Ocena brak

Powięź szeroka

Autor /sara Dodano /05.01.2012

Powięź szeroka {fascia lata). Powięź ta obejmuje ściśle mięśnie uda. W przeciwieństwie do powięzi ramienia ma ona szczególnie mocne, ścięgniste utkanie, ponieważ służy nie tylko jako osłona mięśni, ale spełnia również ważne zadanie w mechanice stawu kolanowego (p. m. napinacz powięzi szerokiej). Przyczepia się ona do części kostnych wszędzie tam, gdzie występują one pod powierzchnią (a więc do kolca biodrowego przedniego górnego, do podstawy rzepki, do kłykci kości piszczelowej) i łączy się z więzadłem pachwinowym. Z tyłu przechodzi ku górze w powięź pośladkową (którą niektórzy autorzy zaliczają do powięzi szerokiej), ku dołowi w powięź podkolanową i w powięź goleni. Od przyczepów kostnych powięzi odchodzą do niej ścięgniste pasma wzmacniające. Na stronie zewnętrznej uda jest ona szczególnie gruba; tutaj ma utkanie podłużne, na powierzchni przedniej i tylnej natomiast, w okolicy nadkolanowej i podkolanowej, jest wzmocniona przez pasma okrężne włókien.

Na powierzchni przedniej uda, bocznie od m. krawieckiego, powięź jest mocna i jednolita. Dochodząc do tego mięśnia dzieli się na dwie blaszki, powierzchowną i głęboką, które obejmują m. krawiecki i wzdłuż jego brzegu przyśrodkowego znowu łączą się w pojedynczą blaszkę powięziową. W dolnych dwóch trzecich częściach powierzchni przedniej uda powięź szeroka biegnie od brzegu przyśrodkowego m. krawieckiego w dalszym ciągu jako blaszka pojedyncza. W obrębie górnej trzeciej części powierzchni przedniej uda natomiast w pewnej odległości od przyśrodkowego brzegu m. krawieckiego powięź dzieli się znowu na blaszkę powierzchowną i głęboką. Blaszka głęboka biegnie do tyłu od naczyń udowych, które pod więzadłem pachwinowym przez rozstęp naczyń przedostały się do dołu biodrowo-łonowego, i wyściela dno tego dołu; odpowiada ona powięzi biodrowo-łonowrej. Blaszka powierzchowna przyczepia się u góry do więzadła pachwinowego, kieruje się przyśrodkowo, przykrywając wielkie naczynia, łączy się na m. grzebieniowym znowu z blaszką głęboką i stąd biegnie dalej jako pojedyncza powięź na powierzchnię tylną uda. Z powyższego widzimy, że w obrębie dołu biodrowo-łonowego tętnica i żyła udowa od przodu i od tyłu są objęte przez obie blaszki powięzi szerokiej w ten sam sposób jak m. krawiecki.

Utkanie blaszki powierzchownej w odcinku leżącym przyśrodkowo od m. krawieckiego przedstawia znaczne różnice. W niewielkiej odległości od brzegu przyśrodkowego tego mięśnia utkanie zbite ustępuje miejsca tkance luźnej, poprzerastanej obficie tłuszczem, przeszytej w wielu miejscach naczyniami krwionośnymi i chłonnymi (ż. odpiszcze-lowa, naczynia nadbrzuszne powierzchowne i sromowe zewnętrzne); tę część nazywamy powięzią sitowatą (fascia cribrosa)\ ostry brzeg, którym utkanie zbite blaszki powierzchownej przechodzi w powięź sitowatą, ma kształt sierpowaty, wklęsłością skierowany przyśrodkowo — brzeg sierp o waty (margo falciformis)\ kończy się on rogiem górnym (cornu superius) i rogiem dolnym (cornu inferius). Przestrzeń objęta brzegiem sierpowatym wraz z obu rogami i wypełniona grubą warstwą powięzi sitowatej ma kształt owalny; po od-preparowaniu powięzi sitowatej w powierzchownej blaszce powięzi szerokiej powstaje rozwór odpiszczelowy (hiatus saphenus), w głębi którego są widoczne naczynia udowe. Przez rozwór ten przechodzi żyła odpiszczelowa (v. saphena magna), która w obrębie rozworu uchodzi do żyły udowej. U człowieka żywego często jest ona widoczna przez skórę. W miejscu tym wyczuwamy również tętno tętnicy udowej, a u osobników chudych tętnienie to jest nieraz nawet widoczne przez skórę. Rozwór odpiszczelowy, nawet przy zachowanej powięzi sitowatej, stanowi miejsce zmniejszonego oporu (p. kanał udowy).

Na powierzchni tylnej, tak samo jak na przyśrodkowej, powięź szeroka jest na ogół cieńsza niż na powierzchni przedniej. Na powierzchni bocznej natomiast jest ona znowu bardzo gruba. Przebiega tu bowiem pionowo ku dołowi grube, ścięgniste pasmo biodrowo-piszczelowe (tractus iliotibialis) ok. 6 cm szerokie, które u dołu przyczepia się do kłykcia bocznego kości piszczelowej. U góry powstaje ono ze zlania się trzech pasm ścięgnistych, o czym była mowa poprzednio, a mianowicie z pasma przednio-górnego w przedłużeniu włókien ścięgnistych m. napinacza powięzi szerokiej, z pasma tylno-górnego w przedłużeniu głębokich włókien ścięgnistych m. pośladkowego wielkiego i z pasma środkowego w przedłużeniu grubej, ścięgnistej powięzi m. pośladkowego średniego. Pasmo biodrowo-piszczelowe hamuje ruchy przywodzenia i usztywnia staw kolanowy w położeniu wyprostowanym.

Od powięzi szerokiej między poszczególne mięśnie i grupy mięśniowe wnikają przegrody łącznotkankowe. Najsilniejsze z nich biegną do tyłu od głowy przyśrodkowej i głowy bocznej m. czworogłowego uda do wargi przyśrodkowej i do wargi bocznej kresy chropawej, wytwarzając przegrodę między mięśniową przyśrodkową uda (septum intermusculare femoris mediale) i przegrodę między-mięśniową boczną uda (septum intermusculare femoris laterale] ryc. 529). Przegrody te służą częściowo do przyczepów mięśni. Przegroda międzymięśniowa boczna jest szersza i dłuższa od przyśrodkowej; jest ona zrośnięta z pasmem biodrowo-piszczelowym; ku górze sięga do guzowatości pośladkowej, ku dołowi do nadkłykcia bocznego; z zewnątrz jest ona uwidoczniona pionową bruzdą skórną. Oddziela ona grupę prostowników od zginaczy. Przegroda międzymięśniowa przyśrodkowa jest krótsza i węższa; oddziela ona prostowniki od przywo-dzicieli. Przegroda międzymięśniowa między zginaczami a przywodzi-cielami występuje w postaci luźnej warstwy tkanki łącznej, która ku górze łączy się z tkanką między powierzchowną i środkową warstwą mm. pośladkowych, ku dołowi przechodzi w tkankę tłuszczową i tkankę łączną dołu podkolanowego.

Podobne prace

Do góry