Ocena brak

Polityka w Polsce XX wieku - PAŃSTWO A KOŚCIÓŁ KATOLICKI

Autor /Edzio Dodano /10.06.2011

Potężną siłą moralną i społeczną był Kościół katolicki. W lecie 1945 powrócił do kraju uwięziony pod koniec wojny na terenie Francji przez hitlerowców, prymas Polski kardynał August Hlond. Podjęte przez Stolicę Apostolską kroki, mimo, że wyraźnie sprzyjające polskiej racji stanu źle zostały przyjęte przez TRJN, który we wrześniu wypowiedział konkordat z 1925 roku. Wprowadzono tylko śluby cywilne (zakaz ślubów kościelnych) i zniesiono obowiązek nauczania religii w szkołach podstawowych i średnich. Po wyborach do Sejmu Ustawodawczego w 1947 Kościół katolicki krytycznie oceniał przemiany zachodzące w Polsce Ludowej. W latach 1949 – 1950 przystąpiono do odbierania zakonom szpitali i szkół.

Stalinizacja Polski nie była możliwa bez zniszczenia autorytetu i niezależności Kościoła katolickiego. W październiku zmarł prymas Hlond, a nowym został ks. Stefan Wyszyński. Kolejną próbą skłócenia społeczeństwa katolickiego było przemówienie premiera Józefa Cyrankiewicza zapowiadające, że wszelkie próby wykorzystywania szat kapłańskich dla popierania podziemia lub podsycania ludności przeciwko państwu będą ostro karane. W maju 1950 Sejm uchwalił ustawę o konfiskacie dóbr kościelnych, zakonnych i biskupich. Jednym z kroków szukania kompromisu była zawarta 14 kwietnia 1950 roku umowa między rządem a Episkopatem:

a) Kościołowi przyznano prawo nauczania religii w szkołach,

b) Kościołowi przyznano prawo utrzymania seminariów, pracy duszpasterskiej w wojsku i zakładach karnych oraz działań opiekuńczo-dobroczynnych,

c) w zamian Kościół był zobowiązany nauczania wiernych poszanowania prawa i władzy państwowej – czyli potępienia podziemia, popierania polityki polskiej w kwestii Ziem Odzyskanych.

Władze już od samego początku nie zamierzały przestrzegać postanowień układu (zwłaszcza jeżeli chodzi o katechizacje młodzieży). W 1953 duchowieństwo miało złożyć przysięgę na konstytucję. Nie zrobili tego, więc władze internowały Wyszyńskiego. W tej atmosferze 17 grudnia 1953 biskupi polscy złożyli ślubowanie na wierność Polsce Ludowej. 26 października 1956 roku Stefan Wyszyński wypuszczony został na wolność i mógł podjąć obowiązki prymasa.

Podobne prace

Do góry