Ocena brak

Poziomka pospolita

Autor /florida Dodano /22.02.2013

Jest to niewielka bylina z rodziny Różowatych (Rosaceae), rozpowszechniona w klimacieumiarkowanym niemal na całym świecie, znana powszechnie ze swoich jadalnych owoców. WPolsce rośnie w widnych lasach sosnowych całego kraju, na niżu i w górach po strefę kosodrzewiny.Znane są różne formy uprawne poziomki. Najbardziej ceniona jest odmiana hodowlanapoziomki - Fragaria vesca var. hortensis (Duch.) Ser., bezrozłogowa, obficie i długoowocująca. Uprawiane są liczne odmiany różniące się kształtem, barwą i wielkością owoców oraz plennością i odpornością na choroby.Truskawka, czyli poziomka ananasowa - Fragaria ananassa Duch., jest mieszańcem gatunkówpoziomki europejskich z amerykańskimi.Poziomka pospolita ma łodygę do 30 cm wysoką, owłosioną. Liście ogonkowe, trójlistkowe,o brzegu piłkowanym. Kwiaty białe, promieniste. Owoc rzekomy, powstający przez zmięśnieniedna kwiatowego, czerwony, pachnący, smaczny.

Surowiec. Do celów leczniczych zbiera się ze stanu dzikiego przez cały okres wegetacjizdrowe, zielone liście poziomki z ogonkami lub bez nich i suszy w warunkach naturalnych wcieniu i przewiewie. Surowcem jest liść poziomki - Folium Fragariae. Młode liście poziomkibywają używane jako namiastka herbaty. Liści poziomek uprawianych nie zrywa się, gdyż tobardzo obniża plon owoców.Owoce poziomki z odmian zarówno dziko rosnących, jak i uprawianych służą w stanieświeżym do celów spożywczych. U niektórych osób mogą wywołać uczulenie.

Podstawowe związki czynne. W liściach poziomki znaleziono około 6% garbników pirokatechinowych,flawonoidy (jak kwercetyna), kwasy organiczne, ślady olejku eterycznego i solemineralne.W świeżych owocach występują karotenoidy, związki cukrowe (do 10%), kwasy organiczne(około 1%), a wśród nich nieco kwasu salicylowego oraz kwas askorbowy (witamina C), antocyjany(jak fragaryna), a także sole mineralne.

Działanie. Ze względu na obecność flawonoidów odwary z liści poziomki działają słabomoczopędnie, ułatwiając usuwanie z organizmu jonów sodowych i chlorkowych oraz szkodliwychproduktów przemiany materii, rozpuszczalnych w wodzie. Natomiast garbniki zawarte wliściu mają słabe działanie ściągające na błony śluzowe przewodu pokarmowego, a także przeciwbiegunkowei bakteriobójcze. Ponadto unieczynniają toksyny bakteryjne wydzielane przezszczepy chorobotwórcze.Owoce poziomki mają działanie odżywcze i witaminizujące. Sok i same owoce mają własnościodtruwające, tzw. czyszczące krew oraz regulujące przemianę materii.

Działania niepożądane. Przetwory z liści poziomki w zalecanych dawkach nie wywołująodczynów szkodliwych. Znane są natomiast przypadki uczuleń na owoce poziomki, zwłaszczau dzieci.

Zastosowanie. Liście poziomki wykazują dość słabe działanie fizjologiczne, dlatego rzadkosą stosowane same. Najczęściej wchodzą w skład mieszanek recepturowych ziołowych moczopędnych,przeciwbiegunkowych bądź przeciwzapalnych, regulujących przemianę materii,zwłaszcza u dzieci i młodzieży. Owoce poziomki stosuje się do wiosennej kuracji, polegającejna codziennym spożywaniu po 1/2 kg owoców przez miesiąc, zmieszanych z kefirem, jogurtem,zsiadłym mlekiem lub drożdżami i kawałkiem świeżego masła. Stwierdzono, że spożywanieowoców poziomki jest korzystne w chorobie pochodzenia tropikalnego, ale spotykanejrównież w Europie, nazywanej sprue (psilosis). Jest to bezgorączkowa, przewlekła postaćopryszczkowego zapalenia jamy ustnej, połączonego z niestrawnością, biegunką, wyniszczeniemi niedokrwistością.Owoce poziomki bywają niekiedy stosowane zewnętrznie do maseczek kosmetycznych.

Przetwory. Odwar z liści poziomki: 1 łyżkę liści zalać 1 szklanką wody gorącej i gotowaćpod przykryciem na słabym ogniu 5 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/3-1/2 szklanki2-3 razy dziennie między posiłkami jako środek moczopędny w nieżycie dróg moczowych, pomocniczo w gośćcu, skazie moczanowej (dna) idolegliwościach skórnych.W przypadku łagodnych biegunek sporządzić podobnie odwar z 2 łyżek liści na 1 szklankęwody gorącej. Pić 1/3-1/2 szklanki 2-3 razy dziennie na 1 godz. przed jedzeniem.Zioła w schorzeniach dróg moczowych: zmieszać 20 g liści poziomki, 40 g ziela nawłoci ikłącza pięciornika kurzego ziela, 60 g owoców róży i ziela skrzypu oraz 100 g ziela dziurawca.Zalać 11/2 łyżki ziół 2 szklankami wody ciepłej i gotować powoli pod przykryciem 5-7 min.Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić porcjami w ciągu dnia w nieżycie nerek i pęcherza moczowegooraz kamicy moczowej.

Podobne prace

Do góry