Ocena brak

POPULACJA

Autor /Sabayyy Dodano /31.07.2013

Forma istnienia gatunku biologicznego; zespół osobników danego gatunku, zamieszkujących określoną przestrzeń w tym samym czasie i wzajemnie na siebie oddziałujących (wchodzących ze sobą w różnego typu interakcje). Każda populacja spełnia w biocenozie, w której istnieje, określone funkcje, a także wchodzi w interakcje z Innymi populacjami. Uznawanymi za charakterystyczne dla każdej populacji cechami są: liczebność, rozrodczość, śmiertelność i rozprzestrzenianie się.

Liczebność populacji oznacza liczbę osobników składających się na daną populację. Rozrodczość określa stosunek liczby nowo urodzonych osobników do liczebności całej populacji, a śmiertelność jest procesem przeciwstawnym rozrodczości i dotyczy umieralności osobników w populacji. Rozprzestrzenianie się natomiast polega na przemieszczaniu się osobników między populacjami i również przyczynia się do zmian liczebności populacji.

Rozprzestrzenianie się zależy od istniejących w środowisku barier i aktywności życiowej (ruchliwości) osobników. Można wyróżnić trzy formy rozprzestrzeniania się: emigracja (jednokierunkowy ruch na zewnątrz populacji, opuszczanie jej), imigracja (jednokierunkowy ruch do wewnątrz populacji, osiedlanie się w niej) oraz migracja (ruch dwukierunkowy). Poza określonymi cechami populacja posiada również charakterystyczną strukturę (strukturę demograficzną). Należą do niej struktura płciowa, wiekowa, przestrzenna i socjalna.

Najprostszą formę struktury populacji stanowi struktura płciowa, obejmująca zależności między liczbą samic i samców. Z oczywistych względów nie dotyczy ona gatunków, u których nie występuje dymorfizm płciowy (obojnaczych, np. dżdżownice, lub jednopłciowych rozmnażających się przez dzieworództwo, np. wrotki). Struktura wiekowa populacji natomiast dotyczy udziału w populacji osobników różnych grup wiekowych (przewaga osobników młodych - populacje rozwijające się, dojrzałych - populacje ustabilizowane i starych - populacje wygasające).

Ponieważ od udziału różnych grup wiekowych w populacji zależy jej aktualny potencjał rozrodczy, jest to cecha mająca wpływ na rozrodczość i śmiertelność, a zatem na dalsze losy populacji.

Struktura przestrzenna jest związana z rozmieszczeniem osobników populacji na określonym obszarze. Można wyróżnić trzy typy rozmieszczenia organizmów (struktuny przestrzennej populacji): równomierne (w naturze występuje bardzo rzadko, z reguły w populacjach o dużej konkurencji wewnątrzgatunkowej), losowe (również nie występuje zbyt często) oraz najczęściej obserwowane, skupiskowe. Ostatnim rodzajem struktury w populacji jest struktura socjalna (społeczna).

Określa ona związki socjalne w obrębie populacji, czyli różnorodne zależności organizacyjne występujące w społeczeństwach zorganizowanych lub w przypadkowo powstających skupiskach organizmów, W grupowym życiu kręgowców formę organizacji stanowi dominacja lub hierarchia socjalna (przewodnictwo), ustalająca się poprzez kontakty, międzyosobnicze. Najwyższe formy rozwoju organizacji socjalnej występują natomiast u owadów społecznych, takich jak pszczoły, mrówki czy termity. 

Podobne prace

Do góry