Ocena brak

Polityka przeciwdziałania bezrobociu

Autor /Ursyn Dodano /15.12.2011

Historyczne doświadczenie wykazuje, że gospodarka rynkowa i jej mechanizmy nie są w stanie przeciwdziałać powstawaniu zjawiska bezrobocia – o skali i strukturze, niosących ze sobą szereg negatywnych następstw ekonomicznych i społecznych. Oderwane od realiów życia gospodarczego okazały się także koncepcje zatrudnienia i bezrobocia, które traktowały bezrobocie jako zjawisko dobrowolne i zakładały, że mechanizmy rynkowe zapewniają istnienie na rynku pracy stanu równowagi. Realia gospodarcze i doświadczenia historyczne przyznały rację tym koncepcjom w teorii ekonomii, które traktowały bezrobocie jako zjawisko przymusowe, wynikające z istoty mechanizmu rynkowego gospodarki. Oznacza to konieczność prowadzenia przez państwo określonej polityki na rynku pracy, a w szczególności polityki przeciwdziałania bezrobociu.

Polityka państwa na rynku pracy może mieć charakter aktywny, mając na celu zmniejszenie bezrobocia, może mieć także charakter pasywny, dążąc jedynie od pomocy socjalnej bezrobotnym. Efektywną społecznie i ekonomicznie na długą metę może być jedynie taka polityka, która zmiesza do likwidacji podstaw bezrobocia. Polityka pasywna, aczkolwiek pomaga bezrobotnym w przetrwaniu trudnego okresu w ich życiu, nie rozwiązuje problemu, lecz go jedynie łagodzi.

Trzeba tutaj podkreślić, że jeśli mówi się o polityce przeciwdziałania bezrobociu – mamy na myśli głównie bezrobocie cykliczne i strukturalne. Nie da się stworzyć mechanizmów przeciwdziałania czy ograniczania bezrobocia frykcyjnego, gdyż wynika ono z samego funkcjonowania rynku pracy.

Aktywna polityka na rynku pracy może być prowadzona zarówno w skali makroekonomicznej jak i mikroekonomicznej. Polityka makroekonomiczne oznacza wykorzystywanie przez państwo tych wszystkich instrumentów oddziaływania na gospodarkę, które prowadzą do przyspieszenia wychodzenia gospodarki ze zniżkowych faz cyklu koniunkturalnego, do zdynamizowania procesów rozwoju gospodarczego.

Polityka mikroekonomiczna ma na celu przeciwdziałanie bezrobociu w określonych działach gospodarki narodowej, na poszczególnych rynkach pracy czy nawet określonych rejonach gospodarki.

Wśród instrumentów tej polityki wymienia się następujące:

  • rozwijanie publicznych programów zatrudnienia w celu stworzenia dodatkowych miejsc pracy w rejonach o szczególnym bezrobocia lub dla określonych grup zawodowych (np. programy budownictwa mieszkaniowego)

  • subsydiowanie zatrudnienia, polegające na udzielaniu dotacji tym przedsiębiorstwom, które zrezygnują ze zwolnień pracowników lub powiększą zatrudnienia określonych grup społecznych (np. osób niepełnosprawych)

  • organizowanie systemu przekwalifikowania, umożliwiającego zdobycie nowych kwalifikacji bezrobotnym

  • rozwijanie systemów pośrednictwa pracy i informacji o wolnych miejscach pracy i wolnej sile roboczej

  • działanie w kierunku zmniejszenia czasu pracy – przy pozostawieniu bez zmian ilości zatrudnionych.

Pasywna polityka w dziedzinie walki z bezrobociem polega na tworzeniu różnych form pomocy finansowej dla bezrobotnych. Należy tu wskazać na takie formy jak jednorazowe odszkodowania dla zwalnianych z pracy, system zachęt finansowych dla wcześniejszego przechodzenia na emeryturę, a przede wszystkim zasiłki dla bezrobotnych.

Jeśli chodzi o tą ostatnią formę – mogą tu być stosowane różne rozwiązania.

Dotyczą one trzech głównych zagadnień:

  1. kryteriów przyznawania zasiłków (np. okres pracy poprzedzający pobieranie zasiłku)

  2. ich wysokość (np. relacja do przeciętnej płacy w gospodarce)

  3. długość okresu pobierania zasiłków.

Rozwiązania w tych sprawach w poszczególnych krajach zależą nie tylko od możliwości finansowych państwa, ale także poglądów na temat roli zasiłków w walce z bezrobociem. Zasiłki dla bezrobotnych, będąc formą pomocy materialnej, nie mogą jednocześnie tworzyć system antybodźców do aktywnego poszukiwania pracy.

Podobne prace

Do góry