Ocena brak

POJĘCIE GMINY

Autor /DobryDuszek Dodano /20.07.2011

  • Gmina jest wzorcem i punktem wyjścia dla wszystkich rozwiązań samorządowych. Początkowo uważana była za pierwotną wspólnotę o charakterze przedpaństwowym, opierającą swój byt na naturalnym prawie lokalnych zbiorowości ludzkich do decydowania o własnych sprawach.

  • Takie ujęcie gminy stawiało ją w opozycji wobec państwa, szczególnie zaś administracji rządowej. Jednak traciło ono stopniowo na znaczeniu w miarę modyfikacji oraz odchodzenia od doktryny i praktyki państwa liberalnego. Zakwestionowano je ostatecznie w okresie międzywojennym, gdy w wielu państwach europejskich samorząd został ograniczony w wyniku autorytarnych przekształceń ustrojowych.

  • Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym przyjmuje w art.1, że przez gminę należy rozumieć wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium. Użycie przez ustawodawcę pojęcie wspólnoty na oznaczenie wszystkich mieszkańców terytorium wyodrębnionego prawnie ma walor kwalifikujący, którego nie można brać dosłownie. Pojęcie to jest raczej wyrazem pewnej idei osobności gminy niż wartością, z którą można by wiązać jakiekolwiek skutki prawne.

  • Ponieważ gmina jest zbiorowością o charakterze terytorialnym, jej drugim elementem składowym jest obszar. Gmina jest zatem prawnie zorganizowanym terytorialnym związkiem osób określonych w ustawie jako wspólnota samorządowa. Pozbawienie gminy jej obszaru ma zasadnicze znaczenie, gdyż gmina nie może bez tego elementu istnieć.

  • Przekształcenia w składzie osobowym gminy nie mają wpływu na jej dalszy byt prawny. Raz utworzona gmina usamodzielnia się wobec swych członków. Nie mogą oni podjąć prawnie skutecznej uchwały o rozwiązaniu wspólnoty Gmina nie ma prawa samorozwiązania się.

  • Teza ta ma również odniesienie do innych działań organizacyjnych wobec gmin, takich jak łączenie gmin, ustalanie ich granic i nazw, tworzenie nowych gmin. Odpowiednie rozstrzygnięcia, dotyczące tworzenia, łączenia, znoszenia i ustalania granic gmin podejmowane przez Radę Ministrów w formie rozporządzenia, uzależnione są jedynie od przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami gminy.

  • Formy bezpośredniego uczestnictwa mieszkańców w rozstrzyganiu o sprawach gminy poddane są reglamentacji ustawowej i ograniczone w naszym systemie prawnym w zasadzie do głosowania wyborczego, referendum oraz udziału w zebraniu wiejskim. Mieszkaniec gminy nie ma więc bezpośredniego wpływu na żadną decyzję organów samorządowych.

  • Obecnie mamy 2424 gminy oraz miasto stołeczne Warszawę, które jest gminą mającą status miasta na prawach powiatu. (dane z Bocia z 2004 roku. Według Wikipedii aktualnie mamy 2478 gmin)

  • Ustawa o samorządzie gminnym przyjmuje w zasadzie jednolity model gminy, bez rozróżnienia gmin „wiejskich” i „miejskich”. Rozróżnienie to ma ograniczony charakter zwężony do:

  1. Nazewnictwa organów jednoosobowych; w gminie wiejskiej funkcjonuje wójt, a w gminie miejskiej burmistrz lub prezydent

  2. Terytorialnego podziału wewnętrznego gminy oraz organów jednostek wewnętrznych; w gminie wiejskiej są sołectwa z zebraniami wiejskimi i sołtysami, a w gminie miejskiej dzielnice (osiedla) z radami dzielnicowymi (osiedlowymi) oraz zarządami

  3. Trybu nadawania gminie (a właściwie jednostce osadniczej) charakteru miasta (w drodze rozporządzenia Rady Ministrów) po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami

  4. Sytuacji organizacyjnej gmin powyżej 300 tys. mieszkańców, gdzie projekty ich statutów podlegają uzgodnieniu z Prezesem Rady Ministrów na wniosek Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

  5. Sytuacji miast, którym przysługują prawa powiatu

  6. Szczególnej sytuacji miasta stołecznego Warszawy, którego ustrój uregulowany jest w drodze ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy.

    • Ustawa gminna dopuszcza także wynikające z ustaw odrębności ustroju gmin wykonujących zadania o szczególnym charakterze. Odnosi się to szczególnie do gmin uzdrowiskowych oraz górniczych.

Podobne prace

Do góry