Ocena brak

Pojęcie i rodzaje funkcji prawa pracy

Autor /Achacy Dodano /05.12.2011

Przez pojęcie prawa pracy rozumie się założone w jego normach podstawowe cele, jakie stawia sobie przyjęta regulacja prawna, ujęta w określone kierunki oddziaływania norm prawniczych.

W polskim naukowym piśmiennictwie prawniczym przyjmuje się z reguły, że prawo pracy spełnia dwie podstawowe funkcje charakterystyczne dla tej gałęzi prawa a mianowicie:

-funkcja ochronna,

-funkcja organizacyjna

Wskazuje się ponadto, że prawo to realizuje także dwie inne funkcje:

-wychowawczą,

-rozdzielczą,

Funkcje te realizują wprawdzie odmienne zadania lecz ich kierunki działania nie są sobie przeciwstawne. Wręcz odwrotnie, splatają się one ze sobą i wzajemnie uzupełniają. Dotyczy to w szczególności funkcji ochronnej i organizacyjnej.

Ochronna funkcja prawa pracy

Jednym z podstawowych celów przyświecających prawu pracy i wytyczających kierunki jego oddziaływania na społeczne stosunki pracy jest ochrona interesów pracowników, jako faktycznie słabszej strony stosunku pracy.

Funkcja ochronna prawa pracy, leżąca u podstaw jego powstania i rozwoju jest więc immanentnie związana z istotą tej gałęzi prawa i wyraża pewne ogólne, uniwersalne prawidłowości jego działania. Określa ona bowiem jeden z istotnych celów realizowanych przez prawo pracy w każdym państwie i w naszych warunkach znajduje wyraz nie tylko w treści jego przepisów, lecz także w mechanizmie ich funkcjonowania.

W szerszej treści przepisy te zmierzają bowiem do takiego ukształtowania warunków pracy, by zapewniały one:

-ochronę zdrowia i życia pracowników,

-niezbędny do regeneracji sił wypoczynek,

-gwarantowane minimum wynagrodzenia

-ochronę trwałości stosunku pracy itd.

Chronią one szeroko pojęte interesy pracowników, ustalając niektóre ich prawa w sposób wiążący podmiot zatrudniający zarówno stosunku do pracowników, jak i w stosunku do państwa, a także wyznaczając granicę maksymalnych obowiązków, jakie mogą być nakładane na pracowników, oraz minimum uprawnień z jakich powinni oni korzystać Stwarzają więc pracownikom ważne dla nich gwarancje, zapewniające określony standard ich praw i obowiązków. Zakres działania przepisów realizujących ochronna funkcje prawa pracy dotyczy reguły wszystkich pracowników. Niezależnie jednak od powszechnej ochrony interesów ogółu pracowników, niektóre grupy pracowników, ze względu na płeć, wiek, warunki pracy itp. Korzystają z dodatkowej szczególnej ochrony.

Funkcja ochronna prawa pracy wyraża się nie tylko w samym ustaleniu treści i granic prawa i obowiązków pracowników, lecz także w charakterze i mechanizmie ustalających je przepisów. Przepisy te nie zezwalają bowiem na odstępstwa od ustalonego ustawowo wymiaru uprawnień pracowniczych oraz zakresu i rozmiaru obowiązków w sposób niekorzystny dla pracowników, chroniąc ich przed możliwością zwiększenia obowiązków lub uszczuplenia uprawnień bądź w umowie o pracę, bądź w układach zbiorowych pracy lub aktach niższego rzędu.

Funkcja ochronna wyraża się również w przyjęciu takich konstrukcji prawnych poszczególnych instytucji prawa pracy(wypowiedzenie umowy o pracę, wypłaty gwarancyjne, odpowiedzialność materialna pracowników), które w szczególny sposób chronią interesy pracowników odstępując od ogólnych zasad przyjętych w stosunkach zobowiązujących.

Ochronna funkcja prawa pracy wyraża się wreszcie w zabezpieczeniu przyznanych pracownikowi uprawnień. Zabezpieczenie to następuje w dwojaki sposób:

a)przez kontrolę przestrzegania tych uprawnień przez pracodawców, dokonywanych z urzędu przez wyrażone do tego organy(głównie inspekcję pracy) i pociąganie do odpowiedzialności winnych naruszenia tych uprawnień,

b)przez doprowadzenie do ich realizacji w drodze dochodzenia przez pracownika naruszonych uprawnień przed komisją pojednawcza, sądem pracy i ubezpieczeń społecznych

Dochodzenie do tych uprawnień przed sądem nie tylko zostało zwolnione od opłat

Sądowych, co umożliwia faktyczne korzystanie z ich ochrony w postępowaniu sądowym, lecz także oparte zostało na zmodyfikowanych przy rozstrzyganiu sporów z zakresu prawa pracy.

Realizacja tej funkcji prawa pracy polega więc na stworzeniu pracownikom możliwie najbardziej dogodnych i bezpiecznych warunków pracy, nakreśleniu minimalnego standardu ich praw i obowiązków, zapewnieniu stałości tych uprawnień i ich prawidłowego przestrzegania. Przyczynia się zatem do ukształtowania poczucia stabilizacji i bezpieczeństwa pracownika do większego skoncentrowania uwagi na samym procesie pracy, stwarzając jednocześnie szersze możliwości jego osobistego rozwoju.

Podobne prace

Do góry