Ocena brak

Prawo

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /19.08.2011

Istota pojęcia


Prawo jest pojęciem wieloznacznym. Są prawa przyrody, Orawa rozwoju społecznego, prawa ekonomiczne, prawo cywilne i przysługujące pracownikom prawo do urlopu.

Trzeba odróżnić prawo w znaczeniu przedmiotowym (prawo przedmiotowe) od prawa w znaczeniu podmiotowym (prawa podmiotowego). Prawo w znaczeniu przedmiotowym jest podstawowym pojęciem używanym w naukach prawnych.


Definicja


Prawo to zespół norm wydanych lub usankcjonowanych przez państwo i zagwarantowanych przymusem państwowym.


Normy prawne powstają w dwojaki sposób:


- są wydawane (ustanawiane) przez państwo - państwo, działając poprzez upoważniony do tego organ, tworzy nową, nie istniejącą przedtem normę,


- są sankcjonowane - państwo normę stosowaną dotychczas zwyczajowo uznaje za obowiązującą poprzez działalność organów stosujących prawo, które zaczynają się posługiwać tak jak prawem. Wiele norm zwyczajowych, moralnych i innych uzyskało w ten sposób rangę norm prawnych. W państwach współczesnych, o rozwiniętym systemie prawnym, prawo powstaje niemal wyłącznie w drodze ustanawiania norm.


Prawo jest nierozerwalnie związane z państwem, ponieważ nie może istnieć bez państwa, bez ośrodka najwyższej władzy. Integralną cechą prawa jest przymus, stanowiący zabezpieczenie jego przestrzegania. Przymusem zaś dysponuje państwo, które stwarza w tym celu specjalny aparat, zwany aparatem przymusu. Przestrzeganie prawa nie jest więc uzależnione wyłącznie od dobrej woli obywatela. W razie potrzeby państwo fizycznie zmusza do podporządkowania się jego woli.


Prawo stanowi zbiór uporządkowany, wyraża się to w podziale na gałęzie, w ramach których występują instytucje prawne.


Norma prawna


Norma prawna jest elementarną cząstką prawa, dlatego też jej definicja jest zbliżona do definicji prawa.


Norma prawna to wynikająca z przepisów reguła postępowania, wydana lub usankcjonowana przez państwo, zagwarantowana przymusem państwowym.


Norma prawna charakteryzuje się następującymi cechami:


- ma charakter ogólny i nie indywidualizuje osoby, na której ciąży wynikający z niej obowiązek. Każdy kto znajdzie się w sytuacji opisanej przez normę, ma obowiązek zachowywać się tak, jak norma nakazuje;


- ma charakter dwustronny - z każdej normy wynika dla jednej osoby obowiązek, a dla drugiej prawo, będące odpowiednikiem tego obowiązku. Jeśli dłużnik ma obowiązek zwrócenia długu w oznaczonym terminie, to w tym samym terminie wierzyciel ma prawo domagać się zwrotu pożyczonej kwoty.



Norma prawna zbudowana jest z trzech części. W jej skład wchodzą:


1) hipoteza,


2) dyspozycja,


3) sankcja.


Źródła prawa


Źródłem prawa jest sformalizowany akt władzy państwowej zawierający przepisy prawne.


System źródeł prawa reguluje Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.483).

Konstytucja wyodrębnia dwa rodzaje aktów prawnych generalnych:

1. konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia oraz akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania organów, które ustanowiły, są źródłami powszechnie obowiązującego prawa.


2. Uchwały Rady Ministrów, zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów, są źródłami prawa o charakterze wewnętrznym.


Wyodrębnione w Konstytucji RP źródła prawa różnią się pod względem zakresu obowiązywania oraz ich treści.


Autor: Irena Ratusz
Źródło: Encyklopedia Zarządzania
Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry