Ocena brak

Pojęcie osoby, pojęcie „ja” - Osoba: Fakt moralny

Autor /Stefan Dodano /03.08.2011

Postęp to przede wszystkim zasługa stoików, których woluntarystyczna, oso-bowa moralność mogła wzbogacić rzymskie pojęcie osoby [...] Do sensu prawnego dodany zostaje sens moralny, sens bycia  świadomym, niezależnym, wolnym i odpo-wiedzialnym. Świadomość moralna wprowadza świadomość do jurydycznej koncepcji prawa. Do funkcji, do godności, do powinności, do praw dodana zostaje osoba moral-nie świadoma. [...]

Od codziennego użycia w łacinie, słowo uzyskało w końcu to zna-czenie u Greków, u Diodora z Sycylii, u Lukiana, u Dionizosa z Halikarnasu i świa-domość samego siebie stała się udziałem osoby moralnej. Epiktet zachowuje jeszcze znaczenie dwóch podobizn, którymi posiłkowała się ta cywilizacja, kiedy pisze (cytuje te słowa Marek Aureliusz): „wyrzeźbij swoją maskę”, „upozuj swoje indywiduum”, swój „typ” i swój „charakter”; proponuje w ten sposób zabieg, który u nas stał się ra-chunkiem sumienia. Renan dostrzegł znaczenie tego momentu w rozwoju Ducha.

Pojęciu świadomości brakowało jeszcze silnej podstawy metafizycznej. To ma ono do zawdzięczenia chrześcijaństwu.

Do góry