Ocena brak

PRAWNO - POLITYCZNE ZNACZENIE WYBORÓW POWSZECHNYCH

Autor /Lucjusz Dodano /13.12.2011

W początkowym okresie rozwoju sytemu przedstawicielskiego ograniczenia w zakresie powszechności prawa wyborczego były tak daleko idące, że tylko niewielki odsetek dorosłych obywateli brał udział w wyborach.

Cenzusowe prawo wyborcze istniało w XIX w., polegało na tym, że określone kategorie osób ze względu na pewne cechy były pozbawione praw wyborczych np. cenzus płci, cenzus majątkowy powodowały, że niewielki odsetek ludzi posiadał prawo wyborcze.

W niektórych państwach poniżej 1% obywateli danego państwa posiadała prawo wyborcze. Najpierw toczyła się walka o powszechność prawa wyborczego i to była 1-sza zasada prawa wyborczego, która dziś nie budzi wątpliwości.

Zasada powszechności wyborów ograniczana była licznymi wyłączeniami np. cenzus majątkowy, rasy, płci, czy zamieszkania odsuwającymi od aktu wyborczego ludność najuboższą oraz Indian i Murzynów. Dopiero po wojnie secesyjnej rozpoczął się proces demokratyzacji prawa wyborczego. Zniesiono niewolnictwo, nowele wprowadziły stanowisko, iż prawo obywateli Stanów Zjednoczonych nie może być ograniczane z powodu rasy, koloru skóry czy uprzedniego statusu niewolniczego. Kolejne nowele przyznały prawa wyborcze kobietom, obniżono cenzus wieku (w przypadku czynnego prawa wyborczego z 21 na 18 lat).

W wielu stanach zasada powszechności była ograniczona poprzez:

- wymóg 2-letniego domicylu w tej samej miejscowości,

- umiejętność czytania, pisania, znajomości konstytucji,

- płacenie w niektórych stanach minimum podatku tzw. „podatku od urny”. Zniosła to poprawka, która uchyliła przepisy stanowych ordynacji wyborczych pozbawiających lub ograniczających prawa wyborcze z powodu niezapłacenia podatku, ale wyłącznie w wyborach do władz federalnych.

Podsumowanie wyborów:

- wybory spełniają funkcję kreacyjną – powołują do życia skład osobowy organów

- f. legitymizacyjną – jest ona silnie eksponowana, ale jednocześnie wątpliwa np. gdy tuż po wyborach przychodzi kryzys. W warunkach wyborów wolnych, demokratycznych jest to wyrazem legitymizmu ze strony społeczeństwa. Jedyną władzą legitymiz. jest władza pochodząca z wyborów.

- f. programowo-polityczna – pojawiła się w 1884, któraś z partii sformułowała program polityczny w Wielkiej Brytanii. Programy te tak konstruują aby każdemu coś obiecać, ale robią to tak ogólnikowo aby nie można było chwycić za słowo. Programy ogólnikowe wiążą pod względem politycznym a nie pod względem prawnym

- f. higieny społecznej – społeczeństwo powinno mieć możliwość odsunięcia od władzy tych polityków, których się nie lubi.

Podobne prace

Do góry