Ocena brak

Polityka jako sfera władzy panstwowej

Autor /Felek Dodano /18.07.2011

Wybitny niemiecki uczony Max Weber (1864-1920) postrzegał politykę jako sferę sprawowania władzy państwowej i walki o tą władzę. Stosunki władzy analizował w kontekście nowoczesnego państwa narodowego, które stanowiło jego zdaniem najbardziej zaawansowaną organizację polityczną w historii. Nowoczesne państwo w czasach Webera różniło się od innych organizacji społecznych i politycznych tym, że posiadało monopol prawomocnego posługiwania się przemocą. Stosowanie przemocy w majestacie prawa stanowiło swoisty dla suwerennego państwa instrument działania politycznego

Weber (2002, s.1023) pisał, że ”Polityka to dążenie do udziału we władzy lub do wpływu na podział władzy, czy to między państwami, czy w ramach państwa między grupami ludzi(…) Kto uprawia politykę ten dąży do władzy, albo jako środka dla innych- idealnych lub egoistycznych, celów, albo dla niej samej, by rozkoszować się poczuciem prestiżu, jaki ona daje”. Państwo jako związek polityczny to struktura władzy, stosunek panowania człowieka nad człowiekiem wspierany przez prawomocną przemoc. Wyróżnikiem ról politycznych jest ich związek z aktualną konstelacją władzy. Weber (2002, s. 1037) wskazuje na różnice między pozycją urzędnika i polityka. Urzędnik powinien bezstronnie administrować powierzoną sobie sferą spraw. Nie powinien uprawiać polityki, powinien sprawować swój urząd sine ira et studio, czyli „bez gniewu i upodobania”. Natomiast polityk jest z definicji stronniczy. Stronniczość, walka, namiętnośćira et studium -stanowią żywioł polityka, zwłaszcza politycznego przywódcy. Polityk decyduje i ponosi odpowiedzialność za swoje decyzje, natomiast urzędnik wykonuje polecenia nawet jeśli uważa je za błędne. Instytucjonalnym wyrazem walki politycznej jest przede wszystkim rywalizacja partii politycznych o władzę w państwie

We współczesnej (zachodniej) teorii polityki koncepcja polityki/polityczności Maxa Webera pozostaje aktualna. Walka o władzę we współczesnych demokracjach jest powszechnym wyróżnikiem działania politycznego Jednak obecnie rzadko wskazuje się na przemoc jako cechę wyróżniającą demokratyczna politykę. Ci którzy zgadzają się z weberowskim rozumieniem państwa i polityki zwracają uwagę że polityczność rządów w każdym typie reżimu polega na gwarantowaniu przestrzegania stanowionych przez organy państwa praw. Do tego niezbędna jest możliwość użycia przemocy w majestacie prawa (Przy założeniu demokratycznej procedury tworzenia prawa). Zdaniem brytyjskiego politologa P. Nicholsona (2006) możność stosowania przemocy dla zapewnienia posłuchu wobec rządu jest najważniejszym kryterium polityczności, zarówno w polityce wewnętrznej jak też międzynarodowej.

Tu i tam państwa stanowią suwerenne prawa dla swoich obywateli. W każdym społeczeństwie istnieje zakres konfliktowych sytuacji, których rozwiązanie może wymagać decyzji o zastosowaniu siły i zdaniem autora, tylko te decyzje podejmowane na szczeblu rządu mają polityczny charakter (Ibidem, s. 50). Decyzje polityczne podejmowane są przez rządy, które mogą się posłużyć środkami legalnej przemocy w celu wymuszenia przestrzegania prawa.

Podobne prace

Do góry