Ocena brak

POWSZECHNIKI (uniwersalia)

Autor /aleKac Dodano /12.11.2012

 

POWSZECHNIKI (uniwersalia) nłc. universalia; ang. universals; fr. les universaux; nm. Universalien (1), das Allgemeine (2)

1. t. pozn., mełaf. W przeciwstawieniu do —> transcendentaliów (2) > pojęcia (Ib) uniwersalne (powszechne) oraz odpowia­dające im -^ nazwy (Aa) ogólne, które da­ją się orzekać o wszystkich jednostkach danej klasy (rodzaju, gatunku).

Historyczny spór o uniwersalia, szczegól­nie znany w średniowieczu, dotyczył nastę­pującej kwestii: czy pojędom powszechnym odpowiada coś w rzeczywistości i co mia­nowicie? W związku z tym zagadnieniem — o charakterze teoriopoznawczym i meta­fizycznym — zaznaczyły się cztery zasadni­cze stanowiska: -^ realizm (3) pojęciowy — skrajny i umiarkowany, —> konceptualizm (1), -^ nominalizm (1).

2. U G. W. F. Hegla: powszechnik konkretny {konkretes Allgemeine):

  1. -^ idea (I) istniejąca niezależnie od abs­trahującego umysłu, np. idea platońska;

  2. byt rzeczywisty, w którym koncen­trują się wszystkie wirtualności bytów jed­nostkowych, np. Bóg, wola zbiorowa ja­kiejś grupy ludzkiej;

  3. wzór powszechny jako urzeczywist­niony w określonej jednostce, osoba.

POWSZECHNOŚĆ nłc. universalitas; ang. universality; fr. universalite; nm. Allgemein-heit t. pozn., log. —> ~ Ogólność.

Podobne prace

Do góry