Ocena brak

Potrzeby pożyczkowe państwa

Autor /Fryderyk Dodano /30.11.2011

Źródła pokrycia deficytu budżetowego i wielkość poszczególnych źródeł są corocznie określane w ustawie budżetowej. Podmiotem zarządzającym długiem publicznym i długiem skarbu państwa jest minister finansów. Ustala on tzw. .strategię zarządzania tymi długami. Ustala również 3-letnią strategię oddziaływania na dług publiczny. Oba te dokumenty są przedkładane przez RM sejmowi wraz z projektem ustawy budżetowej.

Minister fin. dokonuje czynności faktycznych i prawnych zmierzających do pozyskania środków na potrzeby pożyczkowe państwa oraz wykonuje czynności związane z obsługą zobowiązań skarbu państwa. Operacje związane z zaspokajaniem potrzeb pożyczkowych państwa mogą być dokonywane na tzw. rynku finansowym. Przedmiotem obrotu na tym rynku jest pieniądz w formie prawa do jego czasowego wykorzystania. Rynek fin. dzieli się na tzw. rynek pieniężny, na którym realizowane są transakcje krótkoterminowe i rynek kapitałów gdzie dokonuje się operacji długoterminowych. Potrzeby pożyczkowe skarbu państwa mogą być zaspokajane w szczególności poprzez zaciąganie kredytów i pożyczek oraz emisję skarbowych papierów wartościowych.

Istotną cechą kredytu jest wskazanie celu, na który zostaje udzielony. Może go udzielić tylko bank. W pożyczce nie musi być określony cel, na który została udzielona i może jej udzielić praktycznie każdy podmiot. Skarb państwa może zaciągać kredyty i pożyczki wyłącznie na finansowanie potrzeb budżetu państwa imiennie wymienionych w ustawie o finansach publicznych. W art.8 są wymienione te cele. Obecnie jednak oprócz celów wskazanych w art.8 ustawy o fin. publ. Możliwe jest zaciągnięcie średnioterminowej pożyczki lub kredytu na wsparcie bilansu płatniczego innego państwa członkowskiego UE. Następuje to na wniosek Rady UE. W imieniu skarbu państwa pożyczki i kredyty mogą być zaciągane wyłącznie przez ministra finansów, z tym że w przypadku zaciągania zobowiązania międzynarodowej drodze umowy międzynarodowej, w której wymagane jest aby organem działającym w imieniu pożyczkobiorcy (kredytobiorcy) był rząd, wtedy RM upoważnia ministra finansów do podpisania takiej umowy i określa warunki jej wykonania. Kwota zaciągniętych pożyczek i kredytów nie może przekroczyć limitu przyrostu zadłużenia określonego w ustawie budżetowej.

Skarbowe papiery wartościowe:

Papier wartościowy to dokument stwierdzający istnienie określonego prawa majątkowego polegającego na żądaniu spełnienia określonego świadczenia na rzecz osoby legitymowanej tym papierem. Jedną z grup papierów wartościowych są skarbowe papiery wartościowe (skrót : SPW) SPW jest papierem wartościowym, w którym skarb państwa stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela takiego papieru i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, które może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny.

SPW mogą być emitowane lub wystawiane w granicach limitu zadłużenia określonego w ustawie budżetowej. SPW opiewające na świadczenia pieniężne mogą być wystawiane lub emitowane wyłącznie przez ministra finansów. SPW opiewające na świadczenia niepieniężne emituje minister skarbu państwa w porozumieniu z ministrem finansów. Skarb państwa odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania wynikające z wyemitowanych lub wystawionych SPW. SPW mogą być emitowane lub wystawiane jako papiery wartościowe o pierwotnym terminie wykupu:

1/ krótszym niż 1 rok(do 364 dni włącznie),do których zalicza się w szczególności bony

skarbowe (są to krótkoterminowe SPW)

2/ nie krótszym niż 1 rok (365 dni),do których zalicza się w szczególności obligacje

skarbowe (są to długoterminowe SPW.

Minister finansów określa w drodze rozporządzenia warunki emitowania danego rodzaju SPW, w szczególności limit kwoty emisji, jednostkową wartość nominalną, walutę w której następuje emisja, zasady i tryb sprzedaży, podmioty którym SPW są oferowane na rynku pierwotnym itp.

Minister finansów określa poprzez wydanie listu emisyjnego szczegółowe warunki emisji.

Bon skarbowy jest krótkoterminowym papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w kraju na rynku pierwotnym z dyskontem i wykupywany wg wartości nominalnej po upływie okresu na jaki został wyemitowany. Obligacja skarbowa jest papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży w kraju lub za granicą oprocentowanym w postaci dyskonta lub odsetek.

Obligacja sprzedawana jest na rynku pierwotnym z dyskontem bądź wg wartości nominalnej, bądź powyżej wartości nominalnej i wykupywana po upływie określonego terminu nie krótszego niż 1 rok. Skarbowy papier oszczędnościowy jest skarbowym papierem wartościowym oferowanym do sprzedaży wyłącznie osobom fizycznym. Może być on wyłączony z obrotu na rynku wtórnym albo może być przedmiotem obrotu tylko między osobami fizycznymi o ile ogólne warunki emitowania tak stanowią. SPW zbywane są na rynku pierwotnym odpłatnie. Istnieją sytuacje, w których potencjalne zobowiązania przekształcają się w zob. realne a w ich wyniku dochodzi do powiększenia długu publicznego. Mogą to być zobowiązania powstałe z tytułu skarbowych poręczeń i gwarancji. Instytucja poręczenia wywodzi się z prawa cywilnego, na mocy którego umowa poręczenia jest umową akcesoryjną.

Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek gdyby dłużnik tego zobowiązania nie wykonał. Gwarancja to umowa, na mocy której gwarant zobowiązuje się naprawić ewentualną szkodę. Zasady udzielania poręczeń i gwarancji przez skarb państwa reguluje ustawa o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez skarb państwa oraz niektóre osoby prawne. W imieniu skarbu państwa poręczeń i gwarancji może udzielać RM na wniosek ministra finansów lub ministra finansów samodzielnie a w niektórych przypadkach Bank Gospodarstwa Krajowego.

Podobne prace

Do góry