Ocena brak

POLITOLOGIA JAKO NAUKA EMPIRYCZNA - Przedmiot badania empirycznej politologii – założenia filozoficzne.

Autor /Mirek Dodano /15.06.2011

Wzorzec analityczno – empiryczny nauki - 3 ogólne warunki wstępne:

1. zgoda co do tego, że istnieje świat zewnętrzny + że posiada on pewne właściwości niezależne od ludzkich spostrzeżeń,

2. zgoda co do celu prowadzonych badań,

3. zgoda co do tego, że poznanie w ogóle jest możliwe.

świat społeczny istnieje na zewnątrz nas, jest uporządkowany i ustrukturowany → możliwa w nim jest regularność, schematy zaistnienia zdarzeń, a co za tym idzie – człowiek nie jest istotą w pełni autonomiczną;

U podstaw wiedzy naukowej leży dążenie do poznania pozasubiektywnej rzeczywistości. Badania naukowe opisują tę rzeczywistość i porządkują zgodnie z naszymi możliwościami poznawczymi i wyobraźnią, a więc niekoniecznie prowadzą do konstatacji tego, co się rzeczywiście wydarza.

We wzorcu analityczno – empirycznym zjawiska społeczne1 jawią się jako elementy rzeczywistości „zewnętrznej”, trwają i narzucają się niezależnie od naszej chęci i woli. Bez znaczenia jest nasza wiedza bądź niewiedza o nich. Są one konieczne, podobnie jak fakty przyrodnicze. Fakty społ. są tym, co człowiek wytwarza i dodaje do natury. Ich istnienie jako „rzeczy” sprawia, że jawią się one jako przyczyna obserwowanych regularności ludzkich poczynań, a w konsekwencji porządku społ. Wzorzec analit.-empir. uznaje, że zjawiska społ. nie są czymś przypadkowym i chaotycznym, lecz wykazuje wystarczający poziom uporządkowania i powtarzalności, aby je poddać empirycznemu badaniu naukowemuprzekonanie, że możemy badać także samych siebie, mimo że jako podmiot poznający, a zarazem przedmiot poznania, należymy do tego samego świata.

Model analit.-empir. nauki ma znaczenie dla nauk społecznych, gdy bada się rzeczywiste zjawiska, dające się badać empirycznie, poddające się opisowi i wyjaśnieniu, które to pozwalają na formułowanie uogólnień i teorii, nadających tym obserwowalnym faktom sens.

fakty społ. należy badać obiektywnie, w bezpośrednim doświadczeniu zmysłowym, intersubiektywnie sprawdzalnym i komunikowalnym – dokładnie tak, jak bada się wszystkie inne rzeczy zewnętrzne.

Nauki społ. jako dyscypliny empiryczne gromadzą wiedzę, o której sądzi się, że udziela rzetelnych, wiarygodnych i sprawdzonych informacji o tym, jak rzeczy mają się naprawdę.

W nauce nic nie jest w skończony sposób poznane, prawdziwości nigdy nie można ostatecznie dowieść, można jedynie tymczasowo uznać konstatację za prawdziwą. Konieczna jest ciągła troska o sprawdzanie i uzasadnianie prawdziwości wiedzy naukowej.

Model analit.-empir. wymaga oparcia na bezpośrednim doświadczeniu zmysłowym, jednak do wielu zdarzeń da się dotrzeć tylko pośrednio na podstawie obserwowanych skutków. Co więcej obserwowanie nie jest „czystym” odwzorowaniem przedmiotów, lecz jest zależne od terminów, pojęć, teorii czyli wiedzy posiadanej.

W modelu tym panuje przekonanie, że wiedza naukowa przewyższa ignorancję, ponieważ w nauce nie chodzi o każdą wiedzę, ale tylko o wiedzę prawdziwą. Jednak wiedza naukowa ulega ciągłej zmianie, zawsze jest cząstkowa, zawsze dopuszcza modyfikację. → Siła i słabość podejścia naukowego leży w naturze prawdy, która nie jest pewna i nie można jej ostatecznie dowieść, ale z dążenia do niej nie można również zrezygnowaćprawda jest bowiem celem nauki. Wiedza ustalona metodą naukową oferuje nam jedynie przypuszczalną prawdę, obciążoną naszą subiektywnością i „infrastrukturą świadomości”, niczego jednak lepszego w zamian nie mamy. To nie wystarcza, by ogłosić koniec nauki.

Słabością współczesnej nauki stała się ta „epistemologiczna niepewność”, ale owe wątpliwości zostały sformułowane właśnie na skutek samej nauki. Jedną z przyczyn, dla których nauka nadal jest tak prężna, jest jej samoświadomość, ustawiczne kwestionowanie samej siebie.

1 Zjawisko społeczne – to zbiory kolektywnych zjawisk, np.: powszechnie żywione przekonania, grupowe standardy zachowań, instytucje, które są wzorcami działań społ., reprodukowanymi w pewnym przedziale czasu i na określonym terytorium.

Do góry