Ocena brak

Prawa dziecka - Źródła praw dziecka

Autor /Marian Dodano /08.09.2011

„Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi  źródło wolności i praw człowieka  i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a  jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych.” (art. 30 Konstytucji RP).  

Każde dziecko z uwagi, że jest dzieckiem „wymaga szczególnej opieki i troski,  w tym właściwej opieki prawnej” (Preambuła Konwencji o prawach dziecka).      

Przez całe wieki problem praw dziecka, jego podmiotowości nie istniał – dziecko stanowiło swoistą własność ojca, było traktowane jako własność prywatna. W wiekach XVI (racjonalizm) i XVIII (oświecenie) odkryto,  że dzieci stanowią odrębną grupę społeczną – nadzieję, przyszłość oświeconego społeczeństwa. W wieku XIX położono nacisk na kontrolę społeczną i na edukację jednostki jako proces uspołecznienia. Dzieci były postrzegane jako przedmiot oddziaływania zarówno państwa jak i rodzica. Także w Deklaracji Praw Dziecka  ONZ z 1959 roku dziecko traktowane jest przedmiotowo: „Dziecku nadaje się...”.  

Do chwili publikacji i ratyfikacji Konwencji o prawach dziecka pozycja prawna dziecka była traktowana w myśl zasady „Jeszcze nie” (dzieci jeszcze nie mogą, jeszcze nie rozumieją,  nie wiedzą, jeszcze nie są). Dopiero słowa Konwencji „Dziecko ma prawo do...” są nowym standardem prawnym odnoszącym się bezpośrednio do dziecka jako podmiotu. Konwencja w art. 12 – 16 przyznaje też dzieciom ogólne prawa człowieka. I to jest właściwy przełom w historii praw dziecka. Tak więc, prawa dziecka zostały ostateczne określone przyjęciem 20 listopada 1989 roku Konwencji ONZ o Prawach Dziecka (ratyfikowanej przez 191 krajów na świecie).

Można stwierdzić, że wizjonerskie stwierdzenie Janusza Korczaka: „Dzieci nie są dopiero, dzieci już są ludźmi.” znalazło urzeczywistnienie w obecnie obowiązującym systemie prawa międzynarodowego, jak i wewnętrznego.   

Zarówno Konwencja, jak i przyjęte w Polsce rozwiązania prawne w sposób naturalny określają prawo dziecka do szczególnej ochrony w ramach trzech podstawowych kryteriów:  

-  ochrony, jako prawa do ochrony przed pewnymi formami zachowania: opuszczeniem, złym traktowaniem, wykorzystaniem;

-  pomocy, jako prawa dostępu dziecka do pewnych  świadczeń i usług: edukacji, opieki zdrowotnej, bezpieczeństwa socjalnego itp.;

-  uczestnictwa, jako prawa dziecka do współdecydowania o sobie i wolności uczestniczenia.  

Każde dziecko, z uwagi że jest dzieckiem „wymaga szczególnej opieki i troski, w tym właściwej opieki prawnej”. 

Podobne prace

Do góry