Ocena brak

Pojęcie, forma, okresy, terminy i tryb wypowiedzenia umowy o pracę

Autor /Achacy Dodano /05.12.2011

Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronnym oświadczeniem woli jednej ze stron, które ma na celu zakończenie istniejącego stosunku prawnego po upływie okresu wypowiedzenia. Skuteczność oświadczenia woli niezależna jest więc od zgody drugiej strony i wypowiedzenie uważa się za dokonane również wówczas, gdy druga strona odmawia przyjęcia go do wiadomości.

W drodze wypowiedzenia może zostać rozwiązana zarówno umowa na okres próbny, czas określony, jak i na czas nie określony. Nie można natomiast wypowiedzieć umowy zawartej na czas wykonania określonej pracy.

Rozwiązanie umowy na okres próbny może nastąpić w drodze wypowiedzenia jedynie przed upływem okresu próbnego, tzn. gdy strony chcą wcześniej rozwiązać tę umowę.

Również umowa zawarta na czas określony może być rozwiązana za wypowiedzeniem tylko wtedy, gdy wypowiedzenie zmierza do rozwiązania tej umowy przed upływem czasu, na który była zawarta, oraz jedynie wówczas, gdy:

  1. umowa została zawarta na okres dłuższy niż 6 miesięcy;

  2. strony wyraźnie przewidziały taką możliwość w treści umowy (art. 33 k.p.). Oba te warunki muszą być spełnione. Nie każda więc umowa zawarta na czas określony może być wypowiedziana przed upływem jej okresu.

Forma

W myśl przepisów kodeksu pracy, każde wypowiedzenie umowy o pracę, niezależnie od rodzaju wypowiadanej umowy, powinno nastąpić na piśmie (art.30 § 3 k.p.), a ponadto oświadczenie pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę powinno zawierać pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy(art. 30 § 5 k.p.).

Wypowiedzenie przez pracownika umowy o pracę bez zachowania formy pisemnej musi być dokonane w taki sposób, oświadczenie to było na tyle wyraźne i jednoznaczne, aby nie budziło żadnych wątpliwości co do jego treści.

Istotnym elementem konstrukcji wypowiedzenia umowy o pracę są okresy i terminy wypowiedzenia. Zapewniają one bowiem ochronę interesów stron stosunku pracy oraz sprzyjają lepszemu zabezpieczeniu rytmiczności procesu pracy.

Okres wypowiedzenia to czas, jaki musi upłynąć między złożeniem oświadczenia woli stron o wypowiedzeniu a rozwiązaniem tej umowy w następstwie złożonego wypowiedzenia.

Termin wypowiedzenia to zastrzeżony przez ustawodawcę dzień, w którym winien kończyć się okres wypowiedzenia.

Długość okresu wypowiedzenia została zróżnicowana w zależności od rodzaju umowy.

a)umowa na okres próbny - okres wypowiedzenia ustalony został odmiennie dla pracowników o okresie próbnym:

-nie przekraczającym 2 tyg. – 3 dni robocze

-dłuższy niż dwa tyg. – tydzień

-3 miesiące – 2 tyg.

b)umowa na czas określony – okres wypowiedzenia jednolity, wynosi 2 tyg.

c)umowa na czas nie określony - okres wypowiedzenia zróżnicowany w zależności od stażu pracy u danego pracodawcy, wynosi:

-2 tygodnie – jeżeli pracownik był zatrudniony przez okres krótszy niż 6 miesięcy

-miesiąc - jeżeli pracownik był zatrudniony przez okres co najmniej 6 miesięcy

-3 miesiące - jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Do okresu pracy u danego pracodawcy wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia u tego pracodawcy, niezależnie od występujących przerw między tymi zatrudnieniami.

Terminy wypowiedzenia, ustalające, w jakim dniu kończy się okres wypowiedzenia, dotyczą wszystkich wypowiadanych umów o pracę. Jeżeli okres wypowiedzenia liczony jest w tygodniach, kończy się w sobotę, a gdy jest liczony w miesiącach – w ostatnim dniu miesiąca. Okresy wypowiedzenia nie mogą być skracane. Wynika to z art. 49 k.p., który stwierdza, że w razie zastosowania okresu wypowiedzenia krótszego niż wymagany, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu wymaganego, a pracownikowi przysługuje wynagrodzenie do czasu rozwiązania umowy.

W okresie wypowiedzenia umowy o pracę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie nowej pracy w wymiarze dwóch dni roboczych w okresie wypowiedzenia nie przekraczającego miesiąca i trzech dni roboczych w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia(art. 37 k.p.).

Tryb wypowiedzenia umowy o pracę został ukształtowany odmiennie przy wypowiadaniu umów o pracę zawartych na okres próbny i na czas określony, odmiennie zaś przy wypowiadaniu umów zawartych na czas nie określonych. Różnica jest dość znaczna, preferowane są umowy o pracę na czas nie określony, przyjęto zasadę, że wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę na czas nie określony winno być uzasadnione.

W stosunku do umów zawartych na okres próbny, czas określony i wypowiadanych przez pracownika umów na czas nieokreślony, tryb ten sprowadza się do oświadczenia woli przy zachowaniu formy, okresu i terminu wypowiedzenia. Natomiast wypowiedzenie przez pracodawcę umowy zawartej na czas nie określony powinno być dodatkowo poprzedzone społeczną kontrolą zasadności zamiaru wypowiedzenia umowy, dokonany przez zarząd zakładowej organizacji związkowej, której pracownik jest członkiem lub która podjęła się jego obrony. Celem takiej kontroli jest weryfikacja przyczyn uzasadniających wypowiedzenie, należy więc rozważyć, jakie przyczyny uzasadniają dokonanie wypowiedzenia. Za kryteria oceniające zasadność wypowiedzenia można przyjąć: prawo pracodawcy do prowadzenia polityki racjonalnego zatrudnienia zapewniające prawidłowe kształtowanie składu załogi oraz wywiązywanie się pracownika ze spoczywających na nim obowiązków. Przyczyna powinna być prawdziwa, obiektywna i konkretna.

Zarząd związkowej organizacji związkowej w określonym terminie może ustosunkować się do zgłoszonego zamiaru wypowiedzenia. Nie zgłoszenie przez zarząd oznacza zaaprobowanie zamiaru pracodawcy.

W przypadku uznania, że podane przez pracodawcę przyczyny nie uzasadniają wypowiedzenia, zarząd zoz może w ciągu 5 dni od przedstawienia sprawy wypowiedzieć się w sprawie zgłoszonego zastrzeżenia. Dopiero po uzyskaniu stanowiska ogólnokrajowej organizacji związkowej lub upływie terminu przewidzianego na zajęcie stanowiska, pracodawca może podjąć decyzję w sprawie dokonania wypowiedzenia.

Tryb ten jest obligatoryjny i jego niezachowanie stanowi podstawę do uznania przez sąd pracy wypowiedzenia umowy za bezskuteczne lub przywrócenia do pracy.

Podobne prace

Do góry