Ocena brak

Powództwo windykacyjne

Autor /Klaudiusz Dodano /18.11.2011

Rei vindicatio – powództwo windykacyjne służyło kwirytarnemu właścicielowi rzeczy do „wydobycia” jej od osoby nieuprawnionej -> skarga wydobywcza”.

Powodem mógł być taki pretendent, który nie był posiadaczem rzeczy spornej, ale twierdził, że jest jej właścicielem kwirytarnym. Rei vindicatio chroniła tylko interesy obywateli, a po zniesieniu własności kwirytarnej chroniła każdego właściciela.

W procesie legisakcyjnym pozwany musiał w kontrawindykacji podnieść takie same pretensje do władania rzeczą jak powód. W prawie klasycznym wystarczyło to, że pozwany legitymował się faktem posiadania (possessio civilis czy possessio ad interdicta) i ograniczał się do kwestionowania żądań powoda.

Sporna była legitymacja u dzierżycieli w zależności czy dzierżyciel wywodził swoje władanie od właściciela czy od osoby nieuprawnionej.

Justynian usankcjonował rei vindicatio przeciw ficti possessores czyli:

a) temu, kto bezpodstawnie wdał się w spór (qui liti se obtulit) – przez przeciągnięcie pozornego sporu umożliwiłoby to prawdziwemu posiadaczowi dokończenia zasiedzenia

b) temu, kto podstępnie wyzbył się posiadania (qui dolo dessit possidere) np. przez zniszczenie rzeczy spornej.

Obowiązek udowodnienia prawa własności spoczywał na powodzie. Pozwany ograniczał się do kwestionowania uprawnienia przeciwnika -> jeżeli powód nie udowodnił swego twierdzenia to pozwany utrzymywał się przy posiadaniu.

Za pomocą rei vindicatio można było dochodzić zwrotu res corporales, indywidualnie oznaczonych.

W procesie windykacyjnym powód dążył do sądowego uznania swego prawa własności i do przywrócenia stanu zgodnego z jego prawem (do wejścia w posiadanie rzeczy spornej).

Jeśli rzecz sporna przynosiła pożytki, powstawał problem komu one przypadają za okres naruszenia prawa własności: właścicielowi czy posiadaczowi. Posiadacz w dobrej wierze po przegranym procesie windykacyjnym zobowiązany był oddać tylko rzecz macierzystą, a od Justyniana musiał zwrócić pożytki jeszcze nie zużyte (fructus exstantes). Posiadacz w złej wierze musiał zwrócić rzecz sporną, wszystkie pożytki nawet tych, których nie zebrał z własnej winy -> odszkodowanie.

Przegrywający spór posiadacz rzeczy zgłaszał ze swojej strony pretensje do odszkodowania za nakłady poczynione na rzecz sporną. Posiadacz w dobrej wierze miał prawo do zwrotów nakładów koniecznych i użytecznych, a zwrot nakładów zbytkowych uzależniony był od gustu właściciela. Posiadacz w złej wierze miał prawo do zwrotu tylko nakładów koniecznych.

Podobne prace

Do góry