanych ludowych Ukrainy z 450 do 300;

4) propozycję utworzenia dwuizbowego parlamentu Ukrainy, w którym druga izba reprezentowałaby interesy regionów,

 5) postulaty, aby Konstytucja Ukrainy była przyjmowana w ogólnoukraińskim referendum.

Podstawą silnej władzy Prezydenta Ukrainy jest sfera stosunków ustrojowych Prezydenta i Gabinetu Ministrów. Treść konstytucyjnej formy rządów parlamenarno-prezydenckich wyznacza rzeczywiście w dużej mierze ta sfera relacji ustrojowych między parlamentem, prezydentem i rządem ukraińskim.

Podobne prace

Do góry