Ocena brak

Polska myśl społeczna (1914 - 1978)

Autor /LolekBB Dodano /01.05.2013

Na ziemiach polskich istniała od końca XIX wieku tradycja kapłanów społeczników, z których niejedenzajmował się też teoretycznie zagadnieniami społecznymi. W niektórych seminariach duchownych już napoczątku XX wieku jako socjologię wykładano teorię i praktykę pracy społecznej. W Poznaniu powstała(1926) Katolicka Szkoła Społeczna, by przygotowywać świeckich do pracy społecznej, ale jej dyrektor,ks. Edward Kozłowski, w Przewodniku Społecznym umieszczał artykuły także z teorii katolickiej naukispołecznej. Na Wydziale Teologicznym w Krakowie istniała (od 1908) katedra chrześcijańskich naukspołecznych, której profesor, ks. Kazimierz Zimmermann czerpał nie tylko z zachodniej myśli społecznej,ale potrafił zająć własne stanowisko w jej kwestiach naukowych. W Katolickim Uniwersytecie Lubelskimpowstał Wydział Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych. W Uniwersytetach: Warszawskim,Lwowskim i Wileńskim istniały katedry socjologii chrześcijańskiej.

Etykę społeczną w okresie międzywojennym, obok ks. Edwarda Kozłowskiego, uprawiali: ks. Jan Piwowarczyk,redaktor dziennika Głos narodu, autor rozprawy Kryzys społeczno-gospodarczy w świetle katolickichzasad, ks. Aleksander Wóycicki (Wilno), autor teoretycznych rozpraw, jak Robotnik polski w życiurodzinnym, i praktycznego podręcznika Praca społeczna w parafii, oraz ks. Antoni Szymański(KUL), którego Zagadnienia społeczne wznawiano trzykrotnie. Filozoficznymi aspektami zagadnieńspołecznych zajmowali się: o. Jacek Woroniecki, ks. Kazimierz Kowalski i ks. Franciszek Sawicki, którybył autorem rozprawy Założenia filozoficzne katolickiej myśli społecznej. Wkład w polską myśl społecznąokresu międzywojennego mieli też świeccy socjologowie i ekonomiści, jak Andrzej Niesiołowski i Ludwik Górski.

Rada Społeczna przy Prymasie Polski, utworzona (1932) przez kardynała Hlonda, zajmowała się studiumaktualnych spraw społecznych i ich rozwiązywaniem, choć oficjalnie zapowiadano, że jest powołanado popularyzowania społecznej myśli Kościoła w polskim społeczeństwie. Jej deklaracje, po ogólnejOdezwie (1934), zajmowały się najbardziej wówczas palącymi problemami społeczno-gospodarczymi, oczym mówiły ich tytuły: Wytyczne w sprawie organizacji zawodowej społeczeństwa (1935), Deklaracja wsprawie stanu gospodarczo-społecznego wsi polskiej (1937), Deklaracja o uwłaszczeniu pracy (1939).

Biorąc pod uwagę liczne publikacje (najczęściej jednak o praktycznym nastawieniu), mówiono w okresiemiędzywojennym o istnieniu katolickiej myśli społecznej polskiej, choć ks. J. Piwowarczyk twierdził(1937), że katolicka myśl społeczna odgrywa dotychczas w Polsce role skromną, zarówno jako ruch badawczy,jak i realizacyjny. Korporacjonizm uznawali wtedy polscy uczeni za par excellence katolickiustrój społeczny doby obecnej.

Przed drugą wojną światową i po niej zajmowano się koncepcją personalizmuspołecznego, który wywarł zasadniczy wpływ na kształtowanie się katolickiej myśli społecznej wPolsce okresu powojennego. Z nieżyjących już kapłanów społeczników zajęli się nim ks. Stefan Wyszyński (prymas, kardynał) i ks. Bolesław Kominek (arcybiskup, kardynał). Prymas Wyszyński, związany zKUL-em, pomógł po wojnie, by powstała tu personalistyczna Szkoła Lubelska.

Podobne prace

Do góry