Ocena brak

Powstanie i działalność Rządu Polskiego na emigracji

Autor /Krystyn Dodano /04.11.2011

Utworzenie rządu polskiego we Francji - 30.09.39: Gdy 17.09.39 armia radziecka zaatakowała ziemie polskie Rząd Polski udał się do Rumunii, by stamtąd dowodzić wojskiem. Prezydent, premier i inne ważne osobistości były internowane z ziem Rumunii. Prezydent korzystając z prawa jakie dawała mu konstytucja kwietniowa, mógł wyznaczyć swego zastępcę i dzięki temu zachować ciągłość władzy. Na swojego zastępcę wyznaczył generała Wieniawę. Nowy rząd utworzony został we Francji. Francja nie wyraziła zgody na ustanowienie Wieniawy zastępcą prezydenta, bo był on przedtem związany z sanacją. Nowym zastępcą został Raczkiewicz. Francja zmusiła go do powierzenia funkcji premiera Sikorskiemu (30.09.39). Powołano również Radę Narodową, będącą organem doradczym.

Działalność rządu polskiego we Francji. Głównym celem rządu polskiego na emigracji było udzielenie pomocy narodowi polskiemu. Wyznaczono zadania: aktywna walka u boku Francji i Anglii, współpraca z aliantami (udział w gronie decydentów po wojnie), sprawa granic Rzeczpospolitej: zachowanie nienaruszalności. Ustrój społeczno-polityczny: ogłoszono program kreślący wizje nowej Polski: państwo demokratyczne i chrześcijańskie, ogólne prawo do pracy, mniejszości narodowe, pomagające Polakom podczas wojny, miały być traktowane sprawiedliwie i mieć opiekę prawną. Podpisano umowy wojskowe: polsko-angielską (polskie okręty i lotnictwo miały działać pod armia brytyjską), polsko-francuską (we Francji miała być stworzona 100 tyś armia polska). Działalność rządu polskiego po klęsce Francji: Gdy Francja przestała istnieć armia polska rozsypała się. Od końca czerwca'40 Rząd Polski zaczął działać w Anglii (Anglia była schronieniem dla wielu okupantów).

W czerwcu gen. Sikorski złożył Churchilowi dokument o możliwości normalizacji stosunków z ZSRR. Spotyka się to z oburzeniem społeczeństwa. W lipcu Sikorski wycofuje dokument i podaje się do dymisji. Churchil dymisji nie uznał. Nowy rząd postawił sobie na celu: walka z Niemcami, rozbudowa polskich sił zbrojnych, zapewnienie bezpieczeństwa Polaków. W Wielkiej Brytanii miały być organizowane polskie siły zbrojne, które podlegałyby GB. Amerykańska pomoc materiałowa miała docierać do jednostek polskich za pośrednictwem Brytyjczyków. Fundusze dla formujących się wojsk polskich miały pochodzić z kredytów od WB (a spłacone miały być po wojnie). Powstał I Korpus (dow. Gen. Mikiel), rozbudowano marynarkę i jednostki wojskowe, które odnosiły wielkie sukcesy (np. w bitwie o Anglię)

Normalizacja stosunków polsko-radzieckich: Gdy w 41 Niemcy uderzają na ZSRR polska polityka zmieniła się, Churchil naciskał aby znormalizować stosunki z ZSRR.

Związek Radziecki twierdził, że pragnie odbudowy państwa polskiego oraz, że chce zawrzeć układ sojuszniczy z rządem RP. 30.07.41 powstał układ Sikorski - Majski: traktaty radziecko-niemieckie z 39 roku dotyczące rozbioru Polski straciły moc, ponowiono stosunki dyplomatyczne, miano udzielać sobie pomocy w walce z Niemcami, zgoda na utworzenie w ZSRR armii polskiej pod dowództwem mianowanym przez Polskę, dołączono protokół traktujący o amnestii jeńców wojennych (dający Polakom nadzieję na możliwość opuszczenie więzień)

Utworzenie armii polskiej w ZSRR: 14.08.41 podpisano polsko-radziecką umowę wojskową w sprawie organizowania armii polskiej pod dow. Gen. Andersa: żołnierze podlegali Rosji tylko pod względem operacyjnym i mieli składać przysięgę wierności Rzeczpospolitej. Po wojnie żołnierze mieli powrócić do kraju. Armia polska składać się miała tylko z jednostek naziemnych. Uzbrojenie i ekwipunek miały być dostarczane przez ZSRR (na kredyt, do zwrotu po wojnie) lub przez rząd RP (od pomocy amerykańskiej) Stalin nie wypuszczał z obozów jednak wszystkich jeńców, a wielu poszukujących polskich placówek umyślnie źle traktowano. Brakowało też środków do tworzenia wojsk. Normalizacja stosunków polsko-radzieckich wywołała następny kryzys rządowy (ministrowie podali się do dymisji, rozwiązano parlament).

W czasie wizyty Sikorskiego w ZSRR postanowiono, że: armia miała być formowana na południu, w okolicach Kazachstanu, armia miała zostać rozbudowana do 96 tyś żołnierzy Kryzys w stosunkach polsko-radzieckich: Gdy Rosjanie odnieśli zwycięstwo nad Wermahtem i przeszli do kontrofensywy zaczęli narzucać Polakom obywatelstwo rosyjskie. Kiedy gen. Anders odmówił, ZSRR zaczęło działać na niekorzyść Polski: m.i. zmniejszono racje żywności dla jednostek i ustanowiono, że Litwini, Białorusini i Żydzi nie mogli wstępować do armii polskiej, tylko do rosyjskiej. Wojsko polskie zostało cofnięte na teren Iranu, gdzie miało pełnić funkcję policyjną i pilnować pól naftowych przed Arabami.

Prawa dane Polaków w układzie Sikorski-Majski zostały najpierw mocno ograniczone, a później cofnięte.Sprawa Katynia: Stosunki polsko-radzieckie przybrały dramatyczny obrót, gdy w 13.06.43 Niemcy donieśli o odkryciu grobów oficerów polskich w lasku katyńskim i oskarżyli NKWD o zbrodnie wojenne. ZSRR zaprzeczyło oskarżając o to Niemców. Było wręcz jasne, że była to wina ZSRR, ale RP chciała uniknąć wyjaśniania sprawy aby nie wywołać konfliktu. Poproszono więc o to Międzynarodowy Czerwony Krzyż w Genewie. Kreml przystąpił do kontrakcji, nazwał postępowanie rządu RP "niemoralnym" i "naruszającym zasady państw sojuszniczych". Stalin zerwał stosunki z rządem RP.

Katastrofa w Gibraltarze: 4.07.43. Sikorski wracając z Bliskiego Wschodu z podróży w celu spacyfikowania nastrojów zginął w katastrofie koło Gibraltaru. Sytuacja polska po jego śmierci pogorszyła się, bo był bardzo wpływową osobą.

Podobne prace

Do góry