Ocena brak

Pojęcie długu publicznego

Autor /Wawrzyniec Dodano /08.12.2011

Dług publiczny można określić jako łączne finansowe zobowiązania podmiotów sektora publicznego z tytułu finansowania nadwyżki wydatków publicznych ponad dochody publiczne sformułowane w poprzednich okresach, z uwzględnieniem wzajemnych zobowiązań. Państwowy dług publiczny bywa określany jako suma ciążących na państwie zobowiązań pieniężnych mających źródło w akcie pożyczki lub jako całość nie zapłaconych kwot deficytów z lat poprzednich, tworzonych przez władzę publiczną.

Dług publiczny: ustawa wprowadza dwie kategorie długu tj. państwowy dług publiczny i dług Skarbu Państwa. Pod pojęciem państwowego długu publicznego należy rozumieć nominalne zadłużenie podmiotów sektora finansów publicznych ustalone po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy podmiotami należącymi do tego sektora. Przez dług Skarbu Państwa rozumie się nominalne zadłużenie Skarbu Państwa. Państwowy dług publiczny obejmuje zobowiązania sektora finansów publicznych z następujących tytułów:

wyemitowania papierów wartościowych opiewających na wierzytelności pieniężne;

zaciągniętych kredytów i pożyczek;

przyjętych depozytów;

wymagalnych zobowiązań.

Minister Finansów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady klasyfikacji tytułów dłużnych zaliczanych do państwowego długu publicznego, w tym do długu Skarbu Państwa, uwzględniające w szczególności podstawowe i podmiotowe zadłużenia oraz okresy zapadalności. Zgodnie z TWE możliwe jest istnienie długu publicznego, przy czym przewidziane są limity: dla deficytu budżetowego 3% PKB, dla długu publicznego 60% PKB.

Zasada ta ma odzwierciedlenie w Konstytucji RP oraz ustawie o finansach publicznych. Zgodnie z Konstytucją nie wolno zaciągać pożyczek lub udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego PKB. Zgodnie zaś z ustawą o finansach publicznych Minister Finansów sprawuje kontrolę nad sektorem finansów publicznych w zakresie przestrzegania zasady stanowiącej, iż państwowy dług publiczny, powiększony o kwotę przewidywanych wypłat z tytułu poręczeń i gwarancji, nie może przekroczyć 3/5 wartości rocznego PKB. Minister Finansów sprawuje kontrolę nad stanem długu Skarbu Państwa w celu zapewnienia przestrzegania tej zasady. Minister Finansów ustala strategię zarządzania długiem Skarbu Państwa oraz państwowym długiem publicznym.

Deficyt budżetowy dotyczy roku budżetowego i dotyczy zobowiązań zaciąganych w formie przychodów w ramach danej gospodarki finansowej, natomiast dług publiczny dotyczy okresu wieloletniego i powstaje poprzez nawarstwianie się w ciągu tego okresu różnorodnych zobowiązań finansowych. Wzrost długu jest więc związany bezpośrednio z wielkością deficytu budżetowego planowanego w ustawie a następnie wykonanego. Wyróżniamy deficyt pierwotny – wyjściowy, i konwencjonalny – oficjalny. 

Deficyt budżetowy: wyróżniamy dwa rodzaje deficytów tj. deficyty budżetowe i deficyt sektora finansów publicznych. Różnicą między dochodami a wydatkami budżetu jest nadwyżka lub deficyt budżetowy, deficyty budżetowe określane są jako forma tej różnicy, powstają w budżecie państwa i budżetach jednostek samorządu terytorialnego. Deficyt sektora finansów publicznych jest ujemną różnicą między dochodami publicznymi, powiększonymi o bezzwrotne środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, a wydatkami publicznymi w danym okresie rozliczeniowym. Deficyt ten ustala się po wyeliminowaniu przepływów finansowych pomiędzy podmiotami należącymi do tego sektora, czyli po „oczyszczeniu” o rozliczenia wewnątrz sektora.

Deficyty pokrywane są wymienionymi przez ustawę źródłami przychodów, deficyt budżetu państwa pokrywany jest przychodami pochodzącymi ze sprzedaży skarbowych papierów wartościowych na rynku krajowym i zagranicznym, kredytów zaciąganych w bankach krajowych i zagranicznych, pożyczek, prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz nadwyżki budżetu państwa z lat ubiegłych, w przypadku jednostek samorządu terytorialnego ustawa nie przewiduje zaciągania kredytów w bankach zagranicznych, nie określa również rodzaju rynku, na którym może być dokonywana sprzedaż komunalnych papierów wartościowych. Limity i rodzaje źródeł pokrycia deficytu budżetu państwa w danym roku określa ustawa budżetowa, a źródła pokrycia deficytu j.s.t. i ich wielkość określają uchwały budżetowe.

Podobne prace

Do góry