Ocena brak

POŻYWIENIE I WARTOŚCI ODŻYWCZE

Autor /pinezka Dodano /05.06.2014

Ciało potrzebuje pożywienia, aby wytwarzać ciepło i energię, a także dostarczania materiałów, z których zbuduje nowe tkanki czy to do wzrostu, czy do regeneracji lub rozmnażania. Zdrowy organizm może, korzystając z zapasów zmagazynowanych w swych tkankach, przetrwać jakiś czas, jednak brak żywności sprawia, że coraz trudniej jest mu utrzymywać ciepłotę ciała, regenerować siły po ciężkiej pracy i zwalczać choroby.

Na szczęście istoty ludzkie są wszystkożeme - możemy trawić zarówno mięso, jak i rośliny. Wystarczy zaledwie trochę ostrożności, by z łatwością uniknąć tych rzeczy, które są trujące czy niebezpieczne. Lubimy jeść. więc dobry posiłek świetnie poprawia nastrój i gdy nie ma jakichś ważniejszych zadań, warto potru-dzić się podczas przyrządzania smacznego posiłku oraz szukać żywności o interesujących smakach.

Nie możnu zdawać się na nąiłatwiejszc źródło pożywieniu, gdyż odpowiedni, zrównoważony skład diety jest dla osoby dłuższy czas walczącej o przeżycie równic ważny, jak początkowo samo posiadanie dostatecznej ilości jedzeniu. Jeżeli rozlokowaliście się w środku terenów polowań na dzikie króliki i obiad prawic sam wskakuje wam do garnka, możecie umrzeć z powodu niedoborów powstałych wskutek odżywiania się wyłącznic mięsem króliczym. Wasza dieta MlIS! być zlożonn z wiciu elementów, które zapewnią prawidłowe proporcje składników pokarmowych oraz dostateczną ilość energii na cały dzień. Owe składniki odżywczo muszą zawierać białko, węglowodany, tłuszcze, składni* ki mineralne i mikroelementy oraz witaminy.

Zapotrzebowanie energetyczne

Przeciętny człowiek, jeśli pozostaje w stanie całkowitego spoczynku, potrzebuje 70 kcal (kilokalorii) na godzinę do tego, aby podtrzymane były zasadnicze funkcje jego organizmu, decydujące o podstawowej przemianie materii - niezależne od woli funkcje, takie jak oddychanie czy krwioobieg, nad którymi się nawet nie zastanawiamy. Kaloria to jednostka energii cieplnej. Kilokaloria (czyli 1000 kcal) to ilość ciepła potrzebna do podniesienia temperatury jednego kilograma (lub litra) wody o jeden stopień Celsjusza. W kilokaloriach wyraża się również energetyczną wartość pokarmów.

Nie wszystkie rodzaje pożywienia mają jednakową wartość energetyczną. Podstawowe składniki odżywcze mają następujące wartości energetyczne: węglowodany 1 g daje 4 kcal, tłuszcz 1 g daje 9 kcal, białka 1 g daje 4 kcal.

Najprostsze czynności domowe-wstawanie, siadanie, rozpalanie ognia i tak dalej - z których składa się dzień powszedni, wymagają kolejnych 45 kcal na godzinę. Razem daje to około 2040 kcal na dzień bez jakiejkolwiek pracy czy in-ncj większej aktywności. Przy większej aktywności potrzeba około 3500 kcal na il/ień. Ponieważ energię zużywa się nie tylko na wysiłek fizy czny, ale i umysłowy, a także niepokój, to gdy brakuje żywności, trzeba zachowywać spokój, być lo/Juźnionym i nie trwonić energii.

Węglowodany

Węglowodany stanowią podstawę diety człowieka i są głównym źródłem energii. nie tylko do wysiłku fizycznego, ałe do zasilania wewnętrznych funkcji organizmu i pracy układu nerwowego. Węglowodany składają się z węgla, wodoru oraz tlenu i są produkowane przez rośliny. Organizm bardzo łatwo |U/etwarza je na energię i nic wymaga to dużych ilości wody. Węglowodany zapobiegają kwasicy' ketonowej - która przejawia się niestrawnością, wymiotami i sennością i jest powodowana przez nadmierny rozkład tłuszczów, kiedy człowiek głoduje. Mają też dwie wady: nie zaw ierają witaminy B i mogą powodować /utwardzenie.

Są dwa rodzaje węglowodanów: cukry znajdujące się w cukrze, syropach, miodzie, melasie i owocach: akrnbia znajdująca się w ziarnach, korzeniach i bulwach.

Cząstki skrobi nie rozpuszczają się w zimnej wodzie, jednak ciepło sprawia, /c pękają, i dlatego korzenie i bulwy zawsze się gotuje.

Tłuszcze

I łuszczę zawierają te same pierwiastki chemiczne, ale w innych związkach. Też •limowią skoncentrowane źródło energii, której dają dwa razy więcej niż węglowodany. Magazynowane są w ciele pod skórą i wokół organów wewnętrznych. Nic rozpuszczają się w wodzie i zanim zostaną wchłonięte, podlegają rozkładowi w długotrwałym procesie trawiennym, który wymaga odpowiedniej ilości Wody. Tłuszcze ogrzewają i izolują ciało, chronią organy wewnętrzne, smarują jif/ewód pokarmowy i stanowią zapasy energetyczne organizmu. Znajduje się jo w zwierzętach, rybach, jajach, mleku, orzechach oraz niektórych jarzynach

I grzybach.

| Białka

lllitlkn to podstawowe „cegiełki” materii żywej. Są jedynym składnikiem pożywienia, który zawiera azot. zatem niezbędne są w procesach wzrostu i regeneracji zachodzących w organizmie, a składają się ze złożonych struktur chemicznych, zwanych aminokwasami, powiązanych na tysiące sposobów.

Głównymi źródłami białek są: mięso, ryby, jaja i nabiał oraz elementy roślin, jak orzechy, ziarna i owoce roślin strączkowych. W małych ilościach występują też w niektórych bulwach i innych jarzynach. Ważnym źródłem białka mogą być grzyby. Białka zwierzęce zawierają wszystkie aminokwasy potrzebne człowiekowi, natomiast poszczególne rodzaje jadalnych roślin - nie, i dlatego jeść trzeba odpowiednie ich zestawy.

Jeżeli w diecie brakuje węglowodanów i tłuszczów, energia produkowana jest z białek kosztem potrzeb organizmu; można powiedzieć, że w czasie głodu organizm „spala” własne tkanki.

Minerały

Minerały to te pierwiastki, których organizm potrzebuje, dużo. Są to wapń. fosfor, sód, chlor, potas, siarka i magnez oraz inne, na przykład żelazo, fluor

i jod, które potrzebne są w znacznie mniejszych ilościach. Wapń niezbędny jest na kości oraz zęby i pełni też pewne funkcje w działaniu mięśni oraz krzepnięciu krwi. Wszystkie minerały są bardzo ważne dla czynności życiowych organizmu.

Mikroelementy

Mikroelementy to pierwiastki, które występują w organizmie w ilościach śladowych. Należą do nich stront, glin. arsen, złoto i inne substancje chemiczne. Ich rola nie jest jeszcze dokładnie poznana.

Witaminy

Witaminy są do życia niezbędne i pełnią ważna rolę nie tylko w utrzymywaniu sprawności organizmu, ale i w ochronie przed chorobami. Istnieje około 40 witamin, z których kilkanaście jest niezbędne człowiekowi i znajduje się w wielu rodzajach żywności, w bardzo małych ilościach. Witamina D może być syntetyzowana w skórze wystawionej na działanie światła słonecznego, a witaminę K wytwarzają pewne bakterie znajdujące się w jelitach, natomiast pozostałe muszą być uzyskane ze źródeł zewnętrznych. Beri-bcri, szkorbut, krzywica i pc-lagra to choroby powstające w wyniku niedostatku witamin. Witamina A wspomaga wzrok i zapobiega chorobom oczu.

 

Podobne prace

Do góry