Ocena brak

Późna dorosłość: szanse rozwoju - Utrata jako szansa zyskania czegoś nowego

Autor /Horacy123 Dodano /02.07.2011

Mimo wszystko jednak schyłkowy okres życia to czas postępujących utrat i konieczności przystosowania się do nich: zmniejszających się sił fizycznych i zdrowia, przejścia na emeryturę, śmierci współmałżonka, pogorszenia warunków ekonomicznych, utraty samodzielności (Kielar-Turska, 2000, s. 324) i niektórych publicznych praw - jak na przykład prawa do kierowania samochodem, co w całości obrazu może się wydać szczegółem, jednak jest to dowód na ograniczenie społecznego zaufania, jakim darzy się osoby starsze. Dotyczy to również utraty lub znacznego zawężenia możliwości występowania na równych prawach z innymi dorosłymi, które jest odczuwane niezwykle dotkliwie (Kroger, 2002).

Naturalny zanik energii określającej poziom witalności człowieka w poprzednich okresach życia i równie naturalne popadanie w ułomność wobec otaczających osób i wobec siebie samego z przeszłości stawia człowieka w obliczu, jak twierdzi Erikson (2002) nowego wyzwania czyli konieczności przejścia do nowego życiowego etapu wiążącego się z podjęciem próby rozwiązania konfliktu i przezwyciężenia kolejnego kryzysu rozwojowego. Jest to konflikt między dwiema silnymi tendencjami: między - z jednej strony - dążeniem do osiągnięcia poczucia sensu i poczucia „dobrze przeżytego życia” czyli osiągnięcia poczucia integralności, z drugiej zaś tendencją popadania w rozpacz i beznadzieję, zwłaszcza wtedy, gdy osoba starsza w stosunkowo krótkim czasie doświadcza utraty wielu ważnych dla siebie obiektów czy stanów rzeczy.

Każda utrata - paradoksalnie - daje nową szansę (lub też tworzy przy braku wsparcia ze strony innych ludzi nowe zagrożenie) dla rozwoju działań, postaw i filozofii życia, do których nie byłyby zdolne osoby w pełni sił fizycznych, samodzielności i zadowolenia. Wraz z utratą pojawia się bowiem refleksja i nowe sposoby wartościowania (Kroger, 2002) - z innej perspektywy ocenia się, co naprawdę było ważne, jaki sens miało to, co wydarzyło się w przeszłości, co ważne jest teraz, w co warto inwestować swoją – nawet, gdy jest znacznie mniejsza niż kiedyś – energię życiową.

Podobne prace

Do góry