Ocena brak

Postęp techniczny w rolnictwie w Europie w XVI w.

Autor /Ninomysl Dodano /03.05.2012

 

Postęp w technice produkcji w XVI i po­czątkach XVII w. polegał nie tylko na powsta­waniu nowych wynalazków lub ich udoskona­laniu, ale przede wszystkim na ich rozpo­wszechnianiu. Postęp ten obejmował wszyst­kie niemal gałęzie produkcji, od- rolnictwa aż po mechanikę precyzyjną włącznie. Trudno postęp ten omawiać w oderwaniu od poszcze­gólnych dziedzin produkcji, w których wystę­pował, ale pewne jego ogólne cechy należało­by tu wymienić.

Postęp w dziedzinie produkcji rolniczej po­legał na rozpowszechnieniu się w całej niemal Europie znanego w późniejszym średniowie­czu systemu uprawy, zwanego trójpolówka. Ewolucja systemu uprawy szła jeszcze dalej i w XVI stuleciu w Niderlandach próbowano przejść na system wielopolowy, który dawał znaczną intensyfikację uprawy. W trójpolów-ce bowiem co roku 1/3 gruntów ugorowała, a w wielopolówce procent ugorów się zmniej­szał, zależnie od ilości pól.

Już trójpolówka wymagała systematycznego nawożenia, w sy­stemie wielopolowym, czasem nawet bezugo-rowym, konieczne było zastąpienie, przynaj­mniej częściowe, wysiewu zbóż, które wyjała­wiały glebę, uprawą innych roślin, jak na przy­kład koniczyny czy lucerny, które sprzyjały regeneracji żyzności gruntu. Równocześnie poprawiła się jakość i ilość narzędzi rolni­czych, szczególnie pługa, który z reguły posia­dał części pracujące z żelaza. Dbano też o chowanie odpowiedniej ilości inwentarza ży­wego, by uzyskać nie tylko mleko, ale i nawóz do użyźnienia gleby.

O świadomym przedsiębraniu starań świad­czy pojawiająca się w XVI w. w wielu krajach specjalna literatura rolnicza. Podczas gdy w średniowieczu jedynie Włochy i Anglia mogły się poszczycić oryginalniejszymi pracami o rolnictwie, w XVI stuleciu literatura rolnicza pojawiła się we wszystkich niemal krajach.  

Obok licznych prac włoskich (J. R. Porta. G. Tatti, A. Galio) w Anglii John Fitzherbert wydaje The Book of Husbandry (1534), we Francji Charles Etienne — Maison Rustiąue (1554), a Olivier de Serres Theatre cTAgriculture (1600), w Niemczech wychodzą Heresbacha Rei rusticae libri IV (1570) i J. Colera Oeconomia oder Hausbuch (1593— —1600), w Polsce Gospodarstwo Anzelma Go-stomskiego (l 588); i autorów, i dzieł można by , zacytować o wiele więcej.

W sumie postęp techniczny w rolnictwie szesnastowiecznej Europy przejawiał się w osiąganiu przeciętnych plonów zbóż w wyso­kości 4—5-krotme większej od wysiewu oraz w znacznym rozszerzeniu powierzchni uprawnej kosztem nieużytków, pustek, lasów, bagien ', czy nawet — jak w Niderlandach — terenów zalewanych przez morze.

Podobne prace

Do góry