Ocena brak

Postkomunizm (ogólna chrakterystyka)

Autor /Alek Dodano /21.07.2011

Okres transformacji w przypadku krajów Europy Śr i Wsch określa się mianem postkomunizmu . Kraje postkomunistyczne- okreslenie dotyczy krajow których cechą wspolną byla instalacja po II wojnie reżimu niedemokratycznego i zazwyczaj znalezinie się w obszarze wplywow radzeckich, w przypadku niektorych panstw bylo to wejscie w sklad ZSRR i tworzenie jego integralnej częsci ( L,Ł, E, Ros, Uk, Białoruś). Poskomunizm jest rozumiany jako sytuacja we wszystkich krajach które wyszły z realnego socjalizmu. Inne rozumienie tego pojęcia to ujmowanie postkomunizmu jako dziedzictwa przeszlości tych krajów, ktore należy przezwyciężyć w procesie transformacji systemowej. Postkomunizm rozumiany jest też jako początkowy etap transformacji systemowej, wiążacy się z koniecznościa przezwyciężenia „ balastu przeszlości”. Elity poskomunistyczne i partie poskomunistyczne w odniesieniu do elit i formacji wywodzących się z partii komunistycznych a czasami także z partii satelickich wobec komunistycznych.

Postkomunizm można opisywac z roznych prespektyw, okresljąc np. aspekty polityczne i systemowe, kulturowe, ekon, społeczne. Opisywane jest takze jako stan nieuporządkowania, w ktorym nowe wspolistnieje ze starym. Z tego stanu przejsciowego zaczyna dopiero wyłanić się nowy porządek. Etap ten określany jest jako instytucjonalna hybryda. Na poziomie instytucjaonalnym zachodzą procesy:

    1. Rozwoju instytucjonalnego, pogłębiania i rozszerzanie reguł, ktore istnialy wcześniej

    2. Dezinstytucjonalizacji, niszczenia starych instytucji

    3. Reinstytucjonalizacji, zmiany jednyxch regul na inne

    4. Tworzenia nowych instytucji.

Proces budowania nowego porządku wiąze sie z barierami stwarzanymi przez stare elity, ktore chca tworzyc tylko fasade reform.

Model postkomunizmu L. Holmes: elementy:

Odzyskanie niepodległości,Brak kultury kompromisu,

Wys oczekiwania wobec przywodztwa,Cynizm wobec intytucji plit/ brak zaufania do nich,

Odrzucenie teleologizmu,Próznia ideowa,Zamieszanie moralne,Glebokość zmian zycia codziennego,Poczucie tymczasowości,Dynamizm sytuacji,Niestabilność,Brak poczucia bezpieczeństwa,Brak dobrej koordynacji działań,Problemy z legityzmizacji systemu ( ze wzgl na uczestnictwo starych elit).

Większość wiąze się z kulturowo-spol aspektami zjawiska postkom

Przejscie do demokracji odbywa sie na dwoch poziomach:

  • Poziom instytucjonalny- problemy procesow reform system politycznego i ekon, przeobrażeń strukturalnych, a także kwestie ich głębokości, zasięgu i tempa i sposobu realizacji zmian

  • Poziom spoleczny- procesy przeobrażeń spolecznych, mentalnościowych i psychologicznych, urochomianych przez zmiany instytucjonalne. Obejmuja one swoim zasiegiem rządzących oraz rządzonych. Obie strony musza zaadoptować nowe wartości polityczne oraz funkcjonowanie w zmieniających się warunkach polit-ekon.

Charakterystyczne dla okresu przejścia są wg L. Morlino:

    1. Ograniczona demokracja- uklad polit organicza udziałniektórych sił polit w grze politnp. Gdy delegalizuje jakąs partie

    2. Instytucjonalna hybryda- ch. Sie zmina i otwartością systemu autorytarnego, ale elity i instytucje podstawowe nie zminiają się

    3. Liberalizacja- proces stopniowego koncesjonowania uprawnień, praw, zastrzezonych wczesniej tylko dla elity autorytarnej, pozwala im to kontrolowac społ

    4. Demokratyzacja- mogaca byc alternatywa lub nastepstwem liberalizacji- wyraża sie w rzeczywistym uzaniu praw polit i obywatelskich, ktore sa podstawą transformacji systemu polit i rekonstrukcji społ obywatelskiego

Fazy demokratyzacji: przygotowawcza ( wstepna), decyzji (etap przejściowy), normalizacji ( konsolidacji demokracji). Na demokratyzacje sklada sie: upadek reżimu niedemokratycznego( kryzys władzy autoryt); inauguracja systemu dem ( powołanie nowego rządu, uprawomosnienie transform); konsolidacja systemu dem ( ustanowienie dem przez przyjęcie konstytucji, wybory lub pojawienie sie nowych aktorów politycznych).

Fazy przejścia do demokratyzacji na poziomie elit polit A. Rodriquez Diaz:

  1. Zainicjowanie przejscia- nowe strategie

  2. Mobilizacja społ

  3. Liberalizacja

  4. Negocjacje przedwyborcze

  5. Demokratyzacja i wyb powszechne

  6. Pakt konstytucyjny

  7. Ustanowienie konstytucji

  8. Koniec przejscia

Konsolidacja dem wg Diaza składa się:

    • Przyjęcia nowych reguł gry i odmiennego postepowania przez elity i całe społ

    • Powstanie wiezi miedzy partiami a innymi aktorami polit porozumiewanie sie ze społ

    • Wspolzawodnictwo między poszczegolnymi podmiotami [polit ( partie i liderzy) rywalizacja i alternacja władzy

Demokracja-to system w ktorym decydenci życia polit wybierani sa w równych, otwartych, powszechnych, systematycznie powtarzanych wyb, kandydaci swpbodnie konkuruja o głosy.

Podobne prace

Do góry