Ocena brak

Późna dorosłość: zagrożenia - Nieuniknione doświadczenia utraty

Autor /Horacy123 Dodano /02.07.2011

W okresie późnej dorosłości osoba staje wobec szeregu trudnych dla siebie wydarzeń, które wpisane są w naturę podeszłego wieku, i chociaż nie muszą one dotykać w równym stopniu wszystkich, to z pewnością stanowią przyczynę poczucia utraty dla większość ludzi w starszym wieku. Niekiedy pojedyncze wydarzenia stanowią wielki cios i stają się źródłem dojmującego poczucia utraty, kiedy indziej kilka wydarzeń mniej dolegliwych, ale nasilających poczucie utraty nakłada się na siebie zdecydowanie ograniczając chęć bądź możliwość aktywnego i satysfakcjonującego funkcjonowania. Obie sytuacje mogą poważnie zagrozić szansie osiągnięcia korzystnych zmian rozwojowych w omawianym stadium życia.

Proces biologicznego starzenia się, spadek wydolności szeregu narządów oraz pojawienie się poważnych przewlekłych chorób różnych układów ciała powoduje obniżanie się poczucia jakości i zadowolenia z życia (patrz: Bee, 1998; Straś-Romanowska, 2000). Wśród chorób stanowiących problem społeczny w odniesieniu do ludzi starszych są choroby układu krążenia, cukrzyca czy choroba Alzheimera.

Kolejne wydarzenie, które wypada wymienić to wycofywanie się z życia zawodowego. W świetle nowych badań (patrz: Bee, 1998) najbardziej dojmującą konsekwencją przejścia na emeryturę wcale nie jest konieczność odnalezienia się w innych, niż wcześniej, pozazawodowych rolach, lecz radykalne pogorszenie się materialnych warunków życia. Przejście na emeryturę zdaje się być mniej dojmujące, o ile dokonane zostało z własnego wyboru. Nie sposób w tym miejscu nie zauważyć, że status materialny wielu polskich emerytów skazuje ich na zubożenie i marginalizację. Emerytura, którą otrzymują często nie wystarcza im nawet na wykupienie wszystkich potrzebnych do leczenia się lekarstw, nie mówiąc już o ograniczeniach dotyczących uczestnictwa w życiu społecznym i kulturalnym.

Wydarzeniem przeżywanym często bardzo boleśnie jest śmierć współmałżonka, oraz przyjaciół w tym samym wieku, co osoba, która doświadcza utraty. Czasem spada na starych ludzi cios w postaci śmierci własnych dzieci. Warto podkreślić, że pożycie między małżonkami i utrzymywanie stałych kontaktów z przyjaciółmi z własnego pokolenia to bardzo istotne elementy struktury emocjonalnego wsparcia, będącego udziałem ludzi w podeszłym wieku. Bliskie relacje wewnątrz grupy rówieśniczej zdają się mieć większe znaczenie dla poczucia zadowolenia z życia, niż dobre kontakty z którymś spośród własnych dzieci (patrz: Bee, 1998).

Kolejnym zagadnieniem, które chciałbym poruszyć jest utrata poczucia, że jest się przydatnym najbliższym oraz, że posiada się wśród najbliższych znaczącą pozycję będącą wypadkową przydatności. Poczucie, o którym jest tu mowa wynika z faktu, że jest się mniej sprawnym zarówno w psychicznym jak i fizycznym sensie, a więc mniej zdolnym do troszczenia się i sprawowania opieki w sposób charakterystyczny dla wcześniejszych stadiów dorosłości. Oczywiście istotne znaczenie ma tu również fakt, że aktualnie własne dzieci są już dojrzałymi, w pełni autonomicznymi osobami, i nie potrzebują tych przejawów troski, które były im tak potrzebne wcześniej.

Podobne prace

Do góry