Ocena brak

Pozycja ustrojowa i kompetencje premiera

Autor /Korneliusz Dodano /13.12.2011

Prezesa Rady Ministrów można określić mianem szefa rządu. Ani przepisy konstytucyjne, ani praktyka polityczna nigdy nie traktowały w Polsce premiera tylko jako pierwszego wśród równych; przeciwnie – zawsze premier był rzeczywistym kierownikiem prac rządowych, a Reforma Centrum z 1996 r. i nowe uregulowania konstytucyjne z 1997 r. jeszcze tę pozycję wzmocniły (na niekorzyść Prezydenta). Szczególna pozycja Prezesa RM wynika przede wszystkim z przesłanek politycznych. Nierzadko premier występuje w roli negocjatora czy pośrednika.

Premier skupia w swoich rękach szereg istotnych kompetencji. Koncentrują się one na:

  1. procesie tworzenia rządu i dokonywaniu w nim zmian – np. może zawsze zwrócić się do Sejmu o udzielenie wotum zaufania bądź złożyć rezygnację, co pociąga za sobą upadek gabinetu,

  2. zakresie zadań i personalnym kształcie ministerstw i innych organów centralnych – m.in. określa on szczegółowy zakres działania każdego ministra, ma wpływ na obsadę kierowniczego personelu w ministerstwach, bo powołuje i odwołuje sekretarzy i podsekretarzy stanu, na wniosek odpowiednich ministrów; powołuje on też kierowników wielu urzędów centralnych, pełnomocników rządu, a także – Szefa Kancelarii Prezesa RM,

  3. organizowaniu prac rządowych – premier m.in. kieruje pracami RM, zapewnia wykonywanie polityki rządu i określa sposoby jej wykonywania, koordynuje i kontroluje pracę członków rządu, rozstrzyga spory kompetencyjne między członkami RM, wyznacza zastępstwa nieobecnego ministra,

  4. kierowaniu terenową administracją rządową – premier powołuje i odwołuje wojewodów (na wniosek ministra właściwego do spraw administracji) oraz wicewojewodów (na wniosek wojewody),

  5. zwierzchnictwie nad osobami zatrudnionymi w administracji rządowej – jest on zwierzchnikiem służbowym pracowników administracji rządowej oraz zwierzchnikiem korpusu służby cywilnej,

  6. nadzorze nad działalnością samorządu terytorialnego.

W zakresie stanowienia prawa Prezes RM może wydawać rozporządzenia (upoważnienie ustawowe musi wskazywać premiera jako organ właściwy do wydania danego rozporządzenia) i zarządzenia.

Podobne prace

Do góry