Ocena brak

Polityka komunistów polskich w latach wojny i po objęciu władzy w Polsce w stosunku do opozycji

Autor /Wladek Dodano /03.06.2011

Po agresji niemieckiej na Polskę różne obozy zastanawiały się nad przyczyną klęski wrześniowej. Komuniści zarzucali winę obozowi rządzącemu przed 1939, obozowi piłsudczykowsko sanacyjnemu. Był to najczęstszy argument wysuwany przez komunistów, zwłaszcza po utworzeniu polskiej Partii Robotniczej w 1942. Poprzez krytykę i negację rządów w II RP, potem rządu na emigracji i Polskiego państwa Podziemnego pragnęli ukształtować opinię o konieczności zmiany ustrojowej w myśl swojego programu. Obóz rządzący nazywali „garstką” czy „garstką sanacyjno ozonowych grabarzy”, która knuje zdradę narodową.

Za główną przyczynę przegranej kampanii wrześniowej uważali wprowadzenie ustroju faszystowskiego, realizowanie antyrobotniczej i antychłopskiej polityki, stosowanie terroru wobec społeczeństwa, paktowanie z hitleryzmem i nie zawarcie w odpowiednim czasie sojuszu obronnego ze ZSRR. Agresję ZSRR na Polskę usprawiedliwiali tym, że Rosja wkroczyła na ziemie polskie wówczas, gdy władze opuściły już kraj. Akcja miała charakter prewencyjny, umożliwiający ZSRR przygotowanie się do walki z Niemcami.

Komunistyczna doktryna walki z okupantem zakładała walkę partyzancką, którą trzeba prowadzić w sposób skoordynowany z potrzebami frontu wschodniego, gdyż ma decydujące znaczenie dla losów wojny. Poprzez działalność sabotażową i militarną osłabi się potencjał militarny i gospodarczy Niemiec oraz przybliży chwilę zwycięstwa głównie ZSRR.

Po nieudanej próbie wejścia do struktur Podziemnego Państwa Polskiego i zerwaniu przez ZSRR stosunków z rządem, władze polskie nasiliły akcje antykomunityczne. Niektóre organizacje wojskowe uważały za konieczne zlikwidowanie organizacji komunistycznych.

Reaktywowana w Polsce partia komunistyczna miała na celu ugruntowanie w społeczeństwie polskim wpływów radzieckich poprzez m. in. udział w rządach koalicyjnych, gdzie zajmowali by dominującą pozycję i sprawowaniu władzy państwowej. Polscy komuniści w ZSRR przygotowywali się do przejęcia władzy w uwolnionym od okupanta kraju. System rządów zakładał system monopartyjny i dyktatorski charakter. Usiłowali jednak uniknąć podejrzeń o sowietyzację, dlatego też o przyszły ustroju wypowiadali się dość ogólnikowo.

Po upadku Niemiec komuniści nie dopuszczali możliwości zrealizowania innego niż własnego wariantu rozwoju sytuacji w Polsce. ZSRR była postrzegana jako jedyna realizacja socjalistycznej wizji. W uzasadnieniu sojuszu polsko-rosyjskiego podnoszono kwestię związane z położeniem geograficznym Polski, współdziałanie polsko radzieckie podczas wojny, pomoc ekonomiczną i wojskową, idea solidarności słowiańskiej, pomoc w odzyskaniu ziem zachodnich i północnych oraz konieczność utworzenia bloku antyniemieckiego. Negowali konieczność zjednoczenia Europy ze względu na wzmocnienie kapitalistyczne i restaurację starego porządku. Ograniczenia suwerenności polskiej i uzależnienie Polski od ZSRR traktowali jako wymysły propagandy antypolskiej. Zwalczali koncepcję o zmiany położenia Polski.

Stalinowski program ustroju politycznego nie zakładał pluralizmu politycznego, opozycji ani demokratycznych metod rządzenia. Partie opozycyjne miały zostać zdelegalizowane, gdyż dążą do restauracji dawnego porządku. Ustrój nie zakładał utraty władzy nawet w skutek braku poparcia społecznego. Komuniści polscy uznawali, że wszystko co odbiega od wzorca radzieckiego, nie ma charakteru socjalistycznego. Partia komunistyczna miała kontynuować model państwa totalnego. Od początku sprawowany model państwa był obcy demokracji parlamentarnej. By zrealizować swój cel nie zawahali się zastosować represji wobec opozycji, ale nawet sojuszników, inspirować w ich ruchach rozłamy, wstrzynać kampanię oszczerstw itd. W ten sposób postąpiono z PSL, SP(chrześcijańscy demokraci) i PPS. Partie te widziały dążenia do wyeliminowania partii nie komunistycznych i wprowadzenia monopartyjności. Komuniści ogólnikowo odnosili się do ustroju mówiąc o konieczności utworzenia Rządu Tymczasowego i przeprowadzenia wyborów na podstawie 5cio przymiotnikowego prawa wyborczego do Zgromadzenia Narodowego. Przedstawicielstwo ogólnonarodowe miało dokonać wyboru prezydenta i rządu, jednak były to tylko deklaracje składane przez komunistów a w praktyce forsowali taktykę wspólnej listy wyborczej wszystkich legalnie działających partii. Instytucje przedstawicielskie miały pełnić jedynie czysto ozdobną rolę. Dla części komunistów z Gomułką na czele zachowanie tych instytucji np. parlamentu było realizacją „demokracji ludowej”, uważał, że polscy komuniści w Polsce zamierzyli inną drogę do rozwoju, bez konieczności wprowadzenia dyktatury proletariatu. Po stworzeniu Biura Informacyjnego Partii Komunistycznych i Robotniczych w 1947 r. PPR przejęła stalinowską wersję ustroju politycznego.

Podobne prace

Do góry