Ocena brak

Praska wiosna i interwencja w Czechosłowacji

Autor /Remigiusz767 Dodano /06.01.2012

  • Przewrót z 1948 spowodował w Czechosłowacji przejęcie pełni władzy przez komunistów. Po śmierci Klementa Gottwalda na czele partii i państwa stał Antonim Nowotny. System monopartyjny, centralne planowanie, nacjonalizacja przemysłu, kolektywizacja rolnictwa, represje wobec opozycji. Nazwa zmieniona na Czechosłowacką Republikę Socjalistyczną.

  • 1963 nieco łagodniej. A w 1967 nastąpiła liberalizacja, a za nią ożywienie polityczne, żądano zmiany konstytucji, zniesienia cenzury prewencyjnej, otwarcia na Zachód.

  • Na przełomie 1967/68 doszło do krytyki KPcz za nadużycia. Doszło do ustąpienia Novotny’ego ze stanowiska I sekretarza ( pozostał tylko prezydentem). Za niego funkcję objął dotychczasowy sekretarz Słowacji, Aleksander Dubeck zwolennik „socjalizmu z ludzką twarzą”. Otwarto państwo na zachód. Podjęto reformy. Współpraca z RFN i Austrią.

  • 1968 Novotny ustąpił z funkcji prezydenta, za niego Ludvik Svoboda- o reformatorskich poglądach. Zmiany w kierownictwie na reformatorskie osoby. Duża rola telewizji J. Pelikana.

  • Tygodnik „ Literalni Nowiny” w czerwcu 17. w 68’ opublikował „ 2000 słów do robotników, chłopów, urzędników, uczonych, działaczy sztuki, do wszystkich obywateli”- uznano ten dokument za program opozycji liberalnej, zmierzającej do pełnego zastąpienia dotychczasowego systemu.

  • Zmiany w Czechosłowacji były bacznie śledzone. Przez Zachód z uznaniem, oferując pomoc. W krajach demokracji ludowej- niepokój. Krytyka w prasie takich reform, przywódców „praskiej wiosny” o zakusy kontrrewolucyjne, działanie dla imperialistów niemieckich i amerykańskich, o dążenie do rozbicia bloku państw socjalistycznych. Szczególnie ostro krytykowano współpracę z RFN i USA.

  • 23.03. 1968 Drezno. Spotkanie krajów socjalistycznych. Generalna krytyka, wezwanie KPCz do opamiętania się. Obok Breżniewa ostra krytyka padała też ze strony m.in. Gomułki. Przywódcy czechosłowaccy stwierdzili jednak, że panują nad sytuacją, że nie dopuszczą do obalenia socjalizmu.

  • 8 maj 1968r. narada ZSRR, Bułgarii, NRD, Polska, Węgry ( pięć państw) bez przedstawicieli KPCz ( odmówili). Rumunia też nie była obecna ( popierała ideę współpracy z RFN).

  • Odbyły się ćwiczenia wojskowych sił Układu Warszawskiego w Czechosłowacji- ostrzeżenie.

  • Ponowne spotkanie państw Ukł. Warszawskiego- w Warszawie. List otwarty do Czechosłowacji z wyrazami niepokoju.

  • Odbywały się spotkania CSR z państwami socjalistycznymi, z samym ZSRR. Lecz CSR podjęli przygotowanie do zjazdu KPCz licząc, że poprze on przywódców reform.

  • Znów ćwiczenia na pograniczu Czechosłowacji ( sierpień 1968). Reformatorzy się nie ugięli, a socjaliści porozumieli się z ZSRR i poprosili o wsparcie Układu Warszawskiego, w celu obrony socjalizmu w Czechosłowacji.

  • 20/21 sierpnia, Bułgaria, NRD, PRL, Węgry, ZSRR wkraczają do Czechosłowacji. Prezydent Svoboda i jego minister obrony M. Dżur, że podległe mu wojska mają nie-interweniować. Atakujący mieli dużą przewagę liczebną. Dochodziło jednak do spontanicznych starć.

  • Ujęto przywódców rewolucji, wywieziono najpierw do Legnicy, później do Moskwy. Do 26 sierpnia trwały rozmowy. Samowolnie przybył tam prezydent Svoboda i wicepremier Gustav Husak.

  • Rozmowy w Moskwie były trudne. Doszło jednak do porozumienia. Przywódcy CSR mieli się wycofać z reformatorskich uchwał XIV Zjazdu KPCz. A ZSRR zgodziło się na pozostawienie dotychczasowych dowódców w CSR.

  • W międzyczasie na zwołanym posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ, minister spraw zagr. CSR – Jiri Hajek, przedstawił sytuację na forum, wezwał do potępienia ingerencji.

  • Przywódcy Ukł. Warszawskiego utrzymywali, że działali legalnie, by ustabilizować stosunki. Mimo werbalnego, słownego poparcia, realnie nikt nie pomógł.

  • 26.09. 1968 L. Breżniew sformułował tezę oznajmującą, że ZSRR ma prawo do podejmowania tego typu działań w granicach swojej strefy dla zabezpieczenia swych interesów. TZW. Doktryna Breżniewa-> rząd CSR wycofał w końcu skargę Hajka z ONZ.

  • Sytuacja w Czechosłowacji była bardzo napięta. Reformy podjęte w 1968 zostały anulowane, wielu ludzi represjonowano, wielu reformatorów uszło za granicę; społeczeństwo bojkotowało poczynania okupantów, a rząd nie zwalczał opozycji.

  • W centrum Pragi student Jan Palach dokonał aktu samospalenia, w jego ślady poszło kilu innych,

  • 1969 dochodzi do zmian personalnych. W rocznicę wkroczenia obcych wojsk do Czechosłowacji doszło do demonstracji, stłumionych siłą. Zabici i ranni, represje. NA tle wydarzeń Czechosłowackich doszło do sporów w ruchu komunistycznych.

Podobne prace

Do góry