Ocena brak

Powstanie Krakowskie - Informacje Ogólne

Autor /Wirgiliusz Dodano /26.10.2011

Plan tego powstania został zaplanowany za granicami zaboru. . Dokonała tego Centralizacja Towarzystwa Demokratycznego Polski . Tworzyli ją politycy , których sięgnęła Wielka Emigracja Termin wybuchu był wyznaczony na noc z 21/22 II 1846 r. Powstanie miało wybuchnąć równolegle na terenie trzech zaborów , ale głównie skierowane było w stronę Rosji . Umiejscowienie powstania nie było przypadkowe . Na terenie całego Krakowa jak i jego okolic , działała znakomicie zorganizowana akcja spiskowa . W ówczesnym czasie ziemie polskie podzielono na pięć części ( Królestwo , Ukraina i Litwa , zabór pruski i Galicja ).

Tendencje radykalno-demokatyczne konspiracji spowodowały , że wśród konserwatystów i liberałów , znalazły się osoby , które postanowiły zdradzić , wyjawiając wszystkie fakty odpowiednim służbom . Wskutek tego przeprowadzono masowe aresztowania , ujęto ponad 100 osób , wśród nich byli K. Libelt oraz L. Mierosławski.

Mimo tego powstanie wybuchło . Największy zasięg miało w Rzeczypospolitej Krakowskiej . Austriacy jako pierwsi wprowadzili swoje wojska . 20 II rozgorzała walka w wyniku , której Austriacy wycofali się w ciągu kilku dni . 22 II rewolucjoniści ogłosili powstanie Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej .

Nowy rząd wydał Manifest do Narodu Polskiego . Wzywał w nim wszystkich Polaków do walki o niepodległość , zapowiadając jednocześnie reformy społeczne . Zostaną zniesione nierówności i przywileje stanowe także pańszczyzna , miano wprowadzić uwłaszczenie . Chłopi mieli otrzymać użytkowaną przez siebie ziemię na własność . Uboga ludność miała zostać objęta opieką społeczną - co zważywszy na te czasy , było ewenementem . Masy chłopskie były bardzo zainteresowane tym dokumentem , ale nic nie zrobiono , aby ich z tym zapoznać , uważano należy unikać rewolucyjnej propagandy wśród chłopstwa i że wystarczy ogłosić "uwłaszczenie" w dniu powstania . A "zdradzieccy" konserwatyści po prostu odrzucili program zawarty w manifeście . W nowym rządzie wybuchł konflikt pomiędzy Tyssowskim a Gorzkowskim . Ten pierwszy nie godził się radykalnymi poglądami Gorzkowskiego , próbując pozyskać zaufanie szlachty i burżuazji , z tego powodu , że myślał więcej o rozszerzeniu powstania , 24 II ogłosił się dyktatorem powstania .

Cały rząd nie był konsekwentny w swoich poczynaniach , i liczył że powstanie bardzo szybko się rozwinie . Wykorzystali to Austriacy , którzy w Galicji rozpuszczali wśród chłopów wieści o przygotowywanym powstania anty chłopskim i przestrzegali przed przystąpieniem do walki , która nie poprawi doli chłopów .Część chłopstwa w to uwierzyła i pomagała Austriakom tłumić powstanie . Jakub Szela ze Smarzowy koło Jasła stanął na czele grup chłopskich , które gromiły oddziały powstańcze i niszczyły dworki szlacheckie .

26 II chłopi rozbili wysłany z Krakowa przeciw idącej na miasto kolumnie austriackiej 500-osobowy oddział płk. Suchorzewskiego w Gdowie koło Bochni . W następnym dniu jeden z najbardziej demokratycznie usposobionych przywódców powstania E. Dembowski , stanął na czele procesji , mającej na celu wyjaśnienie wszystkich kwestii spornych "sprawy chłopskiej" , jednak nie wiedział , że chłopi galicyjscy , bardzo brali do siebie austriackie perswazje i obietnice . Żołnierze austriaccy, którzy przebrali się za chłopów , skierowali właśnie na Dembowskiego pierwszą salwę . Jego śmierć właściwie przerwała powstanie .

To właśnie "dzięki" chłopom , pokrzyżowano plany i zatrzymano rozwój tego najbardziej demokratycznego powstania . W ten sposób mściła się wielokrotnie podejmowana sprawa chłopska. Ruch chłopski w Galicji spowodował upadek powstania , które i tak nie miało szans rozwoju , przyspieszył jednak proces uwłaszczenia chłopów , z którymi od tego momentu zaczęto się liczyć .

2 III J . Tyssowski ( jeden z przywódców rządu ) , złożył władzę i bez walki przeszedł granicę pruską , Wydarzenia lutowe 1846 r. w Galicji przeszły do historii pod nazwą rabacji chłopskiej . To pogłębiło podziały klasowe i zaostrzyło nienawiść , ułatwiając tym samym zaborcom panowanie w Polsce . Bezpośrednim skutkiem powstania była likwidacja Rzeczypospolitej Krakowskiej , której obszar wcielono do Austrii . Sądzono wielu uczestników powstania , zapadło wiele wyroków śmierci , ale żadnego nie wykonano , natomiast większość została zesłana na Syberię .

Podsumowując można powietępuć , że powstanie , które trwało tylko 9 dni upadło z nasochających powodów :

- niefortunny plan działania

- zbyt pospieszne przygotowania

- aresztowanie większości działaczy powstania

- bagatelizowanie żądań chłopów

Jednak głoszone przez powstanie zasady spowodowały , że uzyskanie niepodległości trwale związało się już z rewolucją agrarną .Wysunięto postulat o całkowite uwłaszczenie chłopów , oraz zapowiedź rychłego wykorzenienia feudalizmu z ziem polskich .Rewolucja Krakowska dała całej Europie przykład , utożsamiając sprawę wagi narodowej ze sprawą demokracji , oraz wyzwolenia klasy uciskanej .

Podobne prace

Do góry