Ocena brak

Postępowanie administracyjne

Autor /barbara Dodano /26.03.2011

 

Przez postępowanie administracyjne należy rozumieć tok czynności organu administracyjnego i stron, zmierzający do wydania aktu administracyjnego. Inaczej mówiąc – tryb i formy postępowania.

Aktu normatywnego nie można wydać w dowolny sposób. Konieczne jest przestrzeganie pewnych formalności i rygorów. Istnieje stały tryb załatwiania określonych rodzajów spraw. Wszystko to składa się na postępowanie administracyjne.

Działalność administracji państwowej jest bardzo różnorodne, toteż nie możliwe jest ustalenie jednolitych przepisów postępowania we wszystkich rodzajach działalności administracji. Dlatego istnieje szereg postępowań administracyjnych. Obok postępowania ogólnego istnieją także szczególne tryby postępowania przewidziane dla niektórych dziedzin administracji. Do ważniejszych postępowań szczególnych należą: postępowanie w sprawach o wykrocznie, postępowanie przymusowe, postępowanie podatkowe, postępowanie w sprawach patentowych i inne. Postępowania szczególne uregulowane są odrębnymi przepisami. Postępowanie administracyjne nie jest przeznaczone do załatwiania spraw określonego rodzaju. Jest ono postępowaniem w pełnym tego słowa znaczeniu ogólnym, tzn. skupiającym sprawy z różnych zakresów działania administracji. Do trybu postępowania administracyjnego należą mianowicie wszelkie sprawy, które nie zostały – na mocy wyraźnych przepisów – przekazane do któregoś z postępowań szczególnych.

W postępowaniu administracyjnym ogólnym podejmowane są decyzje w sprawach budowlanych, sanitarnych, drogowych, mieszkaniowych, rolnych, leśnych, przemysłowych, melioracyjnych i innych.

Przepisy regulujące zasady, formy i tryb postępowania administracyjnego zawarte są w kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a.) z 14 czerwca 1960 r.

Do podstawowych zasad postępowania administracyjnego należą:

  1. Zasady prawdy obiektywnej

To ciążący na organie administracyjnym prowadzącym postępowanie obowiązek dążenia do możliwie najwierniejszego odtworzenia rzeczywistego stanu faktycznego, na podstawie którego ma nastąpić wydanie decyzji.

  1. Zasada udziału stron w postępowaniu

Postępowanie administracyjne toczy się przy aktywnym udziale zainteresowanych w treści przyszłych decyzji stron, jest to niezbędne przede wszystkim z uwagi na konieczność wiernego ustalenia stanu faktycznego, co bez wyjaśnień stron, a więc osób najlepiej zorientowanych, nie byłoby z reguły w pełni możliwe

  1. Zasada kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym

Wynika z tego, że społeczeństwo jest żywotnie zainteresowane w ścisłym przestrzeganiu prawa oraz wyeliminowaniu wszelkich przejawów naruszania praworządności – korupcji i podobnych zjawisk o wielkiej szkodliwości

  1. Zasada uwzględnienia z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu stron

Zmierza do podkreślenia, iż organ administracyjny powinien mieć na uwadze z jednej strony interes społeczny z drugiej zaś nie wolno mu dopuścić do naruszenia słusznego interesu uczestnika postępowania.

Poza omówionymi zasadami mającymi charakter podstawowy, postępowanie administracyjne opiera się na szeregu zasad pomocniczych. Należą do nich:

  1. Zasada odrębności postępowania administracyjnego

  2. Zasada oficjalności

  3. Zasada względnej jawności

  4. Zasada dwuinstancyjności

  5. Zasada swobodnej oceny dowodów

  6. Zasada dyspozycyjności

  7. Zasada prostoty i koncentracji

  8. Zasada ograniczonego formalizmu

  9. Zasada trwałości decyzji administracyjnej

Wszczęcie postępowania administracyjnego może nastąpić zarówno z urzędu jak i na wniosek stron. Pierwszą decyzją organu administracyjnego jest stwierdzenie, czy jest organem właściwym do wydania decyzji. Są to organy różnych szczebli: wojewódzkie, centralne; każdy z nich ma swój zakres spraw. O wszczęciu postępowania zawiadamia się wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu lub obowiązku prawnego postępowanie dotyczy, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Postępowanie administracyjne powinno się charakteryzować szybkością i elastycznością, tzn. dostosowaniem form do rodzaju załatwianej sprawy. Istotną regułą wprowadzoną przez k.p.a. jest ograniczenie czasu załatwiania sprawy do 2 miesięcy a w postępowaniu odwoławczym do 1 miesiąca. Po wyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy organ administracyjny podejmuje decyzje. Decyzja powinna mieć formę pisemną.

Do niezbędnych elementów każdej decyzji należą:

  1. Oznaczenie organu wydającego decyzję

  2. Data wydania decyzji

  3. Oznaczenie stron do których decyzja jest skierowana

  4. Podstawa prawna decyzji

  5. Rozstrzygnięcie sprawy (osnowa decyzji)

  6. Pouczenie o możliwości odwołania, terminach i trybie

  7. Podpis pracownika, który w imieniu organu wydaje decyzję (z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego)

  8. Uzasadnienie (w wyjątkowych przypadkach organ jest zwolniony od uzasadniania decyzji)

Załatwianie poszczególnych spraw cząstkowych, nasuwających się w toku postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowień. Od każdej decyzji przysługuje stroną odwołanie od organu wyższego szczebla.

Przepisy k.p.a. znają trzy środki odwoławcze:

  1. Odwołanie

Wnosi strona w ciągu 14 dni od ogłoszenia lub doręczenia decyzji za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, do organu wyższego szczebla.

  1. Zażalenie

Przysługuje stroną od zapadających w toku postępowania postanowień, ale tylko w przypadkach wyraźnie wskazanych w k.p.a. Wnosi się je w ciągu 7 dni od daty ogłoszenia lub doręczenia postanowienia

  1. Wniosek o wznowienie postępowania

Może mieć miejsce tylko w wyjątkowych przypadkach, może mieć nastąpić gdy:

  1.  
    1. Decyzja została wydana w wyniku przestępstwa

    2. Dowody, na których oparł się w organ okazały się fałszywe

    3. Wyjdą na jaw nowe okoliczności, nie znane w chwili wydania decyzji

Wniosek o wznowienie postępowania powinien być złożony w ciągu miesiąca od uzyskania wiadomości o przyczynie uzasadniającej wznowienie.

Decyzje ostateczne w administracyjnym toku instalacji podlegają kontroli sprawowanej przez NSA z punku widzenia ich legalności. Do kontroli tej dochodzi w przypadku wniesienia skargi na decyzję administracyjną. Do wniesienia skargi jest uprawniona strona postępowania administracyjnego, której decyzja dotyczy i która jest z niej niezadowolona, uważając że decyzja narusza prawo. Poza tym skargę może wnieść organizacja społeczna biorąca udział w postępowaniu, a także prokurator. Skargę wnosi się w ciągu 30 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. W razie stwierdzenia w toku postępowania sądowego istotnego uchybienia w pracy organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję, sąd administracyjny zawiadamia o tym ten organ oraz organ administracyjny wyższego stopnia. Przedmiotem skargi może być każdy wywołujący niezadowolenia przejaw działalności konkretnego organu administracji. Skarga jest skierowana przeciwko określonym aktom, sytuacjom lub zjawiskom. Przedmiotem wniosku jest ulepszenie działania aparatu państwowego bez związku z konkretnymi zaniedbaniami. Złożenie skargi powoduje z reguły wszczęcie postępowania administracyjnego w odpowiedniej formie. Sprawa stanowiąca przedmiot skargi powinna być załatwiona w ciągu 2 miesiące. Organ administracyjny obowiązany jest zawiadomić skarżącego o wyniku.

Podobne prace

Do góry