Ocena brak

Polityka: historia i analiza pojęcia - Tradycje antyczne

Autor /Felek Dodano /18.07.2011

Teoretyczna refleksja o naturze zjawiska zwanego polityką ewoluowała przez wieki od ery starożytnej do późnej nowoczesności. Dla wolnych obywateli starożytnych miast greckich, w szczególności dla Ateńczyków, polityka oznaczała uczestnictwo w codziennym życiu wspólnoty państwowej. Było to zajęcie traktowane w kategoriach obowiązku obywatelskiego i najważniejsze w życiu wolnej społeczności ateńskiej. Aktywność jednostki (obywateli płci męskiej) w sferze publicznej miała wynikać z samej natury człowieka, którą Arystoteles określił słynnym terminem „zwierzę polityczne”.

Wybitny ateńczyk Perykles wyraził stosunek swoich rodaków do ich ojczystego miasta-państwa w następujących słowach : „Nasze miasto jest otwarte dla świata. Tutaj każda jednostka jest zainteresowana nie tylko swoimi własnymi sprawami, ale także sprawami całego państwa. Nawet najbardziej zapracowane jednostki są bardzo dobrze poinformowane o ogólnych sprawach politycznych (…). O człowieku, który wcale nie interesuje się polityką nie mówimy, że zajmuje się własnymi sprawami, ale że nie ma on czego tutaj szukać (…) Powinniście kierować codziennie swoje oczy na Ateny, podziwiać ich wielkość i darzyć miłością. Kiedy uświadomicie sobie wielkość Aten, pomyślcie o tym, że jest ona dziełem ludzi obdarzonych duchem przygody, którzy rozumieli swój obowiązek… „(cyt za : Barber & Watson, 1988, s. 27).

Dla starożytnych Greków sfera polityki wyznaczana była granicami miasta-państwa. Ich świadomość polityczna nie wykraczała poza niewielką z dzisiejszej perspektywy społeczność polis. Miasta greckie żyły w izolacji od siebie, a stosunki między nimi częściej przybierały charakter konfliktów i wojen, niż współpracy w ramach panhellenizmu. Klasyczna myśl polityczna aż do końca samodzielnego bytu greckich miast-państw utożsamiała pojęcie sfery politycznej z ograniczonym terytorialnie wymiarem polis. Praktyczne funkcjonowanie polis było synonimem jej politycznego charakteru i mogło się w przekonaniu klasyków greckiej myśli politycznej realizować wyłącznie w granicach małego miasta-państwa. Dopiero po wojnie Peloponeskiej w greckich miastach -państwach zaczęła się rozwijać myśl federacyjna, której autorzy poszukiwali form jednoczenia się państw- miast w większe i silniejsze jednostki polityczne. Głównym przedmiotem zainteresowań klasycznej filozofii politycznej był problem dobrego państwa oraz relacje etyki i polityki.

W dalszej części scharakteryzuję w zarysie koncepcje rozumienia polityki przez najwybitniejszych myślicieli politycznych greckiej starożytności- Platona i Arystotelesa. Następnie omówię koncepcje definiowania polityki przez Machiavellego Marksa, Webera i Szkoły Chicagowskiej. W ostatniej części przedstawię sposoby definiowania polityki we współczesnej politologii.

Podobne prace

Do góry