Ocena brak

Prawo europejskie a prawo krajowe

Autor /Alek Dodano /21.07.2011

Relacja prawa krajowego do Wspólnotowego opiera się na zasadzie prymatu. Zasada prymatu( supremacji/ pierwszeństwa):

- przesądza o nadrzędności prawa UE nad prawem krajowym;

- kiedy zachodzi sprzeczność pomiędzy prawem UE a prawem krajowym, to pierwszeństwo zastosowania ma zawsze prawo UE;

- dotyczy to wszystko zarówno prawa pierwotnego jak i wtórnego;

Rodowód tej zasady jest związany z ponadnarodowością UE. W traktatach nie zawarto zapisu o ponadnarodowości Wspólnot, ponieważ sugeruje to rys federalny, czemu sprzeciwiała się Francja. Odznaczałby się on większą autonomią (praw, finansową, sądowniczą). O ponadnarodowości przesądza osobny porządek prawny.

W traktatach nie wzmianki o pierwszeństwie (prymacie). Zostało ono wywiedzione z praktyki sądowej ETS. On ją tak naprawdę stworzył, jednak oficjalna wersja ETS-u twierdzi, że jest ona zawarta w traktatach nie bezpośrednio, lecz wynika z nich jako ca łość (ponadnarodowość wspólnot jako ich immanentna cecha).

ETS nadał prawu wspólnotowemu charakter profederalny, co nie spodobało się krajom, więc w TL nie zapisano jej wprost (owijano w bawełnę).

W TL znalazły się zapisy, że zasady które stworzył ETS w drodze swojego orzecznictwa są nieodłącznym elementem prawa wspólnotowego i są respektowane przez państwa członkowskie.

Czynniki odróżniające Prawo Wspólnotowe od federalnego:

- prawo federalne zawsze uchyla prawo krajowe (stanowe), natomiast w przypadku PW nie dochodzi do uchylenia prawa krajowego;

- rozporządzenie federalne może uchylić konstytucję stanu, natomiast ETS nie może tego dokonać (może jedynie wskazać sprzeczność z PW)

 

Zasada prymatu w orzecznictwie ETS:

 

Pierwsza nagłośniona to sprawa Costa ENEL (62r)- Costa był udziałowcem spółki zajmującej się dystrybucją energii. Gdy doszło do nacjonalizacji pewnych firm, Costa został w wyniku tego procesu zwolniony bez wypłacenia mu odszkodowania. Stwierdził, że działania te były sprzeczne z traktatem i ETS w orzeczeniach wspólnoty stworzył własny, odrębny porządek prawny, który następnie został włączony do porządków prawnych państw członkowskich i musi być stosowany przez sądy tych państw.

Porządek prawa wspólnotowego ma pierwszeństwo przed wszystkimi przepisami porządków krajowych.

Mniej znana jest sprawa Humbleda z 60r. Był on obywatelem belgijskim. Pracował w EWWiS. Organy podatkowe rządu Belgii zarządały złożenia przez niego deklaracji majątkowej, celem nałożenia na niego podatku przewidzianego przez belgijskie prawo. Humbled podkreślał, że w traktacie jest zapisane, że są zwolnieni z wszelkich podatków krajowych. ETS orzekł wówczas, że belgijskie prawo krajowe, jest sprzeczne z prawem wspólnotowym. Traktaty mają moc konstytucyjną wewnątrz państw członkowskich i przysługuje im wyższość względem prawa krajowego.

W 1967r. niemiecka firma Internationle Handelgesenschaft (IH) uzyskała licencję na eksport kukurydzy. Regulowało to już rozporządzenie Rady Ministrów. Rozporządzenie dotyczyło organizacji rynku zbóż. Aby taką licencję uzyskać, należało wpłacić na rzecz Wspólnoty kaucje pieniężne. Jeśli zboże nie zostało wyeksportowane, to przepadała kaucja. IH wyeksportowała tylko część swojego zboża, przez co Wspólnota zabrała jej odpowiednią część kaucji. Firma zwróciła się więc do sądu krajowego z prośbą o stwierdzenie, ze taki system jest sprzeczny z konstytucją (chodzi o zawłaszczenie- czyli złamanie zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej).

ETS stwierdził, że Prawo Wspólnotowe wynika z traktatów, które są niezależnym źródłem prawa. Ze względu na swoją istotę prawo to nie może być uchylane przez prawo krajowe, niezależnie od rangi tego prawa krajowego. Ważność działań Wspólnoty nie może być uchylona ze względu na niezgodność z prawami podstawowymi wynikającymi z konstytucji prawa członkowskiego.

Jednolitość prawa wspólnotowego i jego skuteczność wymagają, aby skutki działań Wspólnoty oceniać tylko przez pryzmat Prawa Wspólnotowego.

Prawo Wspólnotowe respektuje prawo krajowe.

Zasada prymatu- odnosi się do wszystkich przepisów prawa krajowego, bez względu na ich rangę.

Uzasadnieni dotyczące zasady prymatu:

- autonomiczność prawa wspólnotowego- nie jest ono tożsame z prawem państw członkowskich, podlega osobnym procedurom prawotwórczym i kontroli jego przestrzegania;

- do uchylenia PW służą procesy przed ETS lub sądem I-wszej Instancji;

- PW musi być wszędzie jednolicie stosowane;

Autonomia PW- stosunek wzajemny wiąże sądy Wspólnotowe, nie mogą uniezależnić norm prawa krajowego; Dlaczego stosunek wzajemny? Ano dlatego, ze instytucje wspólnotowe mogą tworzyć prawo, ale istnieją jeszcze kompetencje wyłączne Państw Członkowskich, czyli kwestie, które leżą tylko i wyłącznie w gestii organów krajowych.

 

Skutki kolizji norm:

 

Simmenthal- spółka importująca wołowinę z Francji do Włoch. Zgodnie z założeniami jednolitego rynku, nie można pobierać cła za przewożone przez granicę towary. Włosi stosowali jednak ukryte opłaty. Włoska ustawa z 70’ roku wprowadzała obowiązek badań

 

weterynaryjnych żywności na granicy. Miało to spowodować niekonkurencyjność sprzedawanej wołowiny. ETS zwrócił Włochom uwagę na sprzeczność ustawy z przepisami prawa wspólnotowego. Rząd Włoski tłumaczył się, że od wieków uznawana jest zasada, w myśl której prawo późniejsze uchyla prawo wcześniejsze. ETS stwierdził, że:

- poprzez samo wejście w życie PW wyłącza stosowanie sprzecznego prawa krajowego;

- PW jstoi wyżej w sensie hierarchicznym, zatem uniemożliwia wejście w życie przepisów sprzecznych z Prawem Wspólnotowym, więc uchylenie nie jest potrzebne (Włosi twierdzili, że uchylić akt może tylko Włoski Trybunał Konstytucyjny, a to mogłoby trwać latami).

Z tego widać, że ETS ma pewną doktrynę, w której widać hierarchię:

1. Prawo pierwotne

2. Akty prawa wtórnego

3. Konstytucja Państw Członkowskich

4. Ustawy oraz inne akty prawa krajowego;

 

Teorie uzasadniające zasady prymatu:

    • Hegel

    • Nie ma czegoś takiego jak porządek prawa międzynarodowego, bo to jest tak naprawdę zewnętrzne prawo krajowe

    • Prawo międzynarodowe jest hierarchicznie niższe niż Prawo Krajowe

    • Ujęcie Internacjonalistyczne

        • Kelsen

        • Prawo międzynarodowe jest osobnym porządkiem prawnym, dla którego punktem wyjścia jest zawsze państwo

  • Ujęcie Relatywistyczne

    • Ważniejsze jest to prawo, które uchwalone jest później, bez względu na źródło tego prawa;

  • Teoria Dualistyczna

Prawo Międzynarodowe i Prawo Krajowe to dwa niekrzyżujące się systemy prawa Odrębność umów międzynarodowych, które muszą być włączone do porządku krajowego (transformacja):

  • O charakterze generalnym- włączenie całości systemu prawa międzynarodowego do krajowego i nadanie mu prymatu

  • O charakterze zwykłym- przekształcany jest jeden akt Prawa Międzynarodowego.

W przypadku państw członkowskich dokonywana jest transformacja o charakterze generalnym (ponieważ państwa przystępujące do UE muszą przyjąć całość dorobku).

Różnice między PM a PK:

  • Odrębność źródeł prawa

    • wola wielu państw

    • wola jednego państwa

  • Zakres przedmiotowy

  • PM- reguluje stosunki zewnętrzne

  • PK- reguluje stosunki wewnętrzne

  • Zakres podmiotowy

  • PM- państwa jako suwerenne jednostki

  • PK- różne podmioty- osoby fizyczne, prawne;

  • Teoria Delegowania Kompetencji

Państwa członkowskie nadal są suwerenne po przystąpieniu do UE, ale część swych suwerennych uprawnień delegowały na UE. Ten proces można cofnąć.

  • Teoria Transferu Suwerenności

Państwa delegowały część swojej suwerenności przy przystąpieniu do UE. Ma to charakter stały i nie można już tego procesu cofnąć. Państwo Członkowskie nie możne „odebrać” z powrotem swojej suwerenności (jest to doktrynalnie najmocniejsze uzasadnienie zasady prymatu);

Podobne prace

Do góry