Ocena brak

Pojęcie i geneza integracji – procesy integracyjne w Europie po II wojnie

Autor /Arnold Dodano /25.07.2011

Zagadnienie europeizacji Europy. Koncepcja zjednoczonej Europy objawiła się już wielokrotnie w historii teorii i praktyki stosunków międzynarodowych. Jej namiastką była średniowieczna Europa „rodziny chrześcijańskiej”. Myśl ta przewijała się w planach tworzonych przy powoływaniu Ligi Narodów. Również w okresie po zakończeniu II wojny światowej i w czasach wielopłaszczyznowego rozbicia jedności Europy idea przywrócenia jej rangi zawartego i w pewnym sensie niezależnego obszaru stosunków międzynarodowych powróciła w koncepcjach gen.Ch. de Gaull’a.

Brak obiektywnych warunków do realizacji planu kontynentalno-politycznej jedności Europy ujmowanej od Atlantyku do Uralu spowodował fiasko tych zamysłów. W zamian następował rozwój koncepcji subregionalnych. Sprzyjające warunki do odzyskania przez Europę przynależnej jej pozycji w układzie globalnym oraz przezwyciężenia istniejących sprzeczności i podziałów pojawiły się dopiero w połowie lat 80-tych. Szczególna role, zwłaszcza w początkowym okresie, odegrały tu zmiany w polityce zagranicznej Związku Radzieckiego, bez których nie można byłoby zrealizować późniejszych zadań.

Dopiero wtedy można było realizować nowy model stosunków w regionie. Celem procesu określanego „europeizacją” Europy jest więc: przywrócenie regionowi niezależności politycznej; podniesienie znaczenia Europy na arenie międzynarodowej; zapobieżenie niebezpieczeństwu wojny nuklearnej w Europie; podniesienia rangi gospodarczej regionu i dobrobytu jego mieszkańców; sprostanie wyzwaniom ekonomicznym, które niesie rozwój nowych centrów gospodarki światowej, np. strefy Pacyfiku; przywrócenie znaczenia wartościom kultury europejskiej i ochrona jej tożsamości cywilizacyjnej; powstrzymanie zagrożeń ekologicznych; wprowadzenie demokratycznych struktur w układ stosunków wewnątrz europejskich.

Realizacja jedności europejskiej jest zadaniem trudnym, gdyż oprócz silnych przesłanek pozytywnych istnieją również poważne przeszkody. Część z nich ma charakter historyczny, a inne stworzył długotrwały podział na bloki. Nowe problemy pojawiły się w wyniku rozpadu dotychczasowych struktur terytorialno-politycznych i ekonomicznych oraz wprowadzenia nowych mechanizmów w obrocie międzynarodowym:

*bariera suwerenności, wiążąca się z rozbieżnościami w ujmowaniu jej przez różne grupy państw, a nawet poszczególne kraje;

*spory terytorialne, które uzewnętrzniły się w ostatnim okresie na dawnych obszarach „politycznego” Wschodu;

*rozbudzenie nacjonalizmów, które to zjawisko występuje w całej Europie, lecz najgroźniejsze skutki niesie dla obszarów Europy Środkowej i Wschodniej;

*struktury subregionalne, istniejące już wcześniej i obecnie tworzone;

*powrót do polityki imperialnej, którą okresowo próbują prowadzić władze Rosji.

Poważne przeszkody w tworzeniu jedności europejskiej niosą tez ze sobą kwestie ekonomiczne, których specyfika polega na tym, że nie można ich rozwiązać w krótkim okresie. Sygnalizowane są też problemy wynikające z różnic kulturowych, religijnych, edukacyjnych itp. W tak skomplikowanym układzie proces „europeizacji” Europy nie będzie przebiegał bezkonfliktowo.

Do góry