Ocena brak

Pojęcie osoby, pojęcie „ja”- Persona łacińska

Autor /Stefan Dodano /03.08.2011

Wiadomo, jak klasyczne jest  łacińskie pojęcie  persona: maska, maska tragiczna, maska obrzędowa i maska przodka. Powstało ono w początkach cywilizacji łacińskiej. [...] Spośród wielkich i bardzo starych społeczeństw, które pierwsze uświadomiły sobie pojęcie  persona,  dwa wynalazły je, by tak rzec. One też rozwiązały je definitywnie w ostatnich wiekach przed naszą erą. Ich przykład jest pouczający: są to Indie bra-mińskie i buddyjskie oraz starożytne Chiny.

Indie

Wydaje się, że Indie są najstarszą cywilizacją, w której pojawiło się pojęcie jednost-ki, jej  świadomości, co więcej, pojęcie „ja”,  ahamkara,  „kształtowanie ja”, i określenie świadomości indywidualnej; aham = „ja” (jest to identyczne słowo indo-europejskie co  ego).  Słowo  ahamkara  jest oczywiście słowem technicznym, wy-kształconym przez szkołę jasnowidzów, którzy byli ponad wszelkimi złudzeniami psychologicznymi. Filozofia sankhja, która bezpośrednio poprzedzała buddyzm, zwra-cała uwagę na złożony charakter rzeczy i duchów (sankhja  znaczy dokładnie złożo-ność), uważała ,  że „ja” ma charakter rzeczy iluzorycznej. Buddyzm w pierwszym okresie swojej historii uznał „ja” za element dający się oddzielić i usunąć ze  skand-ha, mnichom zaś zalecał jego unicestwienie.

Chiny

[...] Imiona, forma  życia jednostki, jej „oblicze” (my również zaczynamy tak się wyrażać) są wyznaczane przez kolejność narodzin, pozycję i grę klas społecznych. Indywidualność jednostki to jej ming,  jej imię. Chiny zachowały archaiczne pojęcia. Jednocześnie nadały indywidualności charakter bytu wiecznego i nie dającego się roz-łożyć. Imię, ming, to rzeczownik zbiorowy, to rzecz przybyła skądinąd, nosił je od-powiedni przodek i otrzyma je potomek aktualnego posiadacza. [...]

Do góry