Ocena brak

Poszukiwania kolorystyczne

Autor /KotFilemon Dodano /11.04.2013

Na poczatku naszego stulecia wybitni kompozytorzy z Debussym i Schónbergiem na czeleczynili w swoich dziełach odkrycia kolorystyczne, zwiazane z barwa dzwieku, która dotad była nie dostrzegana i traktowana na drugim planie (np. zespół orkiestrowy przez długie latawykorzystywano według skali rejestrów instrumentalnych).

Na autonomiczne moliwosci barw dzwiekowych zwrócili jako pierwsi uwage Berlioz i Wagner. Akord (suma interwałów,które sie nan składaja) czy zestawienie instrumentów (w wielkiej skali od zestawieniakonwencjonalnego a po zestawienia nietypowe, osobliwe) moga byc dysponowane rónie.Rutyna kae wiekszosci kompozytorów traktowac barwe akordów czy zestawieninstrumentalnych konwencjonalnie i tylko wybitni nowatorzy, którzy w tym zakresie okazalisie te eksperymentatorami, poszukiwali rozwiazan nietypowych, twórczych.

Do Debussy'egoi Schónberga naley tu dodac jeszcze Strawinskiego i Varese'a, którzy przekładajac rytm iperkusje (a wiec materiał niezaleny od wysokosci dzwiekowych, od konwencjiharmonicznych) nad harmonie, osiagali ju w pierwszych dziesiecioleciach naszego stuleciawyniki intrygujace, stanowiace punkt wyjscia dla kilku nastepnych pokolen. Odkryto nie tylkobarwy nowych zestawien instrumentalnych, ale i urok brzmien dysocjatywnych, ostrych,odległych od ideałów klasycznego, wyrównanego brzmienia. Muzyka francuska 480. Satie Wmuzyce XX wieku obok kontynuatorów linii romantycznej pojawiaja sie wielkieindywidualnosci, których twórczosc jest jaskrawym zaprzeczeniem romantyzmu; do takich należał Satie.

Erik Satie (1866—1925) był najbardziej ekstrawaganckim kompozytoremswojej epoki. Potrafił jednak przy tym ujawnic w muzyce francuskiej te własciwosci, które sadla niej typowe. Bez Satie'ego nie byłoby mowy o łatwosci i lekkosci muzyki neoklasycznej.głównego stylu muzyki paryskiej w latach miedzywojennych. W r. 1888 pisze TruisGymnopedies na fortepian, jedno z najbardziej ekscentrycznych dzieł XIX wieku. Byłprzeciwnikiem zarówno Wagnera, jak i impresjonizmu francuskiego. Zrezygnowawszy nadługie lata z regularnych studiów, zarabiał na życie jako pianista w kawiarniach naMontmartre.

Pózniej przeniósł sie na przedmiescia Paryża, do Arcueil. Przyjacielskie stosunkiutrzymywał tylko z Debussym, pod którego wpływem powstał słynny zbiór Morceaux enforme de poire {Utwory w formie gruszki). Majac lal bez mała czterdziesci, zgłosił sie dosłynnej z tradycjonalnej pedanterii paryskiej Schola Cantorum jako student kontrapunktu.Przez trzy lata pobiera nauki od młodszego od siebie o trzy lata Alberta Roussela.

W r. 1916 komponuje balet Parade, wystawiony w r. 1917 przez Diagilewa według libretta Cocteau, zescenografia Picassa. Poteny skandal przyczynił sie do rozgłosu Satie'ego, a kompozytorzy zpózniejszej Grupy Szesciu uznali go za swojego bon maitre, podobnie jak kilka lat pózniejinni młodzi twórcy z MaximemJacobemiHenri Sauguetemna czele (Ecole d'Arcueil). Wanapozycje w dorobku Satie'ego stanowi oratorium kameralne Socrate (1918).

Podobne prace

Do góry