Ocena brak

Polityka zatrudnienia

Autor /Juzek Dodano /09.06.2011

Oddziaływanie państwa na rynek pracy. Jest tu podaż i popyt na pracę. Problem równowagi i nierównowagi, częściej to drugie, zazwyczaj polega na nadwyżce podaży pracy nad popytem na nią. Odwrotnie w tej chwili nie ma(ale było w latach60-tych w Niemczech). Nadwyżka podaży nad popytem to BEZROBOCIE, część ludzi w wieku zdolnym do pracy i chcący pracować nie znajduje pracy.

Rynek pracy, szczególnie równowaga charakteryzuje się różnymi przekrojami strukturalnymi – przestrzenna(cały kraj, regionalna, lokalna), zawodowa(wysokie bezrobocie u ludzi ze średnimi kwalifikacjami zawodowymi, niski wśród ludzi o wyższym wykształceniu), wg płci(ponad 60% to kobiety), wg wieku(wysokie w grupie ludzi młodych). Średnio w Polsce 12,1% bezrobotnych, teraz niedobra tendencja, bo rośnie. Tak bardzo nie odstajemy od średniej zachodnioeuropejskiej(nieco wyżej, niż 10%). Prym wiedzie Hiszpania, ok. 16%, w Niemczech 10,2% tendencja spadkowa, Dania 5,5%. Bezrobocie to problem europejski. W St,Zj. 4-5%. Uznaje się, że pełne zatrudnienie nie jest możliwe, bo gospodarka jest w ruchu, zmienia się struktura podaży, popytu. Bezrobocie w Polsce to problem bardzo poważny.

Przyczyny bezrobocia(siła oddziaływania różna)

  • wahania koniunkturalne, dekoniunktura oznacza spadek popytu na pracę, a jeśli podaż jest nieelastyczna, to musi pojawić się bezrobocie. Podaż tu jest mało elastyczna. Rozwój gospodarczy to czynnik zmniejszający bezrobocie- to najlepsze lekarstwo na bezrobocie;

  • zmiany strukturalne w gospodarce związane z rozwojem techniki ze zmianą zapotrzebowania, na określone rodzaje produktów i co za tym idzie na pracę określonych kwalifikacjach. Przykład- górnictwo, węgiel jest zastępowany. Postęp techniczny obniża również pracochłonność i jest to coraz szybciej, człowiek często tylko kontroluje i opracowuje nowe. Skutki mogą być rekompensowane przez rozwój gospodarczy, który stwarza miejsca pracy.

  • przepływ międzynarodowych kapitałów. Odpływ kapitału spowodowany różnicą w wysokości płac, względem koniunkturalnym, podatkami powoduje zmniejszenie ilości miejsc pracy, a na pewno ich przyrostu. Dopływ kapitałów zagranicznych może powodować wzrost zatrudnienia, ale nie zawsze. Trzeba rozróżnić jaki to dopływ – spekulacyjny(w papiery wartościowe) nie daje wzrostu miejsc pracy. Dopływ w inwestycje bezpośrednie(w przedsiębiorstwa) daje, ale i tu trzeba rozróżnić formy:

  • Dopływ kapitału na wykupienie istniejących przedsiębiorstw, to może nawet zmniejszyć ilość miejsc pracy;

  • Gdy buduje się fabryka , uruchamia nowe obiekty, to pomaga w zwiekszeniu się ilości mjs. pracy, ale też nie zawsze, np. supermarkety dają miejsca pracy, ale powodują wzrost bezrobocia, bo tracą miejsca pracy drobni kupcy;

  • pakiet socjalny nabywca prywatny przedsiębiorstwa zobowiązuje się do niezwalniania pracowników w kupowanym przedsiębiorstwie;

  • wcześniejsza emeryturapozwala się na nią przechodzić tam gdzie są dokonywane zwolnienia grupowe;

Skutki bezrobocia- są złożone i trudne.

  1. Skutki ekonomiczne – oznacza niewykorzystane części potencjału , nie pomnażają dochodu narodowego;

Wzrost wydatków budżetowych, bo z budżetu na zasiłki dla bezrobotnych, większe wydatki na opiekę społeczną. Bezrobotny nie płaci podatków, a wydatki są większe;

  1. Skutki polityczne – znajdują posłuch różne teorie sprytnych polityków, często jest to przyczyną zmian w ekipach rządzących(tak Hitler doszedł do władzy);

  2. Skutki społecznewiele, degradacja człowieka(uczucie niepotrzebnosci, stres), zerwanie więzi społecznych, gdy przez dłuższy czas bez pracy to traci kwalifikacje, trudniej później wrócić do pracy;

Jak państwo może zmniejszać bezrobocie oddziałując na rynek pracy?

Podaż niewielki wpływ, bo w dużym stopniu kształtowane przez procesy demograficzne, na co państwo nie ma wpływu. Zależy także od ustawowego czasu pracy, a państwo może je regulować(we Francji 35 g.) powstaje problem płac, kosztu pracy, pracownicy nie chcą obniżenia wynagrodzenia.

Przedłużenie obowiązkowego czasu kształcenia. Upowszechnianie studiów wyższych także odracza pojawienie się na rynku pracy nowych roczników.

Polityka prorodzinna – wyższe zasiłki rodzinne pozwalają na pozostawanie w domach matek z dziećmi.

Umożliwianie emigracji zarobkowej(odpływ nadwyżki)

Popytrozwój gospodarczy to najbardziej skuteczny sposób. Zachęcanie i umożliwianie stwarzania nowych miejsc pracy(przez np. politykę podatkową, tanie kredyty).

Roboty publiczne – Keys bardzo mocno je akcentował(ożywia koniunkturę i zmniejsza bezrobocie), obecnie są uznawane za zły sposób zapobiegania bezrobocia. Środki z których się roboty finansują pochodzą z podatków, które są zebrane od inwestorów prywatnych, społeczeństwa. Efektywność wykorzystania środków jest mniejsza, niż wykorzystana przez państwo. Tu istotna rola organów terytorialnych, ale nie na dużą skalę.

Pobudzenie dopływu kapitału z zagranicy, jednak z zastrzeżeniami o których była już mowa.

Istotna dla rynku pracy jest mobilność kapitału, lepiej by kapitał płynął za zasobem pracy nie odwrotnie. Gdy zasoby pracy na terenie, gdzie infrastruktura nie rozwinięta, pracownicy z małymi kwalifikacjami to państwo tworzy specjalne strefy ekonomiczne, np. kapitał jest zwolniony z podatku na 10, 15 lat. Powinno się tam też inwestować w infrastrukturę, same preferencyjne nie wystarczy.

Z tym problem mobilności siły roboczej, gdy kapitał nie przypływa, to ona musi. W Polsce jest mało mobilna, bo problem mieszkaniowy, więzi rodzinne itp.

Mobilność ta dotyczy przestrzennego przemieszczania, a istnieje jeszcze strukturalnego, czyli zmienianie zawodu, charakteru pracy.

Określone znaczenie dla mobilności ma także ustawodastwo pracy, elastyczność podaży pracy może być niższa lub wyższa(możliwość zwalniania pracowników). Większa elastyczność – przyjmować, gdy potrzeba, zwalniać, gdy potrzeba znika. Pracodawca może nie chcieć przyjąć żeby nie mieć problemów ze zwolnieniem. Mieszają się tu warunki ekonomiczno – społeczne, bo pracownik też nie może się ciągle denerwować,że go zwolnią.

Polska . bezrobocie może wzrosnąć. Do 2005 pojawi się 1mln800 dodatkowych pracowników, a do 2010 2mln(wyż demograficzny). W związku z restrukturyzacją przemysłu straci pracę wielu ludzi. Z rolnictwa pojawi się 900tys. W sumie będzie ok. 3mln ludzi szukających pracy do 2010.

Jak wejście do UE wpłynie na rynek pracy? Może 2004-05. Na początku po przystąpieniu może wzrost bezrobocia, ale po przystosowaniu się zmaleje. Kraje z Unii naciskają by podpisać, że siła robocza od nas nie będzie przepływać, ale my się na to nie zgadzamy.

Podobne prace

Do góry