Ocena brak

PREROMANTYZM

Autor /ann_mar Dodano /19.03.2012

PREROMANTYZM, wprowadzona przez franc. badaczy nazwa zespołu tendencji w eur. literaturze i myśli estet. 2 poł. XVIII w. będących przejawem odmiennego od założeń —> klasycyzmu rozumienia zadań i istoty sztuki. Tendencje te upatruje się w poglądach odrzucających sztywne reguły twórczości, uznających za gł. zaletę dzieł lit. oryginalność i wzniosłość, a za najważniejsze źródła twórczości natchnienie, wyobraźnię i geniusz. Widzi się je także w ewolucyjnych koncepcjach sztuki, w zainteresowaniu twórczością lud. oraz historycznie traktowaną tradycją narodową. W praktyce poet. odpowiadają im zjawiska takie jak-» osjanizm, „poezja grobów" E. Younga, gotycyzm, zainteresowanie Szekspirem i poezją Północy. W pol. myśli estet. przełomu XVIII i XIX w. tendencje wykraczające poza system klasycyst. wystąpiły gł. w poetyce —> sentymentalizmu. W obrębie tego prądu mieściły się też przejawy praktyki poet. związanej z recepcją zjawisk obcych (osjanizmu i poezji grobów) oraz powst. szczególnie w pocz. XIX w. twórczość o charakterze patriotyczno-emocjonalistycz-nym (np. dumy i —> Śpiewy historyczne J.U. Niemcewicza, —> Bard polski A.J. Czartoryskiego, utwory J.P. Woronicza), podejmująca problematykę nar. i zainteresowana przeszłością kraju. Twórczość tego typu jak również towarzyszące jej wypowiedzi teoret. (gł. w prasie) pełniły funkcje preromant., przygotowując czytelników i twórców do przyjęcia nowych zjawisk literackich.

W historii literatury pol. spotyka się też użycie terminu „p." na oznaczenie okresu między oświeceniem stanisławowskim a epoką romantyzmu bądź nawet próby ujęcia tendencji preromant. jako odrębnego prądu czy kierunku literackiego.

P. Van Tieghem Le Preromantisme, t. 1-2, Paris 1924; zob. też gotycyzm, osjanizm, romantyzm, sentymentalizm.

Podobne prace

Do góry