Ocena brak

Pojęcie i rodzaje czasu pracy

Autor /Achacy Dodano /05.12.2011

Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. (art. 128 kp)

Rodzaje czasu pracy:

podstawowy czas pracy, przedłużony czas pracy, skrócony czas pracy, nienormowany czas pracy, przerywany czas pracy.

1.Podstawowy czas pracy.

Podstawowy czas pracy określony w kodeksie pracy jest to czas nie przekraczający 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 miesięcy. Z wyjątkiem pracy w budownictwie, rolnictwie i hodowli, przy pilnowaniu mienia lub osób, a także wykonywaniu prac użytecznych społecznie lub służących zaspokajaniu codziennych potrzeb ludności gdzie może być wprowadzony okres rozliczeniowy nie przekraczający 6 miesięcy lub w nietypowych warunkach organizacyjnych lub technicznych – nie przekraczający 12 miesięcy. Przedłużony okres rozliczeniowy do 6 lub 12 miesięcy we wskazanych wyżej rodzajach pracy może nastąpić tylko w układach zbiorowych lub za zgodą zakładowej organizacji związkowej a gdy takiej nie ma to trzeba zawiadomić inspektora pracy. W niektórych przypadkach w których uzasadnione jest to rodzajem pracy lub jej organizacji może być podwyższony z 8 do 10 lub 12 godzin dobowy wymiar czasu pracy (np. dla kierowców w transporcie samochodowym).

Nie dotyczy: pracownic w ciąży oraz karmiących dziecko piersią, pracowników pracujących w warunkach szkodliwych dla zdrowia, pracownic opiekujących się dzieckiem do lat 4 oraz pracownic będących opiekunami tego dziecka.

2.Przedłużony czas pracy.

Za przedłużony czas pracy uważa się taki wymiar czasu pracy, który przekracza 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Przedłużony czas pracy dotyczy tylko pracowników zatrudnionych w ruchu ciągłym. Czas pracy może być przedłużony do 48 godzin przeciętnie na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym (nie dłuższy niż 4 tygodnie). W tych granicach nieraz czas pracy jednego dnia w niektórych tygodniach może wynosić 12 godzin. Jednakże praca w przedłużonym czasie jest pracą w godzinach nadliczbowych.

3.Skrócony czas pracy.

Skrócony czas pracy to czas kształtujący się poniżej ogólnej normy 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo.

Ze skróconego czasu pracy mogą korzystać;

-młodociani w wieku 15-16 lat, których dzienny czas pracy wynosi 6 godzin,

-pracownicy służby zdrowia, których czas pracy wynosi 7 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo a dla niektórych 6 godzin na dobę i 30 godzin tygodniowo,

-nauczyciele, pracownicy naukowi i inne grupy zawodowe,

-pracownicy zatrudnieni w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub szczególnie uciążliwych,

Skrócenie czasu pracy może polegać na zmniejszeniu dziennego lub tygodniowego czasu pracy albo na ustanowieniu przerw wliczonych do czasu pracy. Obecnie skrócenie czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może nastąpić na podstawie układów zbiorowych pracy lub regulaminów pracy.

4.Nienormowany czas pracy.

Nienormowany czas pracy to czas pracy który nie został ściśle określony godzinowo, lecz wynika z zakresu zadań, które winien realizować w ciągu dnia roboczego pracownik. W rzeczywistości jest to czas, który nie powinien przekraczać podstawowego wymiaru czasu pracy, a gdy już przekroczy to nie przysługuje pracownikowi dodatkowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Może być wprowadzony w układach zbiorowych pracy lub poprzez umowę o pracę.

5.Przerywany czas pracy.

Przerywany czas pracy może być wprowadzony, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy. Polega na tym, że po określonym czasie pracy następuje przerwa nie dłuższa niż 5 godzin, po której pracownik podejmuje dalszą pracę. Czas ten może być wprowadzony w drodze ustalenia w zakładowym lub ponadzakładowym układzie zbiorowym pracy a gdy nie ma to na podstawie umowy o pracę.

Przerywany czas pracy nie obejmuje pracowników zatrudnionych w ruchu ciągłym, których czas pracy został przedłużony do 10 lub 12 godzin na dobę.

W systemie przerywanego czasu pracy może być tylko jedna przerwa (nie dłuższa niż 5 godzin), której nie wlicza się do czasu pracy.

Podobne prace

Do góry