Ocena brak

Potrzeby i ich klasyfikacja

Autor /Paige Dodano /15.04.2011

 

Potrzeba to stan braku czegoś, niespełnienia. Jest to subiektywne odczuwanie braku, niezaspokojenia lub pożądania określonych warunków lub rzeczy, które człowiek uważa za niezbędne do utrzymania go przy życiu, umożliwienia rozwoju, realizowania ról społecznych itp. Człowiek żyjący w społeczeństwie odczuwa różnorodne potrzeby i dąży do ich zaspokojenia, co jest równoznaczne z wytyczeniem określonego celu działania. Potrzeba to postulat wobec warunków społeczno – materialnego życia. Z konieczność zaspokajania ludzkich potrzeb wynika proces gospodarowania - ktoś zgłasza zapotrzebowanie, ktoś je realizuje.

Potrzeby ludzkie są różnorodne, a przy tym zmienne i często odnawialne w tym sensie, że konieczność ich zaspokajania ma charakter powtarzalny.

 

Głównymi źródłami (przyczynami) ludzkich potrzeb są:

  • organizm człowieka ( potrzeby fizjologiczne np. oddychanie, jedzenie)

  • środowisko przyrodnicze ( potrzeba ochrony organizmu ludzkiego przed chłodem, konieczność zmiany miejsca w przestrzeni )

  • środowisko społeczne (naśladownictwo innych ludzi i społeczności, ochrona mienia, stosunki towarzyskie )

  • duchowe właściwości człowieka ( uczestnictwo w kulturze, wykształcenie)

  • życie gospodarcze ( potrzeby wynikające z produkcji, podziału, wymiany i konsumpcji )

 

Jak widać, różnorodność potrzeb jest olbrzymia, podobnie jak ich liczba. Można je zatem klasyfikować w pewne grupy.

 

Potrzeby dzielą się na:

  • pierwotne (podstawowe, biologiczne) i wtórne (wyższe)

  • materialne i niematerialne

  • indywidualne i społeczne

  • potencjalne (nieujawnione) i efektywne (ujawnione)

  • bieżące i przyszłe

  • jednorazowe i powtarzalne

 

Pomimo, tak dużej różnorodności potrzeb, posiadają one pewne cechy wspólne:

  • są obiektywne

  • są nieograniczone pod względem rodzajów,

  • ulegają nieustannym przekształceniom,

  • wraz z postępem cywilizacyjnym ludzkości powstają potrzeby nowe,

  • są ograniczone w swojej pojemności w danym czasie, co oznacza, że w miarę ich zaspokajania , słabnie intensywność ich odczuwania;

  • są substytucyjne, to znaczy, że istnieją różne możliwe sposoby ich zaspokojenia

  • są komplementarne, czyli uzupełniające się np. piciu alkoholu towarzyszy często palenie tytoniu, piciu kawy jedzenie słodyczy,

  • mają społeczny charakter, zmieniają się w czasie i przestrzeni pod wpływem uwarunkowań społecznych i zwrotnie oddziałują na przemiany tych uwarunkowań,

  • są odnawialne np. potrzeba jedzenie czy picia powtarza się w nas co jakiś czas.

 

Wszystkie znane nam potrzeby ludzkie uporządkować można według pewnej hierarchii. Na dole plasują się potrzeby podstawowe, czyli niższego rzędu natomiast na coraz wyższych poziomach lokujemy potrzeby wyższego rzędu. Im bardziej są one wysublimowane, tym wyżej się one znajdują hierarchii potrzeb.

 

Przedmiotem zainteresowania ekonomii są, jak już wspominaliśmy, procesy konsumpcji, w trakcie których zaspakajane są ludzkie potrzeby. Ale ekonomię interesuje nie wszystkie procesy lecz w zasadzie tylko te, które realizuje się poprzez używanie rozmaitych , wytwarzanych przez człowieka i przystosowanych do ich zaspakajania środków konsumpcji. Ekonomia sprowadza zatem analizę procesu zaspokojenie ludzkich potrzeb do dwóch w zasadzie płaszczyzn:

 

  1. osiągnięcia celu gospodarczego, który traktuje się z jednej strony jako korzyści dla człowieka, wynikającą z zaspokojenia jego potrzeb. (Może to być np. stan nasycenia po zaspokojenia głodu, satysfakcja z wykonania dobrej pracy, korzyść finansowa z przeprowadzonej pomyślnie transakcji itp.),

  2. osiągnięcia korzyści z zaspokojenia jakiejkolwiek potrzeby, co wymaga użycia odpowiednich środków. Inaczej mówiąc, w realnym świecie nie osiąga się niczego za darmo.

Podobne prace

Do góry